RNw 2/84
WyrokIzba Wojskowa1984-03-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd rewizyjny, zmieniając kwalifikację prawną czynu na taką, która pociąga za sobą zmianę trybu ścigania, ma obowiązek uprzedzić o tym strony postępowania na podstawie art. 346 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zmiana kwalifikacji prawnej czynu przez sąd rewizyjny na taką, która pociąga za sobą zmianę trybu ścigania, ma zawsze znaczenie dla stron. W związku z tym, sąd ten ma obowiązek uprzedzić strony o takiej możliwości zgodnie z art. 346 k.p.k. Niespełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Sąd drugiej instancji wydał wyrok, w którym umorzono postępowanie karne wobec szeregowego Romana N. na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k. o czyn z art. 156 § 2 k.k. Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w tym art. 346 k.p.k., przez nieuprzedzenie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 311 § 3 k.k. na art. 156 § 2 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Kaszycki. Sędziowie: płk C. Bakalarski (sprawozdawca), płk J. Juszczak, płk S. Wojtczak, ppłk T. Kacperski, płk E. Zawiłowski, mjr S. Kosmal. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk Z. Stefaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 marca 1984 r. na rozprawie sprawy szeregowego Romana N., w sprawie którego prawomocnie umorzono postępowanie karne na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k. o czyn określony w art. 156 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Zastępcę Prokuratora Generalnego PRL Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść od wyroku Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1983 r.,uwzględniając rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego, uchylił wyrok Izby Wojskowej Sądu Najwyższego i sprawę oskarżonego Romana N. przekazał sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Naczelny Prokurator Wojskowy zarzucił temu wyrokowi obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 346 k.p.k., przez nieuprzedzenie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu z art. 311 § 3 k.k. na art. 156 § 2 k.k., i tym samym uniemożliwienie prokuratorowi skorzystania z uprawnień przewidzianych w art. 577 § 2 k.p.k., i dlatego wniósł o uchylenie wyroku sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.Na rozprawie przed składem siedmiu sędziów Sądu Najwyższego przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł rewizję nadzwyczajną, natomiast obrońca wniósł o jej oddalenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej przytoczono dwa argumenty, mające przemawiać za trafnością zarzutów i wniosku tej rewizji.Pierwszy z tych argumentów nie przekonuje. Trudno bowiem podzielić pogląd reprezentowany w rewizji nadzwyczajnej, że z wypowiedzi pokrzywdzonego nie wynika, iż nie żąda on ścigania na drodze sądowej sprawcy pobicia. Wypowiedź ta, którą zresztą cytuje rewizja nadzwyczajna, w sposób zupełnie jednoznaczny wyraża wolę nieścigania tego sprawcy, a brzmi ona: "Nie mam do oskarżonego Romana N. żadnych pretensji, był pijany i chyba tak się zachował".Inaczej należy ocenić drugi z argumentów przytoczonych w uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej. Jest to mianowicie zarzut naruszenia przez sąd drugiej instancji art. 346 k.p.k.Zgodnie bowiem z art. 407 k.p.k., przed sądem rewizyjnym stosuje się przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji, chyba że przepisy rozdziału czterdziestego kodeksu postępowania karnego stanowią inaczej. Z kolei art. 346 k.p.k. stanowi, że sąd pierwszej instancji, jeżeli w toku rozprawy okaże się, że nie wychodząc poza granicę oskarżenia może czyn zakwalifikować według innego przepisu prawnego, uprzedza o tym obecne na rozprawie strony, gdy ma to dla nich znaczenie. Niewątpliwie znaczenie ma zwłaszcza taka zmiana kwalifikacji prawnej czynu, która pociąga za sobą zmianę trybu ścigania.Na tle tych rozważań można wyrazić następujący pogląd.Zmiana przez instancję rewizyjną kwalifikacji prawnej czynu na taką, która pociąga za sobą zmianę trybu ścigania, ma zawsze znaczenie dla stron, i dlatego - w myśl art. 346 k.p.k. - nakłada na sąd obowiązek uprzedzenia ich o takiej możliwości.Skoro Sąd Najwyższy jako rewizyjny tego oczywistego obowiązku nie spełnił, to należy stwierdzić, że naruszył przepisy postępowania, które naturalnie nie mogły nie mieć wpływu na treść wyroku, i dlatego, uwzględniając trafny wniosek zawarty w rewizji nadzwyczajnej, zaskarżony wyrok drugiej instancji należało uchylić, a sprawę przekazać temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 112/59 1960-02-25Czy sąd rewizyjny, w przypadku wniesienia przez prokuratora rewizji na niekorzyść oskarżonego wyłącznie co do wymiaru kary, może zmienić kwalifikację prawną czynu na surowszą, jeśli nie zachodzą warunki z art. 387 k.p.k.…
- Rw 739/84 1985-01-11Czy sąd orzekający, zamierzając zmienić kwalifikację prawną czynu zarzucanego oskarżonemu, ma obowiązek uprzedzić o tym strony, gdy zmiana ta ma dla nich znaczenie, a jej zaniechanie może wpłynąć na treść wyroku?
- V KRN 355/73 1973-09-18Czy rozpoznanie przez sąd rewizyjny rewizji wniesionej przez obrońcę, z pominięciem rewizji wniesionej w terminie przez samego oskarżonego, stanowi obrazę przepisów postępowania, która może mieć wpływ na treść orzeczenia…
- II KO 34/55 1955-10-27Czy sąd rewizyjny ma podstawę prawną do uchylenia wyroku z urzędu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd I instancji naruszył przepis art. 310 § 2 k.p.k. (uchybienie zasadzie bezpośredniości i koncentra…
- VI KZP 11/84 1985-10-30Czy sąd rewizyjny może na podstawie art. 404 k.p.k. poprawić błędną kwalifikację prawną czynu na surowszą wbrew kierunkowi rewizji, a jeżeli tak - czy może dokonać takiej zmiany wyłącznie na podstawie ustaleń faktycznych…
Powołane przepisy
art. 11 pkt 4 KPKart. 156 § 2 KKart. 346 KPKart. 311 § 3 KKart. 577 § 2 KPKart. 407 KPK§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.