Rw 648/83
PostanowienieIzba Cywilna1983-08-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku cofnięcia rewizji prokuratora, sąd odwoławczy powinien pozostawić ją bez rozpoznania, czy umorzyć postępowanie na podstawie ustawy o amnestii, gdy czyn objęty jest amnestią?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji zbiegu obowiązku pozostawienia cofniętej rewizji prokuratora bez rozpoznania (art. 381 k.p.k.) z obowiązkiem umorzenia postępowania z mocy ustawy o amnestii, sąd odwoławczy ma obowiązek postąpić zgodnie z przepisem ustawy o amnestii. Ustawa ta ma charakter szczególny i wyłącza stosowanie innych przepisów, w tym dotyczących pozostawienia cofniętego środka odwoławczego bez rozpoznania, gdy czyn objęty jest amnestią.Stan faktyczny
Prokurator wniósł rewizję od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie w sprawie Krzysztofa Z. Następnie Zastępca Naczelnego Prokuratora Wojskowego cofnął tę rewizję. Sąd Najwyższy rozważał, czy w tej sytuacji powinien pozostawić rewizję bez rozpoznania, czy umorzyć postępowanie na podstawie ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1983 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Juszczak, ppłk T. Kacperski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Krzysztofa Z., przeciwko któremu wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 15 czerwca 1983 r. nieprawomocnie warunkowo umorzono postępowanie o czyn określony w art. 145 § 1 k.k. z wyznaczeniem okresu próby na okres 2 lat i nałożeniem obowiązku wpłaty 5.000 zł na rzecz PCK, który to wyrok został zaskarżony na korzyść oskarżonego rewizją prokuratora, cofniętą następnie przez Zastępcę Naczelnego Prokuratora Wojskowego,postępowanie w tej sprawie umorzył na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii (Dz. U. Nr 39, poz. 177) (...).Uzasadnienie faktyczneZasadą jest, że cofnięty środek odwoławczy sąd "pozostawia bez rozpoznania" (art. 381 k.p.k.). W tej sprawie jednak tak postąpić nie można, gdyż pozostawienie cofniętej rewizji prokuratora bez rozpoznania oznaczałoby dopuszczenie do uprawomocnienia się wyroku, który ze względu na treść przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii (Dz. U. Nr 39, poz. 177) uprawomocnić się nie może. Do przestępstwa zarzuconego oskarżonemu "stosuje się" przecież amnestię (art. 1 ust. 5 tej ustawy) w ten sposób, że "postępowanie umarza się" (art. 4 ust. 2 tej ustawy). Co prawda nieprawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji nie ma tu postaci wyroku skazującego na karę, która podlegałaby darowaniu, ale jest to bez znaczenia. Skoro bowiem istnieje obowiązek umorzenia postępowania nawet wtedy, gdy nieprawomocnie orzeczono karę pozbawienia wolności do 3 lat, to tym bardziej istnieje on wówczas, kiedy nieprawomocnie zrezygnowano z orzekania kary w ogóle; obojętnie, czy przez odstąpienie od jej wymierzenia (por. OSNKW 1976, z. 2, poz. 32), czy przez warunkowe umorzenie postępowania, w wypadku którego zresztą dopuszczalne jest stosowanie dolegliwych niekiedy środków probacyjnych. Jeden z tego rodzaju środków probacyjnych ma zastosowanie wobec oskarżonego (obowiązek świadczenia na określony cel społeczny 5.000 zł), a umorzenie postępowania na podstawie przepisów powołanej ustawy o amnestii wyłącza taką możliwość. Dlatego - mimo cofnięcia rewizji prokuratora - zachodzi konieczność orzeczenia jak na wstępie. W razie zbiegu obowiązku pozostawienia cofniętej rewizji bez rozpoznania (art. 381 k.p.k.) z obowiązkiem umorzenia postępowania z mocy amnestii (art. 3 ust. 3 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii - Dz. U. Nr 39, poz. 177), sąd odwoławczy postępuje zgodnie z tym drugim obowiązkiem, który ma charakter obowiązku szczególnego (art. 14 powołanej ustawy).
Powiązane orzeczenia
- II KO 40/56 1956-09-20Czy prokurator może żądać w rewizji skazania oskarżonego na podstawie surowszego przepisu niż oznaczony w akcie oskarżenia, jeżeli nie wnosił o zmianę kwalifikacji prawnej na rozprawie głównej, a jeśli tak, to czy sąd wo…
- VI KZP 17/84 1984-10-19Czy sąd odwoławczy rozpoznający rewizję od wyroku uniewinniającego może umorzyć postępowanie karne na podstawie przepisów o amnestii, jeśli ustalone okoliczności wskazują na popełnienie czynu o innej kwalifikacji prawnej…
- Rw 473/86 1986-07-04Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie karne na podstawie ustawy o amnestii, mimo zarzutów prokuratora dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, kwalifikacji prawnej…
- II KR 293/74 1975-03-06Czy sąd niższej instancji, przed przesłaniem akt sprawy wraz z rewizją do sądu wyższej instancji, może zastosować amnestię do nieprawomocnego wyroku?
- I KZ 107/83 1983-09-16Czy zażalenie na postanowienie sądu odwoławczego w przedmiocie amnestii, wydane w toku postępowania rewizyjnego, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 145 § 1 KKart. 4 ust. 2art. 381 KPKart. 1 ust. 5art. 3 ust. 3art. 14§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.