Rw 911/63
PostanowienieIzba Cywilna1963-10-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kary orzeczone za samowolne oddalenie się żołnierzy są współmierne do popełnionych czynów, uwzględniając porozumienie między nimi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skargi rewizyjne obrońców dotyczące niewspółmiernej surowości kar są niesłuszne. Porozumienie się żołnierzy w celu popełnienia samowolnego oddalenia się stanowi okoliczność obciążającą przy wymiarze kary, ze względu na szczególną niebezpieczność tej formy przestępstwa dla dyscypliny wojskowej. Sąd I instancji nie wziął tej okoliczności pod uwagę, jednak Sąd Najwyższy uznał ją za mającą zasadnicze znaczenie dla współmierności kar.Stan faktyczny
Jerzy G. i Jerzy H. zostali skazani za dwukrotne samowolne oddalenie się z jednostki wojskowej. Pierwsze oddalenie nastąpiło po zakończeniu poprzedniej jednostki i przed rozpoczęciem kursu kierowców, a drugie w trakcie trwania kursu. Obaj oskarżeni udali się do N., aby odwiedzić rodziny. Obrońcy wnieśli skargi rewizyjne, domagając się złagodzenia kar.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił skarg rewizyjnych obrońców i pozostawił w mocy wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 17 lipca 1963 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Badecki.Sędziowie: mjr H. Kostrzewa (sprawozdawca), ppłk A. Kruszka.Prokurator: mjr E. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skarg rewizyjnych obrońców, sprawę Jerzego G. i Jerzego H., skazanych wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 17 lipca 1963 r., każdy z nich za dwukrotnie popełnione przestępstwo z art. 108 § 1 k.k.W.P., a mianowicie:1. Jerzy G. na karę 5 miesięcy aresztu i 6 miesięcy aresztu oraz na karę łączną 8 miesięcy aresztu,2. Jerzy H. na karę 4 miesięcy aresztu i 6 miesięcy aresztu oraz na karę łączną 6 miesięcy aresztu,za to, że: 1) w dniu 30 kwietnia 1963 r. o godzinie 21 dopuścili się samowolnego oddalenia w ten sposób, iż będąc skierowani do JW na kurs kierowców z obowiązkiem zgłoszenia się tam w dniu 2 maja 1963 r., nie udali się do tej jednostki, lecz pojechali do N., gdzie przebywali do dnia 7 maja 1963 r.; 2) w dniu 8 maja 1963 r. ponownie dopuścili się samowolnego oddalenia, tym razem z JW, i pojechali bez wiedzy przełożonych do N., gdzie przebywali do dnia 14 maja 1963 r., w którym to dniu w godzinach wieczornych dobrowolnie powrócili.Obrońcy obu oskarżonych zakwestionowali w skargach rewizyjnych wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i wnieśli o złagodzenie wymierzonych oskarżonym kar za poszczególne przestępstwa oraz kar łącznych.Sąd Najwyższy postanowił: skarg rewizyjnych obrońców nie uwzględnić i wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 17 lipca 1963 r. w sprawie Jerzego G. i Jerzego H. pozostawić w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Z materiałów zawartych w aktach sprawy wynika, że zasadniczą pobudką przestępnego działania oskarżonych była chęć wykorzystania nadarzającej się okazji do odwiedzenia rodzin (wyjaśnienia oskarżonego Jerzego H.).Jeśli chodzi o pierwsze samowolne oddalenie, to realizacji tego zamierzenia sprzyjał oskarżonym fakt wyjazdu z poprzedniej jednostki w dniu 30 kwietnia 1963 r. z nakazem stawienia się w innej, stosunkowo niedaleko oddalonej jednostce wojskowej, dopiero w dniu 2 maja 1963 r. Natomiast na drugie samowolne oddalenie się oskarżonych nie bez wpływu pozostawał fakt, że kurs samochodowy jeszcze się nie rozpoczął.Należy stwierdzić, że obaj oskarżeni skrzętnie wykorzystywali powstałe obiektywnie warunki do realizacji swych przestępnych zamiarów i niewątpliwie liczyli przy tym na bezkarność. Zuchwałość oskarżonych, z jaką dopuścili się przestępstw przeciwko obowiązkowi wojskowemu, jest tym bardziej groźna dla istniejącego porządku prawnego, że przypisanych im czynów oskarżeni dopuścili się w porozumieniu ze sobą, przy czym w pierwszym wypadku samowolnego oddalenia w porozumieniu brał ponadto udział Kazimierz G.Porozumienie się dwu lub więcej żołnierzy w celu dokonania przestępstwa samowolnego oddalenia się stanowi zawsze przy wymiarze kary - okoliczność obciążającą. Podyktowane jest to przede wszystkim tym, że ta forma przestępstwa jest szczególnie niebezpieczna dla interesów wynikających z należytego zabezpieczenia dyscypliny wojskowej.Sąd I instancji okoliczności tej nie wziął wprawdzie pod uwagę przy wymiarze kary, jednakże ma ona zasadnicze znaczenie dla zagadnienia współmierności kar wymierzonych oskarżonym i dlatego instancja rewizyjna, podejmując decyzję na podstawie całokształtu okoliczności sprawy (art. 273 k. w. p. k.), nie może jej pominąć.W tym stanie sprawy zarzuty skarg rewizyjnych obrońców dotyczące niewspółmiernej surowości kar wymierzonych oskarżonym są niesłuszne.
Powiązane orzeczenia
- Rw 1359/70 1970-12-10Czy czyn żołnierza polegający na samowolnym opuszczeniu jednostki wojskowej, mając objąć służbę dyżurnego, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 303 § 1 k.k. i art. 309 § 1 k.k., a jeśli tak, to jak należy go zakwalifi…
- Rw 1007/62 1962-09-10Czy można skazać żołnierza odrębnie za samowolne oddalenie się z jednostki w celu spożycia alkoholu oraz za wprawienie się w stan nietrzeźwości uniemożliwiający pełnienie służby wartowniczej, jeśli oba te czyny były real…
- Rw 234/66 1966-05-04Czy porozumienie co do samowolnego oddalenia się od jednostki wojskowej, które nie obejmuje zamiaru dłuższego uchylania się od służby wojskowej, może stanowić podstawę do przypisania przestępstwa dezercji?
- Rw 568/65 1965-07-21Czy ponowne popełnienie przez żołnierza przestępstwa tego samego rodzaju, za które był już wcześniej karany, stanowi przeszkodę w odstąpieniu od ścigania go na drodze sądowej na rzecz oddania go pod wychowanie kolektywu?
- Rw 134/70 1970-02-27Czy żołnierz, który samowolnie opuścił miejsce pobytu na okres krótszy niż 14 dni, popełnia przestępstwo z art. 303 § 3 k.k., czy też z art. 303 § 1 k.k., a jeśli tak, to czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia…
Powołane przepisy
art. 108 § 1 KKart. 273§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.