Rw 234/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Wł. Sieracki. Sędziowie: mjr E. Olczak (sprawozdawca), ppłk M. Bieniaszewski.Prokurator: mjr J. Mielczarek.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na skutek skarg rewizyjnych obrońców i oskarżonego Mariana M. sprawę, w której wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 28 lutego 1966 r. zostali skazani:1)Marian M. na mocy art. 109 § 1 i 4 k.k.W.P. na karę 2 lat i 9 miesięcy więzienia za to, że "będąc w dniu 13 grudnia 1965 r. skierowany wraz z Lechem M. na kurs podoficerów nadterminowych do jednostki wojskowej w N. z terminem stawienia się w tej jednostce w dniu następnym, nie zgłosił się w określonym czasie i miejscu, a działając w zmowie z Lechem M. wyjechał do N3, gdzie w zamiarze dłuższego uchylania się od służby wojskowej ukrywał się przed organami ścigania do dnia 26 stycznia 1966 r., to jest do czasu zatrzymania go przez patrol Oddziału Wojskowej Służby Wewnętrznej w N3";2)Lech M. na mocy art. 109 § 1 i 4 k.k.W.P. na karę 2 lat więzienia i na mocy art. 108 § 1 k.k.W.P. na karę 4 miesięcy aresztu, a łącznie na karę 2 lat więzienia, za to, że:a)"będąc w dniu 13 grudnia 1965 r. skierowany wraz z Marianem M. na kurs podoficerów nadterminowych do jednostki wojskowej w N. z terminem stawienia się w tej jednostce w dniu następnym, nie zgłosił się w oznaczonym czasie w miejscu, a działając w zmowie z Marianem M. wyjechał do N3, gdzie w zamiarze dłuższego uchylania się od służby wojskowej przebywał do dnia 28 grudnia 1965 r.";b)"będąc w dniu 28 grudnia 1965 r. skierowany z jednostki wojskowej w N do macierzystej jednostki w N1 z terminem stawienia się w dniu następnym, nie uczynił tego, lecz wyjechał do N3 i do dnia 4 stycznia 1966 r., to jest do czasu zatrzymania go w N2 przez patrol Wojskowej Służby Wewnętrznej, przebywał bez zezwolenia przełożonych poza macierzystą jednostką".Obrońcy zaskarżyli wyrok z powodu wymierzenia niewspółmiernie surowych kar i wnosili o ich złagodzenie. Sąd Najwyższy postanowił: w uwzględnieniu skarg rewizyjnych obrońców wojskowych i oskarżonego Mariana M. zmienić wyrok Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 28 lutego 1966 r. przez: 1) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Mariana M. z art. 109 § 1 i 4 k.k.W.P. na art. 109 § 1 k.k.W.P. i złagodzenie mu wymierzonej za ten czyn kary z 2 lat i 9 miesięcy więzienia do kary 1 roku i 6 miesięcy więzienia; 2) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu osk. Lecha M. w punkcie 1 sentencji wyroku opisanego z art. 109 § 1 i 4 k.k.W.P. na art. 108 § 1 k.k.W.P. i złagodzenie mu wymierzonej za ten czyn kary z 2 lat więzienia do kary 8 miesięcy więzienia, przyjmując za podstawę jej wymiaru przepis art. 108 § 1 k.k.W.P.; 3) złagodzenie Lechowi M. orzeczonej w zaskarżonym wyroku kary łącznej 2 lat więzienia do kary 8 miesięcy więzienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Ani z wyjaśnień oskarżonego Mariana M., ani też z wyjaśnień oskarżonego Lecha M., złożonych w dochodzeniu i na rozprawie, na podstawie których to wyjaśnień Sąd wyrokujący ustalił, iż obydwaj ci współoskarżeni zmówili się (porozumieli) do popełnienia dezercji w dniu 13 grudnia 1965 r., nie wynika, żeby fakt taki istotnie miał miejsce. Z wyjaśnień tych wynika tylko to, że w dniu tym obydwaj oskarżeni, odbywając podróż służbową z jednostki wojskowej w N1 do jednostki wojskowej w N., umówili się co do czterodniowego samowolnego pozostawania poza jednostką wojskową w N. W szczególności oskarżeni porozumieli się tylko co do tego, że nie pojadą wprost do jednostki wojskowej w N., natomiast pojadą na 4 dni w odwiedziny do swych rodzin zamieszkałych w N3, po czym pojadą do N. Po czterech dniach pobytu w N3, oskarżony Lech M. spotkał się ze współoskarżonym Marianem M. i żądał, by Marian M. jechał z nim do N. Wtedy to dopiero, na propozycję oskarżonego Mariana M., oskarżony Lech M. wyraził zgodę na dalszy kilkudniowy samowolny pobyt w N3. Jednakże już w dniu 27 grudnia 1965 r., to jest w trzynastym dniu samowolnego pobytu poza jednostką, oskarżony Lech M. przybył do współoskarżonego Mariana M. i kategorycznie zażądał, by Marian M. wyjechał z nim niezwłocznie z N3 do jednostki wojskowej w N., a kiedy żądanie jego spotkało się z odmową Mariana M., oskarżony Lech M. odebrał od Mariana M. wspólny rozkaz wyjazdu (upoważniający ich do przebywania w podróżny służbowej od 13-14 grudnia 1965 r. włącznie) i jeszcze w tym samym dniu, to jest 27 grudnia 1965 r., opuścił dom rodzinny i wyjechał do jednostki wojskowej w N., w której zameldował się dnia 28 grudnia 1965 r.Z powyższego wynika więc, że oskarżony Lech M., pozostając od pierwszej chwili w porozumieniu z oskarżonym M. co do tego, że odwiedzą swoje rodziny w N3, nie miał zamiaru bezprawnie pozostawać poza jednostką wojskową w N. przez okres przekraczający 14 dni, to jest nie miał zamiaru dłuższego uchylania się od obowiązku służby wojskowej w rozumieniu przepisu art. 109 § 1 k.k.W.P., i w tej kwestii żadnego porozumienia między nim a współoskarżonym Marianem M. nie było. Wspomniane porozumienie między tymi dwoma oskarżonymi dotyczyło jedynie ich samowolnego oddalenia się i nie miało żadnego wpływu na pozostawanie oskarżonego Mariana M. poza jednostką wojskową w N. przez okres przekraczający 14 dni. Popełnienie przez oskarżonego Mariana M., przestępstwa dezercji było następstwem realizacji jego indywidualnego zamiaru.W opisanym stanie rzeczy omawiany czyn oskarżonego Lecha M. wyczerpuje jedynie znamiona przestępstwa z art. 108 § 1 k.k. W.P., a czyn oskarżonego Mariana M. wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 109 § 1 k.k.W.P. i w związku z tym Sąd Najwyższy uznał za konieczne zmienić zaskarżony wyrok przez poprawienie błędnej kwalifikacji prawnej czynów oskarżonych przyjętej przez sąd wyrokujący: co do Mariana M. - z art. 109 § 1 i 4 k.k.W.P. na art. 109 § 1 k.k.W.P., a co do Lecha M. - z art. 109 § 1 i 4 k.k.W.P. na art. 108 § 1 k.k.W.P.Poprawienie kwalifikacji prawnej czynów oskarżonych z surowszej na łagodniejszą sprawia, że czyny oskarżonych pod względem ciężaru gatunkowego i szkodliwości społecznej powinny być ocenione odmiennie, niż uczynił to Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, a to z kolei pociąga za sobą konieczność złagodzenia wymierzonych oskarżonym za te czyny kar pozbawienia wolności.