III PZP 61/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Myga, J. Sokołowski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, R. Wyrzykowskiego, w sprawie z wniosku Jacka Ś. przeciwko Centrum Techniki Komunalnej w W. o przywrócenie do pracy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie postanowieniem z dnia 7 grudnia 1983 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy pracownik wybrany do rady pracowniczej w okresie wypowiedzenia umowy o pracę korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123)?"podjął następującą uchwałę:Pracownik wybrany do rady pracowniczej w okresie wypowiedzenia umowy o pracę podlega ochronie prawnej przewidzianej w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123 ze zm.). Uzasadnienie faktycznePrzedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego: W dniu 4.VII.1983 . wnioskodawcy wypowiedziano umowę o pracę ze skutkiem na dzień 31.X.1983 r. Wnioskodawca w okresie wypowiedzenia, tj. w październiku 1983 r., został wybrany członkiem rady pracowniczej, a w dniu 24.X.1983 r. - przewodniczącym prezydium tej rady.Komisja Odwoławcza uznała wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne, a w związku z odwołaniem pozwanego zakładu pracy Sądowi Pracy nasunęły się wątpliwości prawne, czy pracownikowi wybranemu do rady pracowniczej w okresie wypowiedzenia umowy o pracę przysługuje ochrona prawna, przewidziana w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123) przedsiębiorstwo nie może bez zgody rady pracowniczej wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z członkiem rady pracowniczej w czasie trwania kadencji rady oraz w ciągu jednego roku po jej upływie. Sformułowanie art. 6 ust. 1 wskazuje, że ochrona członka rady pracowniczej, polegająca na zapewnieniu mu trwałości stosunku pracy, dotyczy zarówno zakazu wypowiedzenia umowy o pracę, jak również zakazu jej rozwiązania, jeśli rada pracownicza nie wyraziła zgody na zwolnienie pracownika. Tym samym - w świetle powołanego art. 6 ust. 1 - nie jest dopuszczalne bez zgody rady pracowniczej rozwiązanie z członkiem rady pracowniczej stosunku pracy w czasie trwania kadencji rady, choćby nawet oświadczenie w sprawie wypowiedzenia umowy o pracę zostało złożone przez zakład pracy w okresie, kiedy pracownik nie był członkiem rady pracowniczej, a członkiem rady został wybrany w okresie wypowiedzenia umowy o pracę.Nie można zawartego w art. 6 ust. 1 zakazu rozwiązania stosunku pracy ograniczać wyłącznie do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, gdyż na takie ograniczenie nie pozwala dosłowne brzmienie art. 6 ust. 1, w którym brak jest wzmianki ograniczającej zawarty w nim zakaz rozwiązania stosunku pracy tylko do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Należy zatem przyjąć, że przepis art. 6 ust. 1, posługując się ogólnym określeniem "nie może rozwiązać stosunku pracy", ma na względzie każde rozwiązanie umowy o pracę, a więc zarówno to, które poprzedza wypowiedzenie, jak również to, które następuje bez uprzedniego okresu wypowiedzenia.Brak jest też podstaw do przyjęcia. iż przytoczona wykładnia art. 6 ust. 1 podważa samodzielność przedsiębiorstwa państwowego, zagwarantowaną w ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 24, poz. 122). Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że ustawa o przedsiębiorstwach państwowych, jak również ustawa o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego zostały uchwalone tego samego dnia, tj. 25.IX.1981 r. Tym samym ustawodawca, zamieszczając w art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego, zakaz rozwiązania z członkiem rady pracowniczej stosunku pracy, dał wyraz temu, iż - pomimo samodzielności i samorządności przedsiębiorstwa - należy jednocześnie wprowadzić daleko idącą ochronę stosunku pracy członka rady pracowniczej i że takie unormowanie nie narusza samodzielności przedsiębiorstwa państwowego.Wreszcie trzeba wspomnieć, że unormowania analogiczne do omawianego art. 6 ust. 1 spotyka się w wielu innych przepisach ustawodawstwa pracy. Na przykład przepis art. 177 § 1 k.p. w stosunku do pracownic w ciąży i przebywających na urlopie macierzyńskim zakazuje wypowiedzenia i rozwiązania umowy o pracę. Na tle przytoczonej dyspozycji ukształtowało się jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego, że sformułowanie tego przepisu, a zwłaszcza zawarta w nim wzmianka o zakazie rozwiązania umowy o pracę, wskazuje na bezpodstawność rozwiązania stosunku pracy również wówczas, gdy oświadczenie w przedmiocie wypowiedzenia stosunku pracy zostało złożone przez zakład pracy w okresie, kiedy pracownica nie była w ciąży, lecz samo rozwiązanie umowy o pracę, po upływie okresu wypowiedzenia, nastąpiło już podczas ciąży pracownicy.Przytoczona wykładnia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. zbieżna jest zatem z judykaturą Sądu Najwyższego, ustaloną na tle unormowań dotyczących wprawdzie innego przedmiotu, ale posługujących się tymi samymi sformułowaniami co wymieniony art. 6 ust. 1.W związku z powyższym należy przyjąć, iż pracownik wybrany do rady pracowniczej w okresie wypowiedzenia umowy o pracę podlega ochronie prawnej przewidzianej w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123).W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji uchwały.