I PRN 41/83
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1983-03-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie pracownika od obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, połączone z faktycznym niewykonywaniem pracy, jest równoznaczne z udzieleniem urlopu wypoczynkowego, wyłączając tym samym prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zwolnienie pracownika od obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, skutkujące faktycznym niewykonywaniem pracy, jest równoznaczne z udzieleniem urlopu wypoczynkowego. W związku z tym, pracownik, który w okresie wypowiedzenia nie świadczył pracy, nie może domagać się ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, gdyż cel urlopu (regeneracja sił) został w ten sposób osiągnięty. Takie żądanie jest sprzeczne z zasadą współżycia społecznego (art. 8 k.p.).Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się zasądzenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za rok 1982. Umowa o pracę z wnioskodawcą została rozwiązana z dniem 31 marca 1981 r. po trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia. W piśmie rozwiązującym umowę wnioskodawca został zwolniony od obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia i faktycznie pracy nie świadczył. Zakładowa Komisja Rozjemcza oraz Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uwzględniły żądanie wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy i oddalił żądanie wnioskodawcy w tym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Zaziemski.Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska (spr.), A. Grymaszewski.Protokolant: Z. Zakrzewska.Prokurator Prokuratury Generalnej PRL: E. Wiśniewska.SentencjaSąd Najwyższy Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 29 marca 1983 r. sprawy z wniosku Mieczysława S. przeciwko Kombinatowi Metalurgicznemu "H." w D. o ekwiwalent za urlop na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 10 września 1982 r.uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy i zmieniając w tym zakresie orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej przy H. z dnia 7 czerwca 1982 r. oddala żądanie wnioskodawcy o ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się m.in. zasądzenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za rok 1982. Zakładowa Komisja Rozjemcza oraz Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uwzględniły żądanie wnioskodawcy.Sąd Pracy ustalił, że z wnioskodawcą rozwiązano umowę o pracę z dniem 31 III 1981 r. po uprzednim trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia. W piśmie rozwiązującym z wnioskodawcą stosunek pracy została zamieszczona wzmianka "Jednocześnie zwalniam Obywatela od obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia". W związku z tym wnioskodawca w okresie wypowiedzenia pracy nie świadczył.Zdaniem Sądu zwolnienie wnioskodawcy od obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia nie jest równoznaczne z udzieleniem urlopu wypoczynkowego, skoro taki urlop nie został zawnioskowany, udzielony jak tego wymaga art. 170 k.p.Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie żądania wnioskodawcy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jest niesporne w sprawie, że wnioskodawcy wypowiedziano umowę o pracę przy zastosowaniu trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia i że w tym okresie zwolniono go od obowiązku świadczenia pracy. Przez zwolnienie od pracy w okresie wypowiedzenia od obowiązku świadczenia pracy wnioskodawca osiągnął cel, jaki ustawa (art. 152 § 1 k.p.) wiąże z prawem do corocznego, nieprzyznanego i płatnego urlopu wypoczynkowego. Celem tym jest regeneracja sił pracownika, która w przypadku wnioskodawcy trwała trzykrotnie dłużej, niż na to zezwalały przepisy o urlopach.Zwolnienie pracownika od wykonywania pracy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę oraz wynikający stąd fakt rzeczywistego wykorzystania w tym okresie urlopu wypoczynkowego za rok, w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy - pomimo braku formalnego udzielenia tego urlopu na podstawie art. 170 k.p. - czyni żądanie pracownika o zasądzenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy sprzecznym z art. 8 k.p.Wobec więc uzasadnionych zarzutów rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II PK 287/16 2017-10-17Czy pracownik, który zawarł porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę, w którym zobowiązał się do wykorzystania zaległego i bieżącego urlopu wypoczynkowego w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy do dnia rozwią…
- III PRN 41/73 1974-01-24Czy pracodawca może udzielić pracownikowi w okresie wypowiedzenia kilku zaległych urlopów wypoczynkowych wbrew jego woli, czy też pracownikowi przysługuje w takim przypadku ekwiwalent pieniężny?
- II PK 264/14/1 2015-10-21Czy pracownikowi, który został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, można udzielić urlopu wypoczynkowego, a jeśli tak, to czy przysługuje mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop?
- I PK 50/14 2014-07-08Czy pracodawca może jednostronnie udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia, jeśli pracownik został odsunięty od wykonywania obowiązków służbowych?
- I PK 40/16 2017-01-19Czy pracodawca może zobowiązać pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia bez precyzyjnego określenia terminu jego realizacji, a jeśli tak, to czy wykonywanie przez pracownika pojedynczych…
Powołane przepisy
art. 170 KPart. 152 § 1 KPart. 8 KP§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.