III KZ 172/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Godlewski. Sędziowie: C. Łukaszewicz, J. Kosiński (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Zdrojewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Romana W., oskarżonego z art. 217 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 26 lipca 1982 r. oddalające wniosek o wznowienie postępowania i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w G. - jako sądu rewizyjnego - z dnia 28 maja 1980 r. oskarżony Roman W. skazany został za czyn określony w art. 217 § 1 k.k., polegający na tym, że w okresie od dnia 1 stycznia 1975 r. do dnia 31 listopada 1976 r. w G. jako prezes zarządu, kierownik ogólny oraz generalny projektant Biura Projektów "Technoprojekt" Spółdzielni Pracy w G., odpowiedzialny w związku z pełnionymi funkcjami za nadzór i prawidłowe gospodarowanie powierzonym mieniem społecznym - działając z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej - nie dopełnił należących do niego obowiązków służbowych przez to, że wbrew obowiązującym przepisom nie spowodował pomniejszenia premii dla pracowników pracowni projektowej - z tytułu opóźnionego przekazania dokumentacji technicznej Odlewni Żeliwa i Metali Nieżelaznych w G. dla Robotniczej Spółdzielni w L. - o 331.571 zł, stanowiącą 50% zasądzonych w postępowaniu arbitrażowym kar umownych, wskutek czego dokonano bezpodstawnie wypłaty zawyżonych premii pracownikom pracowni projektowej w wysokości 162.542 zł.Dnia 10 grudnia 1981 r. obrońca oskarżonego, opierając się na art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k., złożył w Sądzie Wojewódzkim w G. wniosek o wznowienie postępowania, podnosząc, że dołączone do wniosku pismo Ministerstwa Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 24 lipca 1980 r. zawiera interpretację przepisów dotyczących premiowania pracowników państwowych biur projektów zgodną z wyjaśnieniami skazanego, a sprzeczną z ustaleniami wyroków skazujących, i stanowi nowy dowód w rozumieniu art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k. Autor wniosku ponadto stwierdza, że sąd rozpoznający sprawę cywilną skazanego uznał, iż przepisy regulujące potrącenie z premii za nieterminowe wykonanie dokumentacji projektowej mogą nasuwać wątpliwości interpretacyjne. Sąd Wojewódzki w G. postanowieniem z dnia 26 lipca 1982 r. oddalił ten wniosek.Na postanowienie to obrońca skazanego złożył zażalenie, zarzucając, że wniosek o wznowienie postępowania uzasadniony jest ujawnieniem wspomnianego pisma, stanowiącego nowy dowód w sprawie, oraz że wniosku tego nie opierał na wynikach postępowania w sprawie cywilnej, jak to uznał sąd pierwszej instancji.Autor zażalenia podniósł, że Sąd Wojewódzki - niezgodnie ze stanem faktycznym - przyjął dokonaną przez Ministerstwo Pracy, Płac i Spraw Socjalnych nową interpretację przepisów o premiowaniu, podczas gdy taka wykładnia była przez to Ministerstwo zawsze stosowana, a tylko sądy obu instancji źle zrozumiały sens przepisów, które stanowiły podstawę skazania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie nie jest zasadne.Nowe fakty lub dowody w rozumieniu art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k. nie odnoszą się do norm prawnych lub do ich interpretacji.Pogląd ten znajduje uzasadnienie przede wszystkim w ogólnie obowiązującej zasadzie, że sąd zna prawo (iura novit curia) oraz że sąd karny - poza wyjątkami ściśle określonymi w ustawie (art. 30 pkt 4 Konstytucji PRL, wprowadzający wykładnie autentyczną Rady Państwa; art. 4 § 2, art. 390 § 3 i art. 391 § 3 k.p.k.) - samodzielnie rozstrzyga wszystkie wyłaniające się w toku rozpoznawanej sprawy zagadnienia prawne, w tym również zagadnienia dotyczące wykładni przepisów prawnych.A zatem podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowią tylko nowe nie znane przedtem sądowi okoliczności o charakterze faktycznym (nowe fakty) lub dowody (traktowane jako źródła dowodowe lub środki dowodowe), na podstawie których sąd może dokonać ustaleń faktycznych wskazujących na zaistnienie sytuacji określonych w art. 474 § 1 pkt 2 lit. a lub b k.p.k. Takie pojęcie "nowego dowodu" utrwalone zostało w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. zwłaszcza wyrok SN z dnia 19 stycznia 1974 r. - III KO 22/73 OSNKW 1974, z. 6, poz. 120 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 26 września 1979 r. - IV KZP 4/79, OSNKW 1979, z. 11-12, poz. 111).Niezależnie od wyrażonego tu poglądu, Sąd Najwyższy stwierdza, że wbrew stanowisku zajętemu przez autora zażalenia treść wspomnianego pisma stanowi jedynie powtórzenie treści § 4 ust. 4 załącznika nr 3 uchwały Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 1969 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników państwowych biur projektowych (Mon. Pol. Nr 3, poz. 23), a ponadto - jak to wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. - omawiane uregulowanie prawne sąd miał na względzie, ustalając zakres odpowiedzialności skazanego.W sytuacji, gdyby sąd rzeczywiście na skutek przyjęcia błędnej interpretacji prawa dopuścił się w wydanym orzeczeniu obrazy przepisów prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.), skorygowanie prawomocnego orzeczenia mogłoby nastąpić w drodze rewizji nadzwyczajnej.