I PRN 28/84

Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca Edward W., rusycysta - nauczyciel Liceum im. Wł. Jagiełły w P. decyzją Kuratora Oświaty i Wychowania w P. z dnia 1 lipca 1983 r. został skierowany na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela do pracy w charakterze rusycysty w Szkole Podstawowej Nr 2 w P. z dniem 1 września 1983 r.Na skutek odwołania wnioskodawcy od powyższej decyzji Terenowa Komisja ds. Pracy w P. orzeczeniem z dnia 2 sierpnia 1983 r. uznała skierowanie wnioskodawcy do pracy w Szkole Podstawowej Nr 2 w P. za bezskuteczne, jako dokonane z naruszeniem art. 8 k.p., gdyż u podstaw przeniesienia leżały inne względy niż te, które stanowią ustawową przesłankę zastosowania art. 19.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., który rozpoznawał sprawę na skutek odwołania Urzędu Wojewódzkiego Kuratorium Oświaty i Wychowania w P. wyrokiem z dnia 4 listopada 1983 r. odwołanie oddalił.Okręgowy Sąd ustalił, że wnioskodawca korzystał od 1 września 1982 r. do 2 lipca 1983 r. z urlopu dla poratowania zdrowia i że w związku z tym z dniem 1 września 1982 r. w Liceum im. Wł. Jagiełły zatrudniono jako rusycystę nauczyciela z Liceum Zawodowego oraz pracownicę Kuratorium, która po 1 miesiącu przeszła do innej pracy i została zastąpiona przez nauczycielkę ze Szkoły Podstawowej Nr 7. Z całkowicie - zdaniem Sądu - wiarygodnych wyjaśnień wnioskodawcy wynika, że w celu przesunięcia rusycystki zatrudnionej w Liceum Zawodowym do Liceum im. Jagiełły przesunięto do Liceum Zawodowego rusycystkę zatrudnioną w Szkole Podstawowej Nr 2.Sąd stwierdził, że zapewnienie Szkole Podstawowej Nr 2 obsady stanowiska rusycysty z kwalifikacjami odpowiadającymi potrzebom programowym Szkoły, nie wywołało konieczności kierowania do niej wieloletniego nauczyciela szkoły średniej i że wystarczającym byłoby zwrotne skierowanie do pracy w Szkole Podstawowej Nr 2 rusycystki przeniesionej uprzednio do Liceum Zawodowego. O braku przesłanki konieczności przeniesienia wnioskodawcy do Szkoły Podstawowej Nr 2 świadczą również wiarygodne wyjaśnienia wnioskodawcy, iż w tej szkole zabrakło dla niego do tygodniowego wymiaru 22 godzin nauczania - 6 godzin, wobec czego skierowany został początkowo do nauczania wychowania fizycznego. Okręgowy Sąd uznał, że motywy działania strony pozwanej stają się zrozumiałe w świetle jej wcześniejszych starań o odejście wnioskodawcy z Liceum im. Wł. Jagiełły co prowadzi do wniosku, iż całokształt działań strony pozwanej zmierzał do stworzenia warunków do odsunięcia wnioskodawcy od nauczania w Liceum im. Wł. Jagiełły.Od wyroku powyższego wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zarzucając rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 58 i 61 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Skarżący wnosi o uchylenie wymienionego wyroku wraz z poprzedzającym go orzeczeniem Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy i oddalenie odwołania wnioskodawcy od decyzji Kuratorium Oświaty i Wychowania w P. z dnia 1 lipca 1983 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Wbrew zarzutom podniesionym w rewizji nadzwyczajnej zaskarżony wyrok nie narusza w sposób rażący art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1974 r. Nr 39, poz. 231 z późn. zm.) w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19). Nie można bowiem dopatrzyć się naruszenia przez Okręgowy Sąd prawa materialnego, bądź tak rażącego naruszenia przez ten sąd przepisów o postępowaniu. Sąd wyjaśnił wszystkie niezbędne okoliczności w sprawie i dokonał prawidłowej oceny prawnej. Wprawdzie niektóre fragmenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku zawierają sformułowania niezbyt precyzyjne, na co słusznie zwraca się uwagę w rewizji nadzwyczajnej, ale uzasadnienie zawiera również prawidłowe ustalenia odnośnie istotnych w sprawie okoliczności i poprawną - w zasadzie - ocenę prawną rozstrzygnięcia konfliktu.Okręgowy sąd rozstrzygnięcie owe oparł na ustaleniu, że nie następowała przesłanka z art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela do przeniesienia wnioskodawcy - bez jego zgody - z Liceum im. Wł. Jagiełły w P. do Szkoły Podstawowej Nr 2 w P., albowiem nie zachodziła konieczność zapewnienia tej szkole obsady stanowisk nauczycieli - rusycystów, lecz u podstaw przeniesienia wnioskodawcy leżały inne przyczyny. Za brakiem konieczności zapewnienia Szkole Podstawowej Nr 2 dodatkowej obsady nauczycieli - rusycystów przemawiały - zdaniem tego Sądu - następujące fakty:- przeniesienia w 1982 r. nauczyciela - rusycysty ze Szkoły Podstawowej Nr 2 do Liceum Zawodowego,- niepełne wykorzystanie wnioskodawcy w Szkole Podstawowej Nr 2, w której zabrakło dla niego 6 godzin do tygodniowego wymiaru 22 godzin, wobec czego skierowany został początkowo do nauczania wychowania fizycznego, a gdy się temu sprzeciwił, to niepełne wykorzystanie innego rusycysty w tej Szkole,- zatrudnienie nauczycielki języka rosyjskiego w Szkole Podstawowej Nr 1 do nauczania języka polskiego, gdyż brak jest dla niej etatu rusycystki w szkołach podstawowych w P.Fakty te nie zostały podważone w postępowaniu przed Okręgowy Sądem. Przedstawiciel Kuratorium na rozprawie w dniu 21 października 1983 r. ograniczył się jedynie do gołosłownego zaprzeczenia niektórym z nich, ale strona pozwana nie ustosunkowała się zupełnie do ściśle sprecyzowanych przez wnioskodawcę zarzutów wykazujących brak konieczności zapewnienia Szkole Podstawowej Nr 2, obsady dodatkowej nauczyciela języka rosyjskiego, z konkretnie wskazanymi nazwiskami nauczycieli języka rosyjskiego, którzy ostatnio zostali przeniesieni ze Szkoły Podstawowej Nr 2, albo też nie w pełni są wykorzystywani do nauczania języka rosyjskiego mimo posiadanych kwalifikacji. W takiej sytuacji Okręgowy Sąd miał prawo uznać te fakty za przyznane (art. 230 k.p.c. w zw. z art. 72 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych) i wyciągnąć z tych faktów właściwe wnioski prawne.W rewizji nadzwyczajnej również nie kwestionuje się tych istotnych dla sprawy okoliczności, lecz bez bliższego uzasadnienia twierdzi się w jednym zdaniu, że w Szkole Podstawowej Nr 2 zachodziła potrzeba zatrudnienia rusycysty, co nie zostało niczym udowodnione.W świetle prawidłowo dokonanych ustaleń przez Okręgowy Sąd, ocena tego Sądu, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela, jest poprawna i zgodna ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym m.in. w uchwale z dnia 14 stycznia 1983 r. III PZP 64/82 (OSNCP 1983/8 poz. 109) sąd rozpoznał bowiem sprawę w aspekcie potrzeb Szkoły Podstawowej Nr 2, a więc potrzeb szkoły, do której wnioskodawca był skierowany, dochodząc do prawidłowego wniosku, że nie zachodziła konieczność przeniesienia wnioskodawcy - bez jego zgody do tej właśnie szkoły.Wprawdzie Sąd zajął się również wyjaśnieniem okoliczności, które związane były z przeniesieniem wnioskodawcy do Liceum im. Wł. Jagiełły, a więc które wprost nie mieszczą się w przesłance "zapewnienia szkole obsady stanowisk nauczycielskich z kwalifikacjami odpowiadającymi potrzebom programowym szkoły", do której wnioskodawca został przeniesiony, ale ustalenia i rozważania w tym przedmiocie - niezbyt precyzyjnie w uzasadnieniu przedstawione - można rozumieć wyłącznie jako wzmacniające stanowisko Okręgowego Sądu, że u podstaw przeniesienia wnioskodawcy z Liceum im. Wł. Jagiełły do Szkoły Podstawowi Nr 2 leżały inne przyczyny, a nie przesłanki wymagane art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela.Dla oceny tego przeniesienia nie jest obojętny fakt, że strona pozwana zastosowała art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela, bezpośrednio po powrocie wnioskodawcy z urlopu dla poratowania zdrowia, a w czasie tego urlopu przeniosła z innej szkoły na stałe do Liceum im. Wł. Jagiełły innego nauczyciela - rusycystę, na miejsce wnioskodawcy, nie rezerwując dla niego miejsca pracy po powrocie z urlopu dla poratowania zdrowia, chociaż w Liceum im. Wł. Jagiełły wnioskodawca pracował jako nauczyciel języka rosyjskiego od 1 września 1970 r. i nigdy w dotychczasowej praktyce strona pozwana nie zmieniała nauczycielom miejsca pracy w czasie i bezpośrednio po powrocie z urlopu dla poratowania zdrowia.W myśl art. 73 Karty Nauczyciela, nauczyciel ma prawo korzystać z płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, na okres do jednego roku, jeżeli przepracował w pełnym wymiarze zajęć co najmniej 3 lata, o ile organ społecznej służby zdrowia stwierdzi, że stan zdrowia nauczyciela wymaga powstrzymania się od pracy. Przekreślony byłby sens urlopu dla poratowania zdrowia, gdyby w tym okresie można było przenosić nauczyciela do innej szkoły, gdyby nauczyciel nie miał pewności, że po wykorzystaniu urlopu dla poratowania zdrowia, powraca do swych dotychczasowych zajęć. Stan niepewności w stabilności miejsca pracy nauczyciela, nie tylko w sposób negatywny mógłby odbić się na stanie zdrowia nauczyciela, ale mógłby również doprowadzić do istotnego ograniczenia prawa określonego w art. 73 Karty Nauczyciela, a więc prawa do ochrony zdrowia. Wprawdzie przy art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela nie ma wprost zastosowania art. 41 kodeksu pracy, albowiem skierowanie z art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela nie wymaga wypowiedzenia, to jednak art. 73 Karty Nauczyciela w zw. z art. 19 ust. 1 tej Karty pozwala na sformułowanie podobnej zasady ochronnej, jaka wynika z art. 41 k.p., a mianowicie w okresie urlopu dla poratowania zdrowia i bezpośrednio po powrocie z takiego urlopu udzielonego nauczycielowi na podstawie art. 73 Karty Nauczyciela, niedopuszczalne jest skierowanie nauczyciela do innej szkoły w trybie art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela. Skorzystanie przez właściwy organ z prawa określonego w cytowanym przepisie w czasie urlopu udzielonego nauczycielowi dla poratowania zdrowia lub bezpośrednio po powrocie nauczyciela z takiego urlopu z reguły narusza zasady współżycia społecznego (art. 8 k.p. w zw. z art. 98 ust. 1 Karty Nauczyciela) oraz zasadę ochrony zdrowia nauczycieli wynikającą z rozdziału 8 Karty Nauczyciela, nie może więc korzystać z ochrony prawnej. Wyjątek od tej zasady może być uzasadniony szczególnie naganną postawą czy działalnością nauczyciela w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop dla poratowania zdrowia lub w czasie takiego urlopu przy istnieniu oczywiście przesłanek z art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela.Wyjątek taki w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Strona pozwana w toku całego postępowania nie zgłaszała zarzutów odnoszących się do pracy wnioskodawcy w charakterze nauczyciela języka rosyjskiego w Liceum im. Wł. Jagiełły bądź też innych zarzutów, uzasadniających natychmiastowe, po powrocie wnioskodawcy z urlopu dla poratowania zdrowia - odsunięcie go od pracy z Liceum im. Wł. Jagiełły. Zastosowanie więc w stosunku do wnioskodawcy art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela, natychmiast po powrocie jego z urlopu dla poratowania zdrowia, narusza zasady współżycia społecznego i zasady ochrony zdrowia nauczyciela. Jest to więc dodatkowa przesłanka, pominięta w rewizji nadzwyczajnej, która - nawet przy stanowisku reprezentowanym w tej rewizji, że w Szkole Podstawowej Nr 2 zachodziła potrzeba zatrudnienia rusycysty - nie mogła doprowadzić do uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej (art. 421 § 1 k.p.c. w zw. z art. 277 § 2 k.p.).