I KR 121/82

WyrokIzba Karna1982-04-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu powszechnego w sprawie, w której choćby jedno z przypisanych przestępstw podlega orzecznictwu sądów wojskowych na podstawie dekretu o stanie wojennym, stanowi bezwzględną podstawę rewizyjną, nawet jeśli rewizja kwestionuje całość wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu wojewódzkiego, uznając, że zapadł on z obrazą przepisów dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa w czasie stanu wojennego. Przepis ten rozszerzał właściwość sądów wojskowych na sprawy o przestępstwa z art. 286 k.k. Sąd wojewódzki, rozpoznając sprawę dotyczącą zarówno art. 148 § 1 k.k., jak i art. 286 k.k., dopuścił się uchybienia stanowiącego bezwzględną podstawę rewizyjną (art. 388 pkt 7 k.p.k.), nie przekazując sprawy dotyczącej art. 286 k.k. sądowi wojskowemu.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w W. skazał Wiesława K. za zabójstwo (art. 148 § 1 k.k.) i nielegalne posiadanie broni (art. 286 k.k.). Obrońca oskarżonego wniósł rewizję od tego wyroku. Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok zapadł z naruszeniem przepisów dekretu o stanie wojennym, który przekazywał sprawy o przestępstwa z art. 286 k.k. do właściwości sądów wojskowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Hapon. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), K. Mochtak.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Sowiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Wiesława K., oskarżonego z art. 148 § 1 i art. 286 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 5 marca 1982 r. - na podstawie art. 388 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 13 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa (...) w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 157) -uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. po rozpoznaniu sprawy Wiesława K., oskarżonego o to, że:1) w dniu 16 stycznia 1981 r. w P., działając w zamiarze pozbawienia życia Mariana K., uderzył go wielokrotnie ostrym narzędziem w postaci noża w klatkę piersiową, głowę i szyję, powodując przebicie mięśnia sercowego i innych ważnych dla życia organów, w następstwie czego nastąpiła śmierć wymienionego, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 148 § 1 k.k.;2) od lata 1977 r. do dnia 17 stycznia 1981 r. w J., bez wymaganego zezwolenia, posiadał broń palną w postaci rewolweru kaliber 7,62 mm typu "nagan", tj. o popełnienie czynu określonego w art. 286 k.k. -wyrokiem z dnia 5 marca 1982 r. uznał: Wiesława K. za winnego popełnienia czynów opisanych w akcie oskarżenia i za czyn opisany w pkt 1 skazał - na podstawie art. 148 § 1 k.k. - na karę 8 lat pozbawienia wolności, a za czyn opisany w pkt 2 - na podstawie art. 286 k.k. - na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 66 oraz 67 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną 8 lat pozbawienia wolności.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Niezależnie od granic rewizji i ewentualnego wpływu podniesionych w niej zarzutów na treść zaskarżonego orzeczenia, podnieść należy, że wyrok Sądu Wojewódzkiego w niniejszej sprawie zapadł z obrazą art. 1 pkt 2 w zw. z art. 18 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa (...) w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 157).Zgodnie z treścią art. 1 pkt 2 tego dekretu - stanowiącego w istocie swej o rozszerzeniu właściwości sądów wojskowych w okresie obowiązywania stanu wojennego - sprawy o przestępstwa określone w art. 286 k.k. podlegają w czasie obowiązywania tego stanu orzecznictwu sądów wojskowych i w takim wypadku na podstawie art. 18 tego dekretu Sąd Wojewódzki powinien z tym dniem przekazać sprawę sądowi wojskowemu.Ze względu jednak na to, że Sąd Wojewódzki wbrew brzmieniu wymienionych przepisów nie przekazał do rozpoznania sądowi wojskowemu sprawy w części dotyczącej przestępstwa określonego w art. 286 k.k., lecz rozpoznał ją łącznie z przestępstwem określonym w art. 148 § 1 k.k., tym samym dopuścił się uchybienia stanowiącego bezwzględny powód rewizyjny (art. 388 pkt 7 k.p.k.).Wprawdzie przypisane oskarżonemu przestępstwa nie pozostają ze sobą w takim związku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa (...) w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 157), zauważyć jednak należy, że w tym wypadku, gdy sąd powszechny wyda wyrok w sprawie, w której choćby jedno z przypisanych sprawcy przestępstw podlega orzecznictwu sądów wojskowych, orzekając przy tym karę łączną, wówczas w postępowaniu rewizyjnym, gdy ponadto od takiego wyroku wniesiona została rewizja wyłącznie na korzyść oskarżonego kwestionując całość wyroku, istniejąca łączność podmiotowo - przedmiotowa zostaje tak wzmocniona, że ewentualne rozłączenie tych spraw nie byłoby celowe.Celem łącznego rozpoznawania spraw jest wszechstronne rozpoznanie sprawy w jednym postępowaniu - zarówno z punktu widzenia przestępczej działalności kilku sprawców, podejrzanych, pomocników itp., jak i z punktu widzenia większej liczby przestępstw zarzucanych jednemu oskarżonemu.Za łącznym rozpoznaniem obu zarzucanych oskarżonemu przestępstw przemawiają również m. in. zasady wyrażone w art. 383 § 1 i art. 408 k.p.k.Z tych też przyczyn za celowe uznać należy rozpoznanie niniejszej sprawy przez sąd wojskowy, chyba że ten ostatni, mając na względzie art. 5 omawianego dekretu, uzna za konieczne przekazać sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu.W końcu podnieść należy, że w sytuacji, gdy sąd wojewódzki pierwszej instancji wydał orzeczenie w sprawie należącej do właściwości sądu wojskowego (art. 388 pkt 7), od którego wniesiony został środek odwoławczy zwykły lub nadzwyczajny, wówczas właściwy do wydania orzeczenia na podstawie art. 388 k.p.k. jest Sąd Najwyższy - Izba Karna.Żadne bowiem ratio legis - także w czasie obowiązywania stanu wojennego - nie uzasadnia odmiennego poglądu, dla którego należałoby inaczej traktować sytuację wymienioną w art. 388 pkt 7 k.p.k. od pozostałych określonych w tym przepisie. Ponadto podkreślić należy, że orzeczenie wydane na podstawie art. 388 k.p.k. wydane zostaje "niezależnie od granic środka odwoławczego i wpływu uchybienia na treść orzeczenia", nie jest więc orzeczeniem rozpoznającym merytorycznie sprawę.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części wstępnej wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 1art. 286 KKart. 388 pkt 7 KPKart. 13art. 148 § 1 KKart. 66art. 1 pkt 2art. 18art. 4 ust. 1art. 383 § 1art. 408 KPKart. 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.