Rw 963/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Sieracki.Sędziowie: ppłk C. Lipski (sprawozdawca), mjr M. Bieniaszewski.Prokurator: kpt. J. Burzyński.SentencjaWyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 21 sierpnia 1962 r. Józef C. skazany został za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P. na karę 1 roku więzienia za to, że w dniu 6 maja 1962 r., będąc skierowany z Jednostki Wojskowej w S. na leczenie do Wojskowego Szpitala Garnizonowego w W., zamiast do tegoż szpitala pojechał do Wł. i tam w domu swych rodziców przebywał do czasu zatrzymania go przez patrol WSW, tj. do dnia 7 lipca 1962 r.W skardze rewizyjnej obrońca wnosił o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu z art. 109 § 1 k.k.W.P. na art. 108 § 1 k.k.W.P., albowiem orzecznictwo sądów wojskowych zajmuje stanowisko, że dla bytu przestępstwa z art. 109 § 1 k.k.W.P. konieczne jest istnienie po stronie sprawcy zamiaru dłuższego bądź trwałego uchylenia się od służby wojskowej już w chwili opuszczania jednostki. Ponieważ oskarżony takiego zamiaru nie miał, należało, zdaniem rewizji, czyn jego zakwalifikować z art. 108 § 1 k.k.W.P.Wyjątkowe okoliczności, jak np. stan zdrowia sprawcy mający wpływ na przebieg służby wojskowej oraz obawa przed operacją i przed odpowiedzialnością za samowolne oddalenie, wpływająca na okres przebywania oskarżonego poza jednostką, uzasadnia złagodzenie kary.Sąd Najwyższy nie uwzględnił skargi rewizyjnej obrońcy i wyrok sądu I instancji pozostawił w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Reprezentowane w skardze rewizyjnej stanowisko obrońcy, który uważa, że przestępstwo dezercji zostaje popełnione tylko wówczas, gdy sprawca jeszcze przed opuszczeniem jednostki powziął zamiar dłuższego lub trwałego uchylenia się od służby wojskowej, jest oczywiście błędne i nie znajduje, wbrew wywodom rewizji, oparcia w dotychczasowym orzecznictwie sądów wojskowych.Zgodnie ze stanowiskiem obrony żołnierze, którzy by powzięli zamiar dokonania dezercji i zamiar ten realizowali dopiero po opuszczeniu jednostki, dopuściliby się co najwyżej (jeśli opuścili jednostkę w celu krótkotrwałego uchylenia się od służby wojskowej) przestępstwa z art. 108 § 1 k.k.W.P. Rozumując dalej w ten sposób, należałoby przyjąć, że żołnierz, który dopuszcza się dezercji w okresie, gdy poza jednostką pozostaje legalnie, w ogóle nie dopuszczałby się przestępstwa.Rozumowanie takie jest oczywiście nielogiczne i sprzeczne z dotychczasowym orzecznictwem.Zamiar dłuższego lub trwałego uchylania się od pełnienia służby wojskowej jest elementem przestępstwa z art. 109 § 1 k.k.W.P. Niezależnie od tego, kiedy ten zamiar powstanie (tzn. przed opuszczeniem jednostki, czy choćby nawet już po jej opuszczeniu) jeśli tylko jest realizowany, stanowić będzie element winy z art. 109 § 1 k.k.W.P.Z tych względów wniosek obrońcy o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu na art. 108 § 1 k.k.W.P. należało uznać za całkowicie bezzasadny.Znaczny, bo dwumiesięczny okres przebywania na dezercji, będący miernikiem napięcia złej woli sprawcy, przemawia przeciwko złagodzeniu wymierzonej mu kary, zbliżonej zresztą do minimum ustawowego zagrożenia. Z powyższych względów orzeczonej kary nie można uznać za represję niewspółmiernie surową, zwłaszcza że okoliczności podniesione przez obrońcę w rewizji nie są przekonywające.Obawa oskarżonego przed zabiegiem operacyjnym żołądka nie była uzasadniona, gdyż jak wywodzi rewizja, nie było jeszcze decyzji przeprowadzenia operacji, a poza tym oskarżony mógł przecież nie zgodzić się na jej przeprowadzenie. Obawa zaś przed odpowiedzialnością karną za uchylenie się od służby wojskowej nie może stanowić okoliczności łagodzącej, albowiem została ona spowodowana przez samego sprawcę.