Rw 568/65

PostanowienieIzba Cywilna1965-07-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne popełnienie przez żołnierza przestępstwa tego samego rodzaju, za które był już wcześniej karany, stanowi przeszkodę w odstąpieniu od ścigania go na drodze sądowej na rzecz oddania go pod wychowanie kolektywu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne popełnienie przez żołnierza przestępstwa tego samego rodzaju, za które był już wcześniej karany, stanowi przeszkodę w odstąpieniu od ścigania go na drodze sądowej. W sytuacji, gdy poprzednie skazanie nie odniosło pożądanego skutku wychowawczego, nie może być podstawą do rezygnacji z postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Jerzy Kazimierz S. samowolnie oddalił się z jednostki wojskowej na trzy dni, po czym został zatrzymany. Wojskowy Sąd Garnizonowy umorzył postępowanie karne, uznając czyn za wypadek mniejszej wagi. Prokurator wniósł skargę rewizyjną, argumentując brak podstaw do uznania czynu za wypadek mniejszej wagi, zwłaszcza w świetle wcześniejszej karalności oskarżonego za podobne przestępstwo.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Garnizonowego w Olsztynie z dnia 11 czerwca 1965 r. i przekazał sprawę temuż Sądowi celem rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Badecki (sprawozdawca).Sędziowie: płk Z. Krasuski, mjr H. Kwaśny.Prokurator: ppłk S. Marzyński.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej prokuratora, sprawę Jerzego Kazimierza S., w stosunku do którego postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Olsztynie z dnia 11 czerwca 1965 r. umorzono postępowanie karne na zasadzie art. 7 § 1 k.k.W.P. i art. 10 k.w.p.k. o czyn z art. 108 § 1 k.k.W.P. popełniony w ten sposób, że w dniu 18 kwietnia 1965 r. nie powrócił do swej jednostki w N. i przebywał samowolnie poza terenem koszar do dnia 21 IV 1965 r. godz. 15.30, w którym to czasie został zatrzymany przez patrol.Prokurator Wojsk Wewnętrznych wnosił w swej skardze rewizyjnej o uchylenie powyższego postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w Olsztynie i o przekazanie temuż Sądowi sprawy celem rozpoznania. Według wywodów rewizji brak w sprawie podstaw do uznania czynu oskarżonego za wypadek mniejszej wagi.Sąd Najwyższy, uwzględniając skargę prokuratora, postanowił uchylić postanowienie Sądu Garnizonowego w Olsztynie z dnia 11 czerwca 1965 r. w sprawie Jerzego Kazimierza S. i sprawę przekazać temuż Sądowi celem rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Sąd I instancji dopatrzył się w postępowaniu oskarżonego wypadku mniejszej wagi na tej podstawie, że oskarżony był żołnierzem zdyscyplinowanym, że przebywał poza jednostką przez stosunkowo krótki okres oraz że jedyną przeszkodą w oddaniu oskarżonego za zarzucany mu czyn na wychowanie kolektywu (stosownie do wniosków dowódcy kompanii i batalionu) był fakt poprzedniej karalności sądowej za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P.Instancja rewizyjna nie podziela stanowiska Sądu I instancji. Samowolne przebywanie oskarżonego poza jednostką ze względu na pobudki działania nie znajduje usprawiedliwienia. Jerzy Kazimierz S. cały okres samowolnego oddalenia się spędził w towarzystwie nie znanych mu bliżej kobiet. Nie ma tu więc miejsca wypadek, kiedy sprawca kieruje się zamiarem udzielenia niezbędnej pomocy rodzinie lub załatwienia jakiejś sprawy nie cierpiącej zwłoki. Oskarżony poza tym nie powrócił dobrowolnie do jednostki, lecz został zatrzymany i doprowadzony do jednostki przez patrol wysłany przez dowództwo, by go odszukać.Istotną ponadto okolicznością przemawiającą za celowością skierowania sprawy przeciwko Jerzemu Kazimierzowi S. na drogę postępowania sądowego jest - jak to trafnie podniesiono w skardze rewizyjnej - fakt, że oskarżony w dniu 26 maja 1964 r. był ukarany przez Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P. Ponowne wejście oskarżonego w kolizję z prawem za przestępstwo tego samego rodzaju świadczy o tym, że kara sądowa (1 roku i 3 miesięcy więzienia) wymierzona Jerzemu Kazimierzowi S. nie odniosła pożądanego skutku. Jeśli więc poprzednie skazanie jest przeszkodą w poddaniu oskarżonego kolektywnemu wychowaniu, to tak samo stanowi ono przeszkodę w odstąpieniu od ścigania oskarżonego na drodze sądowej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 7 § 1 KKart. 10art. 108 § 1 KKart. 109 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.