I KR 93/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia C. Gajewski. Sędziowie: J. Mikos (sprawozdawca), M. Synoradzki.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Zdrojewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jana G., oskarżonego z art. 139 § 1, art. 234 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i art. 236 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 25 stycznia 1983 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneJan G. oskarżony został o to, że:1) w dniu 31 stycznia 1982 r. w W. w wielorodzinnym budynku mieszkalnym, rozlewając na podłodze pomieszczeń mieszkalnych lokalu nr 15 pastę do podłóg oraz rozpuszczalnik "Terpihol", a następnie próbując zapalić te produkty łatwopalne, usiłował sprowadzić pożar, który zagrażał życiu lub zdrowiu i mieniu mieszkających w tym domu ludzi, lecz zamierzonego celu nie osiągnął na skutek natychmiastowej interwencji funkcjonariuszy straży pożarnej, przy czym czynu tego dopuścił się w czasie obowiązywania stanu wojennego,tj. o popełnienie czynu określonego w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 138 § 1 k.k.;2) w tym samym miejscu i czasie, jak opisano w pkt 1, rzucając w interweniujących funkcjonariuszy MO doniczkami z kwiatami i czajnikiem, a ponadto atakując jednego z nich nożem, dopuścił się czynnej napaści na wymienionych funkcjonariuszy MO, przy czym czynu tego dokonał przed upływem 5 lat od odbycia kary powyżej 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne i w czasie obowiązującego stanu wojennego,tj. o popełnienie czynu określonego w art. 234 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k.;3) w tym samym miejscu i czasie, jak opisano w pkt 1, znieważył słowami powszechnie uznanymi za obelżywe funkcjonariusza MO oraz funkcjonariuszy straży pożarnej, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia kary powyżej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,tj. o popełnienie czynu określonego w art. 236 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 25 stycznia 1983 r. Jana G. - w ramach zarzutu opisanego w pkt 1 - uznał za winnego tego, że w dniu 31 stycznia 1982 r. w W. rozlał w swoim mieszkaniu płyny łatwopalne, a następnie podpalił gazetę, którą jednak w toku dalszego działania ugasił, czym sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo pożaru budynku, i za to na podstawie art. 139 § 1 k.k. skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności - ponadto Jana G. uznał za winnego czynów opisanych w pkt 2 i 3 i na podstawie art. 234 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. - za czyn opisany w pkt 2 - skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności, a za czyn opisany w pkt 3 - na podstawie art. 236 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. - na karę 1 roku pozbawienia wolności, a na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną w rozmiarze 3 lat pozbawienia wolności (...).Od tego wyroku rewizję wniósł obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy oskarżonego nie jest zasadna.Rewizja nie kwestionuje ustaleń Sądu Wojewódzkiego w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu opisanego w pkt 1. Rewidujący podważa jedynie ustalenia Sądu Wojewódzkiego co do czynu opisanego w pkt 2, zajmując stanowisko, że nie ma dostatecznych dowodów wskazujących na to, aby oskarżony dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariuszy MO za pomocą noża i czajnika. Z tym stanowiskiem wyrażonym w rewizji nie można się zgodzić.Świadek Jerzy S., na którego powołano się w rewizji, będąc przysłuchiwany na rozprawie w dniu 6 kwietnia 1982 r., zeznał:"(...) oskarżony chciał rzucić czajnikiem elektrycznym, ale nie rzucił, bo ja trzymałem kabel". Następnie ten świadek zeznał:"(...) oskarżony chciał chwycić nóż z kredensu. Był to nóż stołowy". Po odczytaniu zaś temu świadkowi zeznań od słowa: "pobieżnie" świadek ten potwierdził te zeznania. Z tych zeznań zaś wynika, ze oskarżony chwycił nóż leżący na kredensie i z tym nożem "ruszył" na świadka. Wtedy świadek podciął nogi oskarżonemu i ten przewrócił się. Świadek Jerzy S., zeznając na rozprawie w dniu 25 stycznia 1983 r., też potwierdził zeznania z akt śledztwa. Natomiast po ujawnieniu zeznań z rozprawy w dniu 6 kwietnia 1982 r. nie był pewny, jak przebiegało zajście, i dlatego zeznał: "(...) trudno jest mi powiedzieć, co było z tym nożem".Analizując treść tych zeznań, należy dojść do wniosku, że Sąd Wojewódzki trafnie uznał, iż oskarżony dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariusza MO przez rzucanie w niego czajnikiem i nożem.Nie można bowiem zgodzić się z poglądem wyrażonym w rewizji, że skoro oskarżony nie zrobił użytku z noża leżącego na kredensie oraz czajnika, to brak podstaw do twierdzenia, iż za pomocą tych przedmiotów dopuścił się także czynnej napaści na funkcjonariusza MO.Czynną napaścią w rozumieniu art. 234 k.k. (a także art. 233 k.k.) jest wszelkie działanie podjęte przez sprawcę w celu wyrządzenia krzywdy fizycznej. Działanie więc zmierzające bezpośrednio do wyrządzenia krzywdy fizycznej funkcjonariuszowi MO w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych jest już przestępstwem dokonanym - określonym w art. 234 k.k.Opowiadając się za tym, że prawidłowe są ustalenia Sądu Wojewódzkiego, brak podstaw do uwzględnienia wniosku zawartego w rewizji oskarżonego o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Nie ma też podstaw do zmiany wyroku w zakresie kary pozbawienia wolności. Wymierzona oskarżonemu na podstawie art. 234 § 1 k.k. kara 2 lat pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 236 k.k. - roku pozbawienia wolności z uwzględnieniem, że działał on w warunkach art. 60 § 1 k.k., nie może razić swoją surowością. Te okoliczności, na które powołano się w rewizji, nie mogą doprowadzić do zmiany wyroku w zakresie zarówno kary pozbawienia wolności za poszczególne czyny, jak i kary łącznej.Interweniujący funkcjonariusze MO zostali wezwani przez funkcjonariuszy straży pożarnej ze względu na wyjątkowo agresywną postawę oskarżonego, a nie demonstrowane przez niego skłonności samobójcze. Gdyby zaś zaistniała wymierna szkoda - na co powołuje się obrońca w rewizji - wtedy zachowanie się oskarżonego wyczerpywałoby dyspozycję art. 138 § 1 k.k., a nie art. 139 § 1 k.k., jak przyjął Sąd Wojewódzki. Inwalidztwo oskarżonego nie jest też tego rodzaju, aby orzeczoną karę pozbawienia wolności czyniło zbyt dolegliwą. Ponadto dla wysokości wymiaru kary pozbawienia wolności nie może być bez znaczenia uprzednia wielokrotna karalność sądowa oskarżonego oraz negatywna o nim opinia (...).