Rw 950/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg.Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk E. Olczak.Prokurator: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Tomasza Jerzego G., skazanego wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 3 lipca 1968 r. za przestępstwa:1) z art. 109 § 1 i 4 k.k.W.P. na karę 2 lat więzienia za to, że w dniu 13 marca 1965 r., działając w porozumieniu z Henrykiem P., opuścił samowolnie Podoficerską Szkołę Zawodową w N. i w zamiarze trwałego uchylenia się od służby wojskowej udał się do rodziny, a następnie przez Czechosłowację usiłował przedostać się do Austrii, lecz w dniu 17 marca 1965 r. został zatrzymany na terenie Czechosłowacji przez milicję czechosłowacką w okolicach N1;2) z art. 4 § 1 m.k.k. na karę 5 lat więzienia za to, że w dniu 14 marca 1965 r. przyjął i przechowywał przez kilka godzin, a następnie w dniu 15 marca 1965 r. ponownie przyjął od Henryka P. skradziony pistolet wojskowy wraz z amunicją i przechowywał go bezprawnie do chwili zatrzymania w dniu 17 marca 1965 r.Łącznie wymierzono Tomaszowi Jerzemu G. karę 5 lat więzienia.Obrońca wojskowy wnosi w swej skardze rewizyjnej o zmianę powołanego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej całości działania oskarżonego na art. 109 § 1 i 3 k.k.W.P. oraz przez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary bądź też o uchylenie powołanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu tych wniosków skarżący wywodzi, że z ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji wynika, iż oskarżony dopuścił się dezercji, zabierając z sobą broń, że w związku z tym oskarżony "nie może odpowiadać oddzielnie za nielegalne posiadanie broni" i że całość działania oskarżonego należało ocenić jako popełnienie przezeń przestępstwa z art. 109 § 1 i 3 k.k.W.P. W dalszym ciągu skarżący wywodzi, że gdyby nawet uznać, iż oskarżony popełnił opisane w sentencji wyroku przestępstwa, to należałoby zastosować wobec niego przepis art. 53 § 1 k.k.W.P., gdyż oskarżony dopuścił się przestępstw pod wpływem namowy ze strony współskazanego Henryka P., że oskarżony był młodym człowiekiem i nie pełnił ani zasadniczej, ani zawodowej służby "oraz że oskarżony przebywa już czwarty rok w więzieniu".Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej obrońcy wojskowego, a wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 3 lipca 1968 r. w sprawie Tomasza Jerzego G. pozostawić w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Zawarte w treści skargi rewizyjnej wnioski nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim nie odpowiada rzeczywistości twierdzenie skarżącego, jakoby z dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych wynikało, iż "skazany dopuścił się dezercji, zabierając z sobą broń" (cytat ze skargi rewizyjnej). Sąd I instancji zgodnie z wynikami przewodu sądowego, a zwłaszcza na podstawie wyjaśnień oskarżonego, ustalił, że broń, a mianowicie dwa pistolety wojskowe wzór 33, zabrał z jednostki wojskowej Henryk P. Wprawdzie w świetle zebranego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że oskarżony i Henryk P., dopuszczając się dezercji w zamiarze trwałego uchylenia się od służby wojskowej (i to z zamiarem ucieczki do Austrii), działali w porozumieniu ze sobą i że oskarżony wiedział o tym, iż Henryk P., dopuszczając się dezercji, zabierze z jednostki wojskowej dwa pistolety, to jednak powyższe fakty nie dają podstawy do ustalenia, że oskarżony dopuścił się dezercji w postaci kwalifikowanej określonej w przepisie art. 109 § 3 k.k.W.P. Przepis ten wskazuje, że przestępstwo dezercji w kwalifikowanej postaci ma miejsce wówczas, gdy żołnierz dopuszcza się dezercji (a więc przestępstwa określonego w art. 109 § 1 k.k.W.P.), zabierając broń. Znamię czynnościowe (czynność czasownikowa), które nadaje przestępstwu dezercji postać kwalifikowaną, stypizowaną w art. 109 § 3 k.k.W.P., polega na tym, że sprawca dezercji zabiera ze sobą broń (może to być bądź broń służbowa, bądź własna, bądź też pożyczona), a więc sprawca zmienia dotychczasowe miejsce znajdowania się broni i bierze ją w swe władanie w tym celu, by posiadać broń w momencie opuszczenia jednostki wojskowej. Istota dezercji w kwalifikowanej postaci określonej w art. 109 § 3 k.k.W.P. polega więc na urzeczywistnieniu przez sprawcę jego zamiaru skierowanego na posiadanie broni w momencie realizacji jego decyzji o dopuszczeniu się dezercji. Z przytoczonych rozważań wynika, że sprawca, który nabywa broń (wchodzi w posiadanie broni) już po popełnieniu przestępstwa dezercji, a więc w czasie jej trwania, nie dopuszcza się dezercji w kwalifikowanej postaci określonej w art. 109 § 3 k.k.W.P.W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że oskarżony Tomasz Jerzy G., opuszczając swą jednostkę wojskową w zamiarze trwałego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej, nie posiadał broni palnej, a więc nie dopuścił się dezercji z zabraniem broni, i w związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że oskarżony dopuścił się przestępstwa z art. 109 § 3 k.k.W.P. Oskarżony wszedł w posiadanie broni już po dopuszczeniu się przestępstwa dezercji i otrzymany w czasie trwania dezercji od Henryka P. pistolet wraz z amunicją przez kilkanaście godzin bez zezwolenia kompetentnego organu władzy przechowywał. Ten czyn oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 4 § 1 m.k.k.Wywody skargi rewizyjnej zmierzające do zastosowania wobec oskarżonego przepisu art. 53 § 1 k.k.W.P. nie są przekonywające. Przeciwko zastosowaniu przepisu art. 53 § 1 k.k.W.P. w stosunku do popełnionego przez oskarżonego przestępstwa z art. 109 § 1 i 4 k.k.W.P. przemawia wyraźnie stwierdzony fakt, że oskarżony, dopuszczając się dezercji, zamierzał uciec za granicę, a mianowicie do Austrii. Natomiast w stosunku do popełnionego przez oskarżonego przestępstwa z art. 4 § 1 m.k.k. przepis art. 53 § 1 k.k.W.P. w myśl art. 50 § 3 m.k.k. nie może być zastosowany. Nadto należy wziąć pod uwagę, że oskarżony z przechowywanego nielegalnie pistoletu strzelał do funkcjonariuszy czechosłowackiej milicji. Jeżeli ponadto zważy się, że Sąd I instancji uwzględnił już na korzyść oskarżonego przytoczone w skardze rewizyjnej okoliczności, dając temu wyraz w wymierzeniu oskarżonemu kar za poszczególne przestępstwa w ustawowym minimum, karę łączną zaś wymierzono mu na zasadzie absorpcji, to należy stwierdzić, że brak jest podstaw do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary.