VI KZP 28/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Fornalik. Sędziowie: W. Ochman (sprawozdawca), W. Żebrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza S. skazanego z art. 199 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. - jako odwoławczego - z dnia 31 lipca 1982 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy, określając na podstawie art. 152 § 1 k.k.w. zastępczą karę pozbawienia wolności za pozostałą do uiszczenia karę grzywny orzeczoną prawomocnie przed dniem 7 czerwca 1982 r., należy stosować zamienniki przyjęte w wyroku skazującym, czy też zamienniki określone w art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o wykroczeniach (Dz. U. Nr 16, poz. 125)?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 152 § 1 k.k.w. przewiduje dwie sytuacje faktyczne, w których sąd określa wymiar kary zastępczej pozbawienia wolności w wypadku zamiany grzywny na karę zastępczą w postępowaniu wykonawczym. Pierwsza dotyczy wypadku, gdy w prawomocnym wyroku nie określono zastępczej kary pozbawienia wolności, a druga, gdy grzywna została uiszczona lub ściągnięta w drodze egzekucji tylko w części. Jeżeli w wyroku określono zastępczą karę pozbawienia wolności, a grzywna została uiszczona lub ściągnięta w drodze egzekucji tylko w części, sąd na podstawie art. 152 § 1 (zdanie drugie) k.k.w. określa wymiar zastępczej kary pozbawienia wolności przez zmniejszenie kary zastępczej w sposób odpowiadający stosunkowi kwoty zapłaconej (ściągniętej) do wysokości grzywny (art. 85 § 3 k.k.).Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia pytanie prawne dotyczy sytuacji faktycznej, gdy zastępcza kara pozbawienia wolności została prawomocnie w wyroku określona, wątpliwości powstały przy wykładni treści art. 152 § 1 k.k.w. w związku z zarządzeniem wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności ze względu na uiszczenie grzywny w części i zmianę art. 37 § 1 k.k. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach (Dz. U. Nr 16, poz. 115) w zakresie wysokości m.in. tzw. zamienników.Wymieniona ustawa z dnia 26 maja 1982 r. nie zawiera jednak przepisów przejściowych i przy jej wykładni mają zastosowanie ogólne zasady obowiązujące przy zmianie ustawy karnej, które określa art. 2 § 1 k.k. (...).Zarządzenie wykonania w określonej w prawomocnym wyroku kary zastępczej pozbawienia wolności w całości lub w części nie jest orzekaniem w postępowaniu wykonawczym w rozumieniu art. 2 § 1 k.k. i nie dotyczy zmiany prawomocnie orzeczonej kary zastępczej.Jednym z założeń powołanej ustawy było niewątpliwie ograniczenie zastępczych kar pozbawienia wolności za grzywnę. Jednakże ustawodawca zdecydował, że będzie to miało zastosowanie w sytuacji stosowania nowych zasad dotyczących zmienionych wysokości grzywien i tzw. zamienników po wejściu w życie tej ustawy, tj. z dniem 7 czerwca 1982 r. Ustawodawca oddaje tym samym pierwszeństwo stałości prawomocnych wyroków, w tym także w części dotyczącej określonej w wyroku zastępczej kary pozbawienia wolności (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 1982 r. - VI KZP 20/82 - patrz poz. 1 niniejszego zeszytu).