V KZ 81/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Pawela. Sędziowie: W. Ochman (sprawozdawca), H. Szwaczkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: I. Jeżowska-Kanicka.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Leonarda W., oskarżonego z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154), po rozpoznaniu zażalenia Prokuratora Wojewódzkiego w P. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 10 września 1982 r. w kwestii uchylenia tymczasowego aresztowania i po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił -na podstawie art. 379 w zw. z art. 377 § 2 k.p.k. i art. 13 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych (...) (Dz. U. Nr 29, poz 156) - zażalenie prokuratora pozostawić bez rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSprawa prowadzona była w postępowaniu przygotowawczym w trybie doraźnym na podstawie postanowienia prokuratora z dnia 1 września 1982 r. podejrzany Leonard W. złożył do Sądu Wojewódzkiego w P. zażalenie na postanowienie prokuratora z dnia 1 września 1982 r. o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Sąd Wojewódzki w P. postanowieniem z dnia 10 września 1982 r. uchylił areszt tymczasowy wobec podejrzanego. Na postanowienie Sądu Wojewódzkiego złożył zażalenie Prokurator Wojewódzki w P. Zażalenie zostało przyjęte, przy czym na wniosek prokuratora Sąd Wojewódzki w P. postanowieniem z dnia 14 września 1982 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia z dnia 10 września 1982 r. do czasu rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.Sąd Najwyższy, dokonując kontroli zasadności wniesienia i przyjęcia zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w kwestii tymczasowego aresztowania, stwierdził, że przyjęcie zażalenia przez Sąd Wojewódzki było bezpodstawne ze względu na jego niedopuszczalność z mocy ustawy.Wprawdzie sprawa prowadzona jest nadal w postępowaniu przygotowawczym i decyzje w zakresie trybu postępowania należą do prokuratora, jednakże w takim zakresie, w jakim sprawa została przekazana do decyzji sądu, obowiązują przepisy postępowania przed sądem, w tym również przepisy dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29 poz. 156). Dotyczy to w szczególności art. 13 ust. 3 tego dekretu, który stanowi, że od orzeczeń wydanych przez sąd nie przysługuje środek odwoławczy. Sąd Wojewódzki w P. rozpoznawał sprawę w zakresie tymczasowego aresztowania - z powodu zażalenia podejrzanego na zastosowanie wobec niego przez prokuratora tymczasowego aresztowania - na podstawie art. 212 § 2 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 tego dekretu i wydał orzeczenie w sprawie prowadzonej w trybie postępowania doraźnego.W związku z tym należy stwierdzić, że także od orzeczeń wydanych przez sąd w zakresie zażaleń na postanowienia prokuratora o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, wydanych w sprawach prowadzonych w postępowaniu przygotowawczym w trybie doraźnym (art. 13 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych (...) - Dz. U. Nr 29, poz. 156), zażalenie nie przysługuje. Środek odwoławczy niedopuszczalny z mocy ustawy nie może być przyjęty, wadliwie zaś przyjęty nie podlega rozpoznaniu. Sąd odwoławczy natomiast zobowiązany jest pozostawić środek odwoławczy bez rozpoznania, jeżeli środek ten z mocy ustawy jest niedopuszczalny, mimo jego przyjęcia przez prezesa sądu pierwszej instancji (art. 379 w zw. z art. 377 § 2 k.p.k.).Sąd Najwyższy zajął już wielokrotnie stanowisko, co do dopuszczalności środka odwoławczego od orzeczeń wydanych przez sąd w sprawach prowadzonych w postępowaniu doraźnym i - jak to już stwierdzono - dotyczy to również orzeczeń wydanych przez sąd z powodu zażaleń na postanowienie prokuratora o zastosowaniu tymczasowego aresztowania w sprawach prowadzonych w postępowaniu przygotowawczym w trybie doraźnym (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 7 sierpnia 1982 r. - VI KZP 11/82, OSNKW 1982, z. 10-11, poz. 69; postanowienia: V KZ 23/82, V KZ 40/82, V KZ 52/82, Z. 27/81 - nie opublikowane, Z. 3/82, OSNKW 1982, z. 3, poz. 16).