IV CR 174/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Łysakowski. Sędziowie SN: S. Dmowski, M. Sychowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Stanisława Z. przeciwko Dyrekcji Zarządu Okręgu Funduszu Wczasów Pracowniczych w B. o opróżnienie i wydanie lokalu na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Bielsku-Białej z dnia 12 kwietnia 1984 r.postanowił oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem z dnia 19 maja 1983 r. Sąd Wojewódzki w Bielsku-Białej nakazał Dyrekcji Okręgu Funduszu Wczasów Pracowniczych w B. opuszczenie i wydanie Stanisławowi Z. bliżej oznaczonej nieruchomości wraz ze stojącym na niej budynkiem.Wyrokowi temu, stanowiącemu tytuł egzekucyjny (art. 777 pkt 1 k.p.c.), Sąd Wojewódzki w Bielsku-Białej na wniosek wierzyciela postanowieniem z dnia 12 kwietnia 1984 r. nadał klauzulę wykonalności.W zażaleniu na wymienione postanowienie dłużnik twierdzi, że jest państwową jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 1065 § 1 k.p.c. i domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z przepisu art. 1065 § 1 k.p.c. wynika, że wykonanie tytułu egzekucyjnego przyznającego wierzycielowi świadczenie niepieniężne od państwowej jednostki organizacyjnej nie wymaga zaopatrzenia go w klauzulę wykonalności. Egzekucję świadczeń niepieniężnych przeciwko innym jednostkom gospodarki uspołecznionej prowadzi się - jak stanowi art. 1065 § 2 k.p.c. - według ogólnych przepisów o egzekucji świadczeń niepieniężnych, a zatem na podstawie tytułu wykonawczego, tj. tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności (art. 776 k.p.c.).Rozstrzygnięcie zażalenia zatem wymaga odpowiedzi na pytanie, czy Fundusz Wczasów Pracowniczych jest państwową jednostką organizacyjną.Sytuację prawną Funduszu Wczasów Pracowniczych reguluje ustawa z dnia 4 lutego 1949 r. o Funduszu Wczasów Pracowniczych Komisji Centralnej Związków Zawodowych w Polsce (Dz. U. Nr 9, poz. 48) i statut nadany przez Centralną Radę Związków Zawodowych (M.P. z 1950 r. Nr A-3, poz. 27). Zgodnie z art. 2 ustawy Fundusz jest osobą prawną prawa publicznego. Według art. 3 ustawy jego zadaniem jest m.in. organizowanie wypoczynku dla pracowników w okresie urlopu. Organizacyjnie Fundusz powiązany został ze związkami zawodowymi i stanowi wyspecjalizowaną ich agendę. Jego sytuacja prawna nie uległa zmianie pomimo zmian, które objęły funkcjonowanie związków zawodowych, co nastąpiło wobec uchylenia ustawy z dnia 1 lipca 1949 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 41, poz. 293 ze zm.) i wejścia w życie ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 32, poz. 216 ze zm.).Według terminologii używanej w kodeksie cywilnym i kodeksie postępowania cywilnego związki zawodowe są organizacją społeczną ludu pracującego. Taki też charakter prawny ma Fundusz Wczasów Pracowniczych. Charakteru tego nie odbiera mu fakt posiadania przez Fundusz osobowości prawnej. W wymienionych kodeksach organizacje społeczne ludu pracującego w sposób wyraźny określone zostały jako podmioty inne aniżeli państwowe jednostki organizacyjne. Fundusz Wczasów Pracowniczych nie jest przeto państwową jednostką organizacyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego, w tym i art. 1065 § 1 tego kodeksu.Należy ponadto zauważyć, że w wyroku z dnia 14 lutego 1979 r. II CR 547/78 (OSNCP 1979, z. 9, poz. 181) Sąd Najwyższy wyraził nadal aktualne zapatrywanie, według którego Fundusz Wczasów Pracowniczych jest jednostką gospodarki uspołecznionej nie podlegającą orzecznictwu Państwowego Arbitrażu Gospodarczego. Konsekwencją tego stanowiska jest niemożność uznania Funduszu za państwową jednostkę organizacyjną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym (Dz. U. Nr 34, poz. 183 ze zm.). Stosownie do tego przepisu Państwowy Arbitraż Gospodarczy rozpoznaje spory, w których stronami są państwowe jednostki organizacyjne. Fundusz Wczasów Pracowniczych, będąc taką jednostką, podlegałby zatem orzecznictwu Państwowego Arbitrażu Gospodarczego.Nie ma podstaw do przypisywania pojęciu "państwowa jednostka organizacyjna", użytemu w art. 3 ust. 1 ustawy o PAG, innej treści niż ma takie samo pojęcie użyte w kodeksie cywilnym i kodeksie postępowania cywilnego. Skoro więc Fundusz Wczasów Pracowniczych nie jest państwową jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o PAG, nie jest taką jednostką w rozumieniu art. 1065 § 1 k.p.c.Do Funduszu Wczasów Pracowniczych nie ma zatem zastosowania przepis art. 1065 § 1 k.p.c. Tak więc egzekucję świadczeń niepieniężnych przeciwko Funduszowi prowadzi się - zgodnie z art. 1065 § 2 k.p.c. - według ogólnych przepisów o egzekucji świadczeń niepieniężnych, czego następstwem jest konieczność nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności.Wobec powyższego zażalenie okazało się niezasadne i Sąd Najwyższy na podstawie art. 1382 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 i art. 387 k.p.c. postanowił jak w sentencji.