VI KZP 24/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: T. Rink (sprawozdawca), J. Żurawski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ryszarda B. oskarżonego z art. 145 § 2 k.k., po rozpatrzeniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Płocku postanowieniem z dnia 29 czerwca 1982 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy udział aplikanta w rozprawie w charakterze protokolanta należy traktować jako względną czy też bezwzględną przesłankę wyłączenia sędziego, jeżeli następnie tenże aplikant uzyskał nominację asesora i rozpoznawał sprawę - przewodnicząc składowi orzekającemu - po uchyleniu wyroku i przekazaniu jej do ponownego rozpoznania?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzyczyny wyłączenia sędziego z mocy prawa od udziału w sprawie wymienia art. 30 § 1 k.p.k. Przepis ten nie zalicza do przyczyn takiego wyłączenia sędziego od udziału w sprawie tego, że poprzednio, tj. w toku rozprawy zakończonej wydaniem orzeczenia, które zostało uchylone, w związku z czym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, będąc aplikantem uczestniczył w niej w charakterze protokolanta.Wykładnia art. 30 § 1 k.p.k., a w szczególności jego pkt 5 i 7, wyklucza możliwość uznania wymienionego faktu za podstawę do przewidzianego w tym przepisie wyłączenia sędziego. Z treści art. 30 pkt 5 k.p.k. bowiem wynika, że wyłączenie sędziego następuje, jeżeli: "(...) brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, przedstawiciel społeczny albo prowadził postępowanie przygotowawcze". Natomiast pkt 7 art. 30 k.p.k. dotyczy tych wypadków, w których sędzia "brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania", a więc również nie może być odniesiony do protokolanta.Uwzględniając to, że przyczyny wyłączenia wymienione w art. 30 § 1 k.p.k. wyliczone są wyczerpująco, a przepis ten jako wyjątkowy nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej, uznać należy, że w sytuacji przedstawionej w pytaniu asesor sądowy nie podlega z mocy prawa wyłączeniu od udziału w sprawie. Natomiast w takim wypadku może wystąpić potrzeba rozważenia, czy asesor sądowy nie powinien się wyłączyć od udziału w sprawie zgodnie z art. 31 § 1 k.p.k.