RNw 16/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk S. Wojtczak, płk J. Jeż, płk J. Juszczak, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca), płk E. Zawiłowski, płk H. Góra (sędzia s. wojsk. - deleg.). Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Michała B., wobec którego prawomocnie umorzono postępowanie karne na podstawie art. 11 pkt 1 k.p.k. o czyn określony w art. 303 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 1982 r. rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść oskarżonego od postanowień Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 8 czerwca 1982 r. oraz Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1982 r.:częściowo uwzględniając rewizję nadzwyczajną, uchylił zaskarżone postanowienia sądów obu instancji i postępowanie karne przeciwko Michałowi B. o czyn określony w art. 303 § 1 k.k. warunkowo umorzył z wyznaczeniem mu okresu próby na 1 rok, a to na podstawie art. 27 § 1 k.k. w zw. z art. 292 § 3 i art. 29 § 1 k.k. (...)Uzasadnienie faktyczne(...) Postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 8 czerwca 1982 r. - wydanym na posiedzeniu w trybie art. 299 § 1 pkt 1 k.p.k. - umorzono wobec oskarżonego - na podstawie art. 11 ust. 1 k.p.k. - postępowanie karne o czyn określony w art. 303 § 1 k.k.Na postanowienie to złożył zażalenie prokurator, podnosząc zarzut obrazy przepisów prawa materialnego i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji.Postanowieniem Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1982 r. zażalenie to nie zostało uwzględnione i zaskarżone orzeczenie zostało utrzymane w mocy.Od tych postanowień sądów obu instancji wniósł rewizję nadzwyczajną Naczelny Prokurator Wojskowy, podnosząc w niej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę owych orzeczeń (art. 387 pkt 3 k.p.k.), i na tej podstawie wnosząc o uchylenie postanowienia Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1982 r. i przekazanie sprawy innemu składowi orzekającemu sądu drugiej instancji do ponownego rozpoznania.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierającego rewizję nadzwyczajną i zawarty w niej wniosek, oraz oskarżonego, który ograniczył się do opisu okoliczności dopuszczenia się zarzuconego mu czynu,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Należy zgodzić się z zaprezentowaną w rewizji nadzwyczajnej argumentacją, że zajęte przez sądy obu instancji w zaskarżonych postanowieniach stanowisko, iż Michał B. nie może ponosić odpowiedzialności karnej na podstawie art. 303 § 1 k.k., jest błędne.Zgodnie bowiem z uchwałą pełnego składu Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1982 r. - U 4/82 (OSNKW 1982, z. 12, poz. 84), czyn osoby pełniącej służbę w jednostce zmilitaryzowanej, która samowolnie opuszcza miejsce służby lub poza nim pozostaje, podlega kwalifikacji prawnej z art. 303 k.k.Akceptacja wyrażonego w rewizji nadzwyczajnej poglądu nie jest równoznaczna z zasadnością zawartego w niej wniosku. Pomijając bowiem fakt, że sformułowany w niej wniosek powinien - w konsekwencji tego, iż orzeczenia obu sądów dotknięte są tym samym błędem - zmierzać do ich uchylenia i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, uznać należy, że na tle ustaleń dowodowych istnieją uzasadnione podstawy do warunkowego umorzenia postępowania karnego przeciwko Michałowi B. o zarzucony mu czyn, określony w art. 303 § 1 k.k.Czyn bowiem przezeń popełniony, którego okoliczności nie budzą żadnych wątpliwości, jako należący do jednej z mniej groźnych postaci przestępstwa samowolnego oddalenia się i ścigany na wniosek dowódcy jednostki (art. 303 § 5 k.k.) przy jednoczesnym uwzględnieniu dobrowolnego powrotu oskarżonego do jednostki zmilitaryzowanej, w której pełnił służbę, znamionuje się nieznacznym stopniem społecznego niebezpieczeństwa w rozumieniu art. 27 § 1 k.k.Oceniając te okoliczności, wespół z danymi dotyczącymi właściwości i warunków osobistych oskarżonego (zawarł niedawno związek małżeński, kilkanaście dni temu został ojcem, podjął stałą pracę zarobkową w innym niż dotychczas zakładzie pracy), świadczącymi o dążeniu przezeń do stabilizacji życiowej, dojść należy do wniosku, że w całokształcie uzasadniają one - i to w pełni realnie - przypuszczenie, iż pomimo umorzenia postępowania karnego będzie on przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.Tak więc częściowo uwzględniając rewizję nadzwyczajną - należało orzec jak na wstępie. Nie stanowi bowiem obrazy przepisów postępowania (art. 426 w zw. z art. 383 § 1 k.p.k.) dokonana przez Sąd Najwyższy w postępowaniu nadzwyczajnorewizyjnym korektura zaskarżonego (na niekorzyść) orzeczenia, polegająca na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko osobie, wobec której uprzednie umorzenie postępowania miało charakter bezwarunkowy, gdyż warunkowe umorzenie postępowania - choć zakłada winę po stronie oskarżonego - nie jest skazaniem.