Rw 1007/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg (sprawozdawca).Sędziowie płk Z. Furtak, mjr M. Bieniaszewski.Prokurator: kpt. J. Burzyński.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym - na skutek skargi rewizyjnej Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Poznaniu, wniesionej od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 31 sierpnia 1962 r. - sprawę Mikołaja O., skazanego za przestępstwo z art. 150 k.k.W.P. na karą 6 miesięcy więzienia za to, że 3 sierpnia 1962 r. w N. wprawił się - po wyznaczeniu go do służby wartowniczej - w stan silnego odurzenia alkoholem przez wypicie wespół z dwoma żołnierzami 3 butelek wina.Jednocześnie w tym samym wyroku Sąd I instancji umorzył na zasadzie art. 7 k.k.W.P. postępowanie karne co do zarzutu popełnienia przez Mikołaja O. przestępstwa z art. 108 § 1 k.k. W.P., polegającego na samowolnym opuszczeniu przezeń miejsca służby w dniu 3 sierpnia 1962 r. na przeciąg 2 godzin.Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Poznaniu wnosił w skardze rewizyjnej o uchylenie powyższego wyroku w całości i o przekazanie sprawy Mikołaja O. Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z powodu niesłusznego - zdaniem prokuratora - umorzenia postępowania w sprawie o przestępstwo z art. 108 § 1 k.k.W.P. Prokurator wywodzi, że wbrew stanowisku Sądu I instancji ściganie Mikołaja O. o odrębne przestępstwo z art. 108 k.k.W.P. było celowe, ponieważ Mikołaj O. dopuścił się samowolnego oddalenia przed objęciem służby wartowniczej i wcale dobrowolnie do jednostki nie wrócił.Sąd Najwyższy skargę rewizyjną Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Poznaniu pozostawił bez uwzględnienia, a wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 31 sierpnia 1962 r. w sprawie Mikołaja O. pozostawił w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Umorzenie przez Sąd I instancji postępowania o czyn skazanego Mikołaja O. z art. 108 § 1 k.k.W.P., polegający na dwugodzinnym samowolnym oddaleniu się Mikołaja O. z jednostki w celu napicia się wódki - było słuszne. Skoro Mikołaj O. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 150 k.k. W.P., polegającego na tym, że wprawił się w stan nietrzeźwości czyniący go niezdolnym do pełnienia służby wartowniczej, do której w krytycznym dniu został wyznaczony, a poprzedzające ten czyn samowolne oddalenie się skazanego nastąpiło według jego wyjaśnień właśnie w celu napicia się wódki, czyli było środkiem do popełnienia przestępstwa z art. 150 k.k.W.P. (zagrożonego surowszą sankcją karną niż przestępstwo z art. 108 k.k.W.P.) - to nie można było Mikołaja O. skazywać odrębnie za przestępstwo z art. 150 k.k.W.P. i odrębnie za przestępstwo z art. 108 k.k.W.P.Samowolne oddalenie się Mikołaja O. z miejsca pełnienia służby stanowiło w tym wypadku tylko czynność przygotowawczą do popełnienia przezeń surowiej karanego przestępstwa z art. 150 k.k.W.P. Zarówno przy samowolnym oddaleniu się, jak i przy wprawieniu się w stan nietrzeźwości, który go czynił niezdolnym do pełnienia służby wartowniczej, Mikołaj O. kierował się jednym i tym samym zamiarem przestępnym (wprawienia się w stan nietrzeźwości pomimo wyznaczenia go do służby wartowniczej). Gdyby więc Mikołaj O. został przychwycony tylko na samowolnym oddaleniu się, to jakkolwiek - ze względu na własne wyjaśnienia skazanego - czyn ten również stanowiłby tylko przygotowanie do popełnienia przestępstwa z art. 150 k.k. W.P., należałoby jednak skazać Mikołaja O. tylko za przestępstwo z art. 108 § 1 k.k.W.P., gdyż te przygotowania w całości wyczerpywałyby znamiona tego przestępstwa. Skoro jednak w drodze do realizacji swojego zamiaru przestępnego popełnienia przestępstwa z art. 150 k.k.W.P. Mikołaj O. posunął się dalej i nie poprzestając na przygotowaniach do wprawienia się w stan nietrzeźwości po wyznaczeniu go do służby wartowniczej, wypełnił już w całości znamiona przestępstwa z art. 150 k.k.W.P., to nie można odrębnie skazywać Mikołaja O. za przygotowanie do popełnienia przestępstwa z art. 150 k.k.W.P. i odrębnie za popełnienie tegoż przestępstwa. Dokonanie przestępstwa jest na drodze realizacji zamiaru przestępnego stadium dalej posuniętym niż przygotowanie do dokonania przestępstwa (chociażby przygotowanie to było karalne), wobec czego pochłania ono poprzednie stadia w realizacji tego samego zamiaru przestępnego.Jest to mutatis mutandis podobna sytuacja jak np. w razie dokonania zabójstwa przez sprawcę, który właśnie w celu zabicia określonego człowieka włamał się do jego mieszkania. Oczywiste jest, że w tym wypadku nie należy sprawcy dokonanego już zabójstwa pociągać do odpowiedzialności za odrębne przestępstwo wdarcia się do cudzego mieszkania, które w rzeczywistości, jakkolwiek wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 252 k.k., stanowiło tylko przygotowania do zabójstwa i zostało pochłonięte przez późniejszy fakt dokonania zabójstwa.W tego rodzaju sprawach kwalifikuje się czyn oskarżonego z przepisu przewidującego surowszą sankcję karną, przy czym do stanu faktycznego przestępstwa włącza się czyn stanowiący przygotowanie do tego przestępstwa.