Rw 503/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Leona K., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstw określonych w art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. oraz art. 167 § 1 w zw. z art. 60 § 1 k.k. na łączną karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 1984 r. zażalenia oskarżonego na zarządzenie Szefa Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 30 lipca 1984 r., odmawiając przyjęcia rewizji od wyroku tego sądu z dnia 22 czerwca 1984 r., i po odczytaniu wniosku przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, postulującego nieuwzględnienie zażalenia:zażalenia oskarżonego na odmowę przyjęcia złożonej przezeń rewizji nie uwzględnił i zaskarżone zarządzenie szefa sądu utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktycznePowołanym na wstępie zarządzeniem Szef Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. odmówił przyjęcia rewizji oskarżonego od wyroku tego Sądu z dnia 22 czerwca 1984 r. ze względu na to, że została ona wniesiona po terminie określonym w art. 590 § 3 k.p.k. Jak bowiem wynika z protokołu rozprawy głównej, po ogłoszeniu wyroku przewodniczący pouczył oskarżonego w myśl art. 590 § 3 k.p.k., oskarżony zaś oświadczył, iż wyrok i pouczenie zrozumiał.W dniu 30 czerwca 1984 r. do Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. wpłynęło pismo oskarżonego, złożone w Areszcie Śledczym w N. w dniu 24 czerwca 1984 r., głoszące, że zapowiada rewizję i prosi o dostarczenie mu wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 2 lipca 1984 r. Szef Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. ograniczył się do sporządzenia na tym piśmie adnotacji o treści: "wyrok wysłany, czekać na rewizję", co rzeczywiście było zgodne z prawdą, wyrok bowiem został już przesłany do Aresztu Śledczego w N. w dniu 27 czerwca 1984 r.W dniu 22 lipca 1984 r. oskarżony sporządził rewizję, która wpłynęła do Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. w dniu 27 lipca 1984 r. i w której domagał się uniewinnienia go od przypisywanych mu przez sąd pierwszej instancji przestępstw.Z kolei w dniu 30 lipca 1984 r. Szef Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. odmówił zarządzeniem przyjęcia tejże rewizji, gdyż wniesiona została ona po terminie określonym w art. 390 § 3 k.p.k.Na zarządzenie to oskarżony złożył zażalenie, w którym domagał się on "przyjęcia środka odwoławczego", uzasadniając to tym, iż "według dostarczonych mu pism i osobistych wyliczeń rewizję złożył w terminie", a przyczyną ewentualnego "przeterminowania środka odwoławczego była jakaś omyłka lub przeoczenia (...) ze strony sądu". Dopiero bowiem w dniu 17 lipca 1984 r. "otrzymał sentencję wyroku i w ciągu 5 dni, tzn. dnia 22 lipca 1984 r., wysłał rewizję do Sądu Najwyższego".W konkluzji zażalenia oskarżony nie dopatrywał się "błędu ze swojej strony" i domagał się uchylenia zaskarżonego zarządzenia szefa sądu i przyjęcia wniesionej przezeń rewizji.Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w zażaleniu oskarżonego,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Brak podstaw do kwestionowania słuszności zaskarżonego zarządzenia szefa sądu, skoro oczywiste jest, że wniesienie rewizji przez oskarżonego nastąpiło znacznie po terminie określonym w art. 390 § 3 k.p.k. Stąd też odmówienie przyjęcia jej przez szefa sądu było w pełni uzasadnione.Nie oznacza to jednak, że na tym stwierdzeniu można poprzestać. Z całokształtu bowiem zaprezentowanego postępowania oskarżonego i treści jego zażalenia niedwuznacznie - a nawet wprost - wynika, że prawdopodobnie nie zrozumiał on pouczenia udzielonego mu po ogłoszeniu wyroku oraz że był zasugerowany znanym mu trybem zaskarżania wyroków przed sądami powszechnymi. Można przeto mniemać, że pouczenie przewodniczącego rozprawy udzielone oskarżonemu w myśl art. 590 § 3 k.p.k. sprowadzało się do przytoczenia treści tego przepisu, bez wyraźnego wyeksponowania różnicy w sposobie zaskarżania wyroków przed sądami powszechnymi i sądami wojskowymi. W konsekwencji nie sposób przyjąć, że niezrozumienie przez oskarżonego pouczenia o terminie zaskarżania wyroków przed sądami wojskowymi było wyłącznie przezeń zawinione. Wydając zarządzenie o odmowie przyjęcia złożonej przez oskarżonego rewizji i pouczając go o warunkach zaskarżenia tej decyzji, szef sądu powinien przeto - zgodnie z art. 10 k.p.k. - pouczyć również oskarżonego o możliwości i warunkach ubiegania się przezeń o przywrócenie terminu do wniesienia rewizji (art. 111 § 1 k.p.k.), czego jednak nie uczynił. Nieudzielenie zaś takiego pouczenia nie może wywoływać ujemnych skutków dla uczestnika postępowania (por. OSNKW 1978, z. 1, poz. 14).Z tych też względów zachodzi potrzeba rozważenia kwestii przywrócenia oskarżonemu terminu do wniesienia rewizji, a ponieważ sąd odwoławczy sam nie może tego w opisanej sytuacji uczynić, przeto należy wykonanie tej czynności zlecić sądowi pierwszej instancji stosownie do art. 111 § 2 k.p.k. (por. art. 391 § 3 k.p.k.).