Z 3/82
PostanowienieIzba Cywilna1982-12-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu doraźnym prowadzonym na podstawie dekretu o stanie wojennym przysługuje środek odwoławczy od postanowienia sądu o zwrocie akt sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego?Ratio decidendi
W postępowaniu doraźnym, prowadzonym na podstawie dekretu o stanie wojennym, nie przysługuje środek odwoławczy od żadnego orzeczenia sądu, w tym od postanowienia o zwrocie akt sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Oznacza to, że zażalenie prokuratora na takie postanowienie jest niedopuszczalne z mocy ustawy.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy w N. zwrócił akta sprawy przeciwko oskarżonym o popełnienie przestępstw z dekretu o stanie wojennym prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Wiceprokurator Prokuratury Okręgu Wojskowego w N. wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie prokuratora na postanowienie sądu pierwszej instancji, które pozostawiło to zażalenie bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił zażalenie prokuratora bez rozpoznania, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Górski, płk J. Woźniak.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie: 1) Mieczysława Andrzeja U., 2) Andrzeja M., 3) Jana Telesfora D., 4) Ryszarda Władysława D., 5) Krzysztofa Pawła J., 6) Stefana N., 7) Tadeusza L., 8) Wojciecha Antoniego D., 9) Ewarysta W., 10) Ryszarda Szczepana L., 11) Witolda K., oskarżonych o popełnienie przestępstw określonych w art. 46 ust. 2 i 6 oraz art. 48 ust. 1 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154), w związku z zażaleniem Wiceprokuratora Prokuratury Okręgu Wojskowego w N. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 5 stycznia 1982 r., mocą którego akta tejże sprawy na podstawie art. 344 § 1 i 2 k.p.k. zwrócono prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego,zażalenie prokuratora pozostawił bez rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostępowanie karne w niniejszej sprawie toczy się w trybie postępowania doraźnego. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156) w sprawach prowadzonych w trybie postępowania doraźnego od orzeczeń wydanych przez sąd nie przysługuje środek odwoławczy. Poza sporem jest zaś fakt, że wówczas, gdy ustawa wspomina o orzeczeniu sądu, należy przez to rozumieć zarówno wyrok, jak i postanowienie (por. choćby art. 85-87 k.p.k.). Dlatego też trzeba stwierdzić, że w postępowaniu doraźnym toczącym się na podstawie przepisów cytowanego dekretu środek odwoławczy nie przysługuje od żadnego orzeczenia sądu, a więc ani od wyroku, ani od postanowienia. Stwierdzenie to pozostaje zresztą w zgodzie także z wyłożonymi w preambule wymienionego dekretu celami postępowania doraźnego, do których zalicza się uprawnienie postępowania karnego w ogóle, a ponadto tradycyjnie przyjmowanymi w takim wypadku rozwiązaniami ustawowymi (por. dekret z dnia 16 listopada 1945 r. o postępowaniu doraźnym - Dz. U. z 1949 r. Nr 33, poz. 244 - art. 13 ust. 4: "Wyroki i postanowienia sądu nie podlegają zaskarżeniu" oraz rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 19 marca 1928 r. o postępowaniu doraźnym - Dz. U. Nr 33, poz. 315 - art. 25 § 1: "Wyroki i postanowienia sądu wydane w postępowaniu doraźnym nie ulegają zaskarżeniu").Wychodząc z takich założeń, prezes sądu pierwszej instancji powinien był odmówić przyjęcia wspomnianego zażalenia prokuratora na postanowienie sądu o zwrocie sprawy do uzupełnienia postępowania przygotowawczego, gdyż ów środek odwoławczy jest w konkretnym wypadku "niedopuszczalny z mocy ustawy" (art. 377 § 2 k.p.k.). Ze względu na to, że prezes sądu pierwszej instancji tego nie uczynił, a zażalenie przedstawił do rozstrzygnięcia sądowi odwoławczemu, przeto - mimo poparcia zażalenia na piśmie przez przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej - stosownie do treści art. 379 k.p.k. powstała konieczność orzeczenia jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- N 78/82 1983-02-11Czy rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku w trybie postępowania doraźnego z naruszeniem art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiąz…
- VI KZP 3/83 1983-03-16Czy sąd wojewódzki, rozpoznając sprawę o przestępstwo z dekretu o stanie wojennym w postępowaniu doraźnym, po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej na ni…
- V KZ 81/82 1982-09-17Czy zażalenie prokuratora na postanowienie sądu uchylające tymczasowe aresztowanie w sprawie prowadzonej w trybie postępowania doraźnego, wydane na podstawie art. 13 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowani…
- VI KZP 4/82 1982-04-15Czy przepisy rozdziału II dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego mają zastosowanie do przestępstw popełnionych przed…
- N 10/82 1982-03-10Czy kara orzeczona w trybie postępowania doraźnego za przestępstwo z dekretu o stanie wojennym może być uznana za rażąco łagodną, jeśli uwzględnia cele kary w zakresie oddziaływania społecznego oraz cele zapobiegawcze i…
Powołane przepisy
art. 46 ust. 2art. 48 ust. 1art. 344 § 1art. 13 ust. 3art. 85art. 13 ust. 4art. 25 § 1art. 377 § 2 KPKart. 379 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.