II CZ 51/83
PostanowienieIzba Cywilna1983-05-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zabezpieczenie powództwa o zapłatę i wydanie nieruchomości, obejmujący zakaz wyrębu drzewa, może zostać uwzględniony, gdy legitymacja czynna powodów do korzystania z nieruchomości jest uprawdopodobniona, mimo braku utworzenia spółki przewidzianej w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki zabezpieczenia powództwa, przewidziane w art. 730 § 1 k.p.c., zostały spełnione. Wiarygodność roszczenia powodów wynikała z twierdzeń strony pozwanej oraz pisma Urzędu Wojewódzkiego sugerującego wstrzymanie pozyskania drewna. Uprawdopodobniono również, że brak zabezpieczenia mógłby pozbawić powodów zaspokojenia w sytuacji kontynuacji wyrębu. Wątpliwości co do legitymacji czynnej powodów nie były wystarczające do oddalenia wniosku o zabezpieczenie.Stan faktyczny
Powodowie wystąpili przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę odszkodowania za drewno pozyskane z ich wspólnoty gruntowej oraz o wydanie gruntu. Wnieśli o zabezpieczenie powództwa poprzez ustanowienie zarządcy i zakazanie wyrębu drzewa. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek o zabezpieczenie jako przedwczesny, wskazując na brak utworzenia przez powodów spółki przewidzianej w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zakazał pozwanemu dalszego wyrębu drzewa z nieruchomości leśnej, a poza tym oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN. J. Majorowicz.Sędziowie SN: T. Bukowski (sprawozd.), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 11 maja 1983 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S.W., K.M., L.K., W.S., Z.W. i M.W. przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Gminy w B. o zapłatą i wydanie na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 2 kwietnia 1982 r. sygn. akt I G. 404/80zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zakazuje pozwanemu dalszego wyrębu drzewa z nieruchomości leśnej o obszarze 36,6090 ha, położonej we wsi B., objętej decyzją Nr (...) w Ś. nad Wisłą z dnia 14 VIII 1972 r., utrzymaną w mocy decyzją Nr (...) Prez. WRN w Bydgoszczy; poza tym oddala zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowodowie wystąpili przeciwko Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Naczelnika Gminy B., z powództwem o odszkodowanie za drewno pozyskane z obszaru leśnego, wchodzącego w skład ich wspólnoty gruntowej oraz o zobowiązanie pozwanego Skarbu Państwa do wydania im tego gruntu "w posiadanie do wyłącznego użytkowania". Jednocześnie zgłosili wniosek o zabezpieczenie powództwa w części dotyczącej wydania nieruchomości do wyłącznego użytkowania przez ustanowienie zarządcy w osobie powoda S.W., zakazanie wyrębu drewna przez administrację gminną.Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, zarzucając m.in., że sporny obszar leśny stanowi w świetle prawomocnej decyzji b. Prezydium PBN w Ś. nad Wisłą z 14 VIII 1972 r. mienie gromadzkie, aczkolwiek jednocześnie uznało, że powodom przysługuje prawo korzystania z gruntów leśnych.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 2 IV 1982 r., sygn. akt I C 404/80, oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa jako przedwczesny, ponieważ powodowie, chociaż uprawnieni "do korzystania" z przedmiotowej nieruchomości, nie utworzyli jeszcze spółki przewidzianej w art. 14 ustawy z 29 VI 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169).Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie powodów na to postanowienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim stwierdzić należy, że spełnione są przesłanki zabezpieczenia powództwa, przewidziane w art. 730 § 1 k.p.c. W świetle twierdzeń strony pozwanej dochodzone przez powodów roszczenie jest wiarygodne. Wiarygodność ta wynika w pewnym stopniu również z pisma Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z 18 XI 1980 r. (...), które zawiera propozycję, aby Naczelnik Gminy "spowodował niezwłoczne wstrzymanie pozyskania drewna w przedmiotowym lesie do czasu całkowitego wyjaśnienia sprawy". Poza tym zostało uprawdopodobnione, iż brak zabezpieczenia mógłby pozbawić powodów zaspokojenia w sytuacji, gdyby kontynuowany był wyręb drewna na spornym obszarze wspólnoty gruntowej. Tak więc wyrażone przez Sąd Wojewódzki wątpliwości co do tego, czy powodom służy "legitymacja czynna w procesie", nie wystarczają do przyjęcia, że nie są spełnione warunki dopuszczalności zabezpieczenia.Celem zarządzenia tymczasowego, a wynika to z istoty instytucji zabezpieczenia, nie może być zaspokojenie roszczenia (art. 731 k.p.c.). Z tych przyczyn Sąd najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie tylko w części dotyczącej dalszego wyrębu drewna, a w pozostałej części oddalił zażalenie z mocy art. 387 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- 1 CR 642/59 1960-08-09Czy w sytuacji, gdy pozwany naruszył prawo własności powodów, ale nie odebrał im posiadania gruntu, a jedynie nosi się z zamiarem zalesienia, powodom przysługuje powództwo o ustalenie prawa do posiadania gruntu?
- III CZP 45/72 1972-07-26Czy właścicielowi nieruchomości, na którą z sąsiedniego gruntu przechodzą korzenie i gałęzie drzew, przysługuje roszczenie o nakazanie sąsiadowi, aby nie czynił przeszkód w obcięciu tych korzeni i gałęzi, nawet jeśli nie…
- IV PZ 102/87 1987-12-14Czy jednostka gospodarki uspołecznionej musi uprawdopodobnić, że brak zabezpieczenia pozbawi ją zaspokojenia roszczenia, aby uzyskać zabezpieczenie powództwa?
- I CZ 150/62 1962-11-16Czy wniosek o zabezpieczenie powództwa o eksmisję i przeniesienie własności nieruchomości może być uwzględniony poprzez zobowiązanie pozwanego do uiszczania miesięcznej renty lub wydanie powodowi zaświadczenia o prawie n…
- V CSK 335/08 2009-02-11Czy pozwany ponosi odpowiedzialność deliktową za szkodę wynikającą z braku zabezpieczenia miejsca po usuniętym drzewie, pomimo upływu czasu od wykonania umowy i usunięcia drzewa?
Powołane przepisy
art. 14art. 730 § 1 KPCart. 731 KPCart. 390 § 1 KPCart. 397 § 2 KPCart. 387 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.