IV CZ 197/81
PostanowienieIzba Cywilna1982-01-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozew o zwolnienie od zabezpieczenia, wniesiony w trybie art. 37 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest tymczasowo wolny od opłat sądowych na podstawie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy art. 137 § 3 i art. 139 § 2 k.k.w. mają zastosowanie wyłącznie do obalenia w drodze sądowej domniemań z art. 134 k.k.w., a nie do spraw o zwolnienie od zabezpieczenia. Zabezpieczenie w sprawach karno-skarbowych regulują przepisy ustawy karnej skarbowej, a nie przepisy Kodeksu postępowania karnego. Przepisy art. 37 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 842 k.p.c. nie przewidują tymczasowego zwolnienia od opłat sądowych dla tego typu powództw.Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o zwolnienie od zabezpieczenia samochodu, który został zajęty przez organy finansowe na poczet należności podatkowych w postępowaniu karno-skarbowym przeciwko jej byłemu mężowi. Sąd Wojewódzki wezwał powódkę do uiszczenia wpisu od pozwu pod rygorem zwrotu, powołując się na przepisy ustawy o kosztach sądowych. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że pozew jest tymczasowo wolny od opłat na podstawie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na zarządzenie Sądu Wojewódzkiego o zwrocie pozwu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN F. Wesely.Sędziowie SN: A. Gola, A. Wielgus.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 1982 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Anny M. przeciwko Skarbowi Państwa - Urząd Wojewódzki w Radomiu o zwolnienie spod zabezpieczenia, na skutek zarządzenia Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 12 listopada 1978 r., postanawia:oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowódka wystąpiła z pozwem o zwolnienie od zabezpieczenia samochodu osobowego zajętego przez organy finansowe na zabezpieczenie uszczuplonych należności podatkowych w toku postępowania karno-skarbowego przeciw jej byłemu mężowi.Przewodniczący Sądu Wojewódzkiego, do którego sprawa została skierowana w trybie art. 200 § 1 k.p.c., wezwał pełnomocnika powódki do uiszczenia należnego wpisu pod rygorem zwrotu pozwu. Ponieważ wpisu tego nie uiszczono, zarządził zwrot pozwu, powołując art. 16 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych jako podstawę prawną.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek zażalenia powódki na to zarządzenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Żaląca się uważa, że pozew w sprawie przez nią wniesiony jest tymczasowo wolny od opłat sądowych, a to na podstawie art. 137 § 3 i art. 139 § 2 k.k.w. Jednakże prawidłowo wyjaśniono w zaskarżonym zarządzeniu, że wymienione przepisy mają zastosowanie do obalenia w drodze sądowej domniemań z art. 134 k.k.w. (art. 137 § 1 i 3 k.k.w.). Natomiast Okręgowy Zarząd Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej w Kielcach w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 1981 r. o zabezpieczeniu grożącej byłemu mężowi powódki kary grzywny i zapłaty uszczuplonej należności jako podstawę zabezpieczenia wskazał przepisy art. 88 § 1 i art. 164 u.k.s.Stosownie do art. 163 u.k.s. w razie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego zabezpieczenie może nastąpić na mieniu oskarżonego. Zabezpieczenie następuje w sposób określony w art. 162 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 164 § 1 u.k.s.).Z mocy art. 162 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do zajęcia w celu zabezpieczenia stosuje się odpowiednie przepisy postępowania egzekucyjnego.Przepis art. 37 § 2 cyt. ustawy daje osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, prawo wniesienia powództwa w trybie Kodeksu postępowania cywilnego (art. 842 k.p.c.).Przepis art. 166 § 2 u.k.s. zezwala na stosowanie domniemań ustanowionych w art. 134 § 1 k.k.w., lecz tylko w sytuacji określonej w § 1 art. 166 u.k.s.Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie została wykazana.Zabezpieczenie grożącej kary grzywny, kary pieniężnej, kosztów postępowania z uszczuplonych należności państwowych oraz tymczasowe zajęcie na poczet zabezpieczenia w sprawach o przestępstwa skarbowe regulują przepisy ustawy karnej skarbowej, a nie przepisy art. 248-254 k.p.k., przeto i poprzez art. 254 k.p.k. w zw. z art. 134 § 1 k.k.w. nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 137 § 1 i 3 k.k.w.Przepisy art. 37 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 842 k.p.c. nie przewidują, aby wnoszony w ich trybie pozew był tymczasowo wolny od opłat sądowych.Ponadto żaląca się zarzuciła, że w sprawie został nadany bieg, skoro pozew wniesiony do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie został przez ten Sąd przekazany według właściwości miejscowej Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach, a po nadaniu biegu pismu procesowemu rygor zwrotu pisma nie może być już stosowany. Zarzut ten jest niesłuszny. Wprawdzie rzeczywiście judykatura przyjmuje, że po nadaniu pismu procesowemu biegu pismo takie nie może być następnie zwrócone z powodu braku opłacenia, ale nie można uznać, aby przekazanie sprawy według właściwości przez jeden sąd innemu sądowi było nadaniem biegu pismu procesowemu (pozwowi), gdyż przecież w sądzie niewłaściwym, czy to rzeczowo czy to miejscowo, nie ma podstawy do kontroli, czy pismo odpowiada warunkom formalnym z art. 126 wzgl. art. 187 k.p.c. (co do pozwu) oraz czy zostało należycie opłacone (art. 16 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych). Ocena powyższa należy bowiem do sądu właściwego do rozpoznania sprawy.Dlatego z mocy art. 397 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CR 161/79 1979-05-31Czy powództwo o zwolnienie od zabezpieczenia jest przedwczesne lub niedopuszczalne, jeśli zajęte przedmioty zostały jednocześnie zajęte jako dowody rzeczowe w postępowaniu karnym?
- I CZ 85/68 1968-05-07Czy w sprawie o zwolnienie od egzekucji ruchomości na podstawie art. 6 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa, sąd uwzględniając powództwo,…
- II CZ 203/74 1974-11-13Czy tymczasowe zwolnienie od opłat sądowych, przewidziane w art. 137 § 3 k.k.w., odnosi się również do opłat od zażalenia na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku?
- III CR 210/62 1963-02-26Czy wyrok zaoczny w sprawie o zwolnienie ruchomości od zajęcia, wydany bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i bez zapoznania wszystkich stron, jest prawidłowy?
- I CZ 56/66 1966-06-15Czy zwolnienie od opłat sądowych przewidziane w art. 6 § 5 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa dotyczy również środków odwoławczych?
Powołane przepisy
art. 200 § 1 KPCart. 16 ust. 1art. 137 § 3art. 139 § 2 KKart. 134 KKart. 137 § 1art. 88 § 1art. 164art. 163art. 162art. 164 § 1art. 162 § 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.