VI KZP 6/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Bartnik. Sędziowie: F. Kozłowski (sprawozdawca), R. Młynkiewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Waldemara M. co do obciążenia go kosztami postępowania za doprowadzenie do ośrodka przystosowania społeczmego, po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim - postanowieniem z dnia 12 kwietnia 1984 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy dopuszczalne jest obciążenie skazanego kosztami postępowania za konwojowanie w sytuacji, gdy skazany, korzystający z czasowego zwolnienia z ośrodka przystosowania społecznego, do ośrodka nie wrócił, czym spowodował wydanie zarządzenia o przymusowym doprowadzeniu przez organy MO?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 554 § 1 pkt 6 k.p.k. do kosztów postępowania karnego należą wydatki poniesione na "wykonanie orzeczenia z wyłączeniem kosztów utrzymania skazanych w zakładach karnych".Z treści wymienionego przepisu jednak nie można wyprowadzić wniosku, że poza kosztami utrzymania skazanych w zakładach karnych inne koszty związane z wykonaniem orzeczenia również obciążają skazanego. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 maja 1983 r. - VI KZP 2/83 (OSNKW 1983, z. 9, poz. 68) zasadnie wskazał, że rozważając, czy konkretne wydatki poniesione na wykonanie orzeczenia podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania karnego, nie można opierać się jedynie na wnioskach wypływających z gramatycznej wykładni art. 554 § 1 pkt 6 k.p.k., lecz należy uwzględnić także unormowania zawarte w innych przepisach regulujących, choćby pośrednio, tę problematykę.Uzasadnienie prawneUwzględniając to stanowisko w wypadku rozważania przekazanego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, stwierdzić należy, co następuje:Zagadnienie kosztów doprowadzenia osób jest przedmiotem przepisów rozporządzenia Ministrów Sprawiedliwości i Obrony Narodowej z dnia 12 kwietnia 1972 r. w sprawie obliczania wydatków w postępowaniu karnym (Dz.U. Nr 18, poz. 132).Wymienione rozporządzenie Ministrów Sprawiedliwości i Obrony Narodowej nie zawiera unormowań określających wypadki, w których koszty doprowadzenia podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania, gdyż ustala jedynie wysokość ryczałtów za sprowadzenie i przewóz osób na żądanie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Z treści art. 554 § 1 pkt 3 k.p.k. wynika jednak niewątpliwie, że koszty doprowadzenia osób w postępowaniu przygotowawczym i sądowym podlegają do czasu uprawomocnienia się orzeczenia zaliczeniu do kosztów postępowania.Jeżeli chodzi natomiast o kwestię dopuszczalności zaliczenia kosztów doprowadzenia osób do kosztów związanych z wykonaniem orzeczenia, wymienionych odrębnie w pkt 6 § 1 art. 554 k.p.k., to podkreślenia wymaga, że w odniesieniu do tej fazy postępowania karnego ma zastosowanie art. 43 § 2 k.k.w. dotyczący wykonania kary pozbawienia wolności. Wymieniony przepis stanowi, że jeżeli kara, którą ma odbyć skazany, przekracza 2 lata, albo skazany - mimo wezwania - nie stawił się w zakładzie karnym, sąd poleca Milicji Obywatelskiej doprowadzenie go do zakładu, a koszty doprowadzenia obciążają skazanego.Przepisy rozdziału XII kodeksu karnego wykonawczego, normujące kwestię wykonania orzeczenia o umieszczeniu w ośrodku przystosowania społecznego, nie zawierają regulacji umożliwiającej stosowanie art. 43 § 2 k.k.w. W rozdziale XII tego kodeksu zatem brak przepisu, który przewidywałby obciążenie skazanego kosztami doprowadzenia go do ośrodka przystosowania społecznego.Analiza norm zawartych w rozdziale XII tego kodeksu dokonana z uwzględnieniem treści art. 43 § 2 k.k.w. prowadzi do wniosku, że brak w wymienionym rozdziale przepisu odpowiadającego treści art. 43 § 2 k.k.w. wyłącza możliwość zaliczenia kosztów doprowadzenia skazanego do ośrodka przystosowania społecznego do kosztów postępowania.Zarówno art. 554 § 1 pkt 6 k.p.k., jak i art. 43 § 2 k.k.w. nie mogą podlegać również interpretacji rozszerzającej, i to na niekorzyść skazanego, a ze względu na materialny charakter tych przepisów nie może być także stosowana zasada analogii.Z tych względów udzielono odpowiedzi jak wyżej.