IV KR 277/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański. Sędziowie: M. Mizio, J. Tobera (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Pryba.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 1984 r. sprawy Teresy M. i Wiesława W., oskarżonych z art. 157 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 czerwca 1984 r. oraz w trybie art. 384 k.p.k. co do oskarżonego Piotra G.:1) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał, iż oskarżeni w nocy z dnia 11 na dzień 12 listopada 1983 r. w K. wzięli udział w pobiciu Tadeusza S., w wyniku czego doznał on złamania kości czaszki, żuchwy, stłuczenia mózgu i krwotoku podpajęczynówkowego i innych obrażeń, powodujących jego śmierć w dniu 16 listopada 1983 r., przy czym oskarżona Teresa M. używała młotka, i czyn ten zakwalifikował z art. 158 § 3 k.k., a co do oskarżonej Teresy M. ponadto z art. 159 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k. i za to skazał: Teresę M. na karę 10 lat pozbawienia wolności, Wiesława W. - 9 lat pozbawienia wolności i Piotra G. - 8 lat pozbawienia wolności;2) utrzymał w mocy tenże wyrok w pozostałych częściach (...).Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia zarzucił Teresie M., Piotrowi G. i Wiesławowi W., że w nocy z dnia 11 na dzień 12 listopada 1983 r. w K., działając wspólnie i w porozumieniu oraz z Anną Z., co do której wyłączono z akt materiały do odrębnego postępowania, w zamiarze pozbawienia życia Tadeusza S. uderzali go wielokrotnie pięściami po głowie, w kopali nogami po głowie i całym ciele, a ponadto uderzyli młotkiem i butelką w okolicę głowy oraz tułowia, w wyniku czego doznał on otarć naskórka i podbiegnięć krwawych powłok miękkich czaszki oraz grzbietu, złamania kości czaszki i żuchwy, złamania mostka, stłuczenia mózgu i krwotoku podpajęczynówkowego, które to obrażenia spowodowały zgon Tadeusza S. w dniu 16 listopada 1983 r., tj. popełnienie przestępstwa określonego w art. 148 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w K. wyrokiem z dnia 19 czerwca 1984 r. Teresę M., Piotra G. i Wiesława W. uznał za winnych tego, że w czasie i miejscu, jak opisano w akcie oskarżenia, pobili Tadeusza S., powodując u niego obrażenia - o których mowa w art. 155 § 1 pkt 2 k.k. - opisane w sentencji aktu oskarżenia, w wyniku których zmarł w dniu 16 listopada 1983 r., tj. winnych popełnienia występku opisanego w art. 157 § 2 k.k., i na podstawie tego przepisu skazał: Teresę M. na 10 lat pozbawienia wolności, Wiesława W. - 9 lat pozbawienia wolności i Piotra G. - 8 lat pozbawienia wolności.Wyrok zaskarżyli obrońcy oskarżonych Teresy M. i Wiesława W. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Sąd Wojewódzki uznał, że w czasie popełnienia przestępstwa oskarżeni byli w stanie znacznego upojenia alkoholowego i bili pokrzywdzonego bez "konkretnych powodów oraz konkretnego znaczenia i celu, wyładowując na nim alkoholowe podniecenie", oraz że nie sposób jest ustalić, który z oskarżonych zadał pokrzywdzonemu konkretne obrażenia, a w szczególności te, które spowodowały jego zgon.Ustalenia, że nie wiadomo, który z oskarżonych jest sprawcą ciężkich obrażeń ciała, nie pozwalają na przyjęcie kwalifikacji prawnej czynów oskarżonych z art. 157 § 2 k.k. Warunkiem odpowiedzialności sprawcy za popełnienie czynu określonego w art. 157 § 2 k.k. jest ustalenie, że działając z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym spowodował obrażenia ciała określone w art. 155 § 1 k.k., a następstwo czynu w postaci śmierci co najmniej powinien był i mógł przewidzieć (art. 8 k.k.).Skoro w oparciu o zebrane dowody ustaleń takich poczynić nie można, odpada możliwość przyjęcia kwalifikacji prawnej czynu oskarżonych z tego przepisu.Z tych powodów Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok także - na podstawie art. 384 k.p.k. - co do oskarżonego Piotra G. i czyn oskarżonych zakwalifikował z art. 158 § 2 k.k., a co do oskarżonej Teresy M. z art. 158 § 2 i art. 159 w zw. z art. 10 § 2 k.k. Bezsporne są bowiem ustalenia, że oskarżeni brali udział w pobiciu Tadeusza S., przy czym oskarżona używała niebezpiecznego narzędzia w postaci młotka, w wyniku czego pokrzywdzony doznał opisanych obrażeń ciała i w następstwie tego pobicia zmarł.Wymierzając kary pozbawienia wolności, Sąd Wojewódzki rozważył i uwzględnił wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie w sprawie. Uwzględniając stopień nasilenia złej woli każdego z oskarżonych, kary te odpowiednio zróżnicował.Pomimo poprawienia kwalifikacji prawnej czynu oskarżonych brak uzasadnionych powodów do złagodzenia wymierzonych im kar. W sprawie bowiem zdecydowanie przeważają okoliczności obciążające. Oboje oskarżeni przed popełnieniem przestępstwa mieli negatywne opinie, nadużywali alkoholu, prowadzili pasożytniczy tryb życia, byli już karani przez sądy, przestępstwo popełnili w stanie silnego odurzenia alkoholowego, a motorem ich działania przestępczego był alkohol (...).