I PRN 57/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN E. Brzeziński.Sędziowie SN: T. Kasiński, S. Rejman (spr.).Protokolant: B. Bielska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 28 września 1981 r. sprawy z wniosku Wiesława B. przeciwko Zakładom Eksploatacji K. w Ł. o przywrócenie do pracy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 marca 1981 r.,oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca odwołał się od decyzji Zakładów Eksploatacji K. w Ł., rozwiązującej z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia, domagając się przywrócenia do pracy, ponieważ nie naruszył podstawowych obowiązków pracowniczych.Strona pozwana twierdziła, że wobec nagminności faktów naruszania przez Wiesława B. obowiązków pracowniczych oraz na skutek niewypełnienia polecenia wyjazdu służbowego i samowolnej zamiany terminu wyjazdu na dzień 13 listopada 1980 r. oraz ze względu na fakt znajdowania się w dniu 12 listopada w stanie zamroczenia alkoholowego, rozwiązanie umowy o pracę jest uzasadnione.Terenowa Komisja Odwoławcza do spraw pracy oddaliła odwołanie wnioskodawcy przyjmując, że stan faktyczny opisany wyżej, jak również inne uchybienia pracownicze, których wnioskodawca dopuścił się wcześniej, a więc nieusprawiedliwiona nieobecność w dniu 6 sierpnia 1980 r. oraz nagana w dniu 27 października 1980 r. za usiłowanie przywłaszczenia sobie pompy wodnej do samochodu, uzasadniają zwolnienie go z pracy w trybie natychmiastowym.Od powyższego orzeczenia Wiesław B. wniósł odwołanie.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi zmienił zaskarżone orzeczenie i zasądził od Zakładów Eksploatacji K. w Ł. na rzecz wnioskodawcy 5.640 złotych z 8% od dnia 3 grudnia 1980 r.Sąd uznał, że podniesione przez zakład pracy zarzuty nie stanowią rażącego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu przepisu art. 52 § 1 pkt 1 k.p., a w związku z tym wnioskodawcy przysługuje odszkodowanie w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.Zdaniem Sądu, przywrócenie wnioskodawcy do pracy nie byłoby właściwe w związku z sytuacją konfliktową, jaka zaistniała między nim a zakładem pracy, nadto zaś Wiesław B. podjął już pracę w innym zakładzie.Od tego wyroku Prokurator Generalny PRL - w terminie 6-miesięcznym - złożył rewizję nadzwyczajną w interesie pozwanego Zakładu pracy.Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 55 i 61 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 231) i art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 52 § 1 pkt 1 k.p.Prokurator Generalny PRL wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 marca 1981 r., i oddalenie odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej ds. Pracy dla dzielnicy Łódź-Górna z dnia 23 grudnia 1980 r.Rewizja nadzwyczajna jest - zdaniem Sądu Najwyższego - nieuzasadniona.Nie można bowiem Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa.Z wnioskodawcą rozwiązano umowę o pracę na podstawie przepisu art. 52 § 1 pkt 1 k.p. dlatego, że bez usprawiedliwienia nie był w pracy w dniu 12 listopada 1980 r. Bezsporne jest jednak, że wprawdzie nie zastosował się on do otrzymanego polecenia i nie wyjechał do Krakowa pociągiem w godzinach rannych, ale pojechał tam okazyjnie tego dnia po godz. 13.30. Następnego dnia wykonał zlecone mu zadanie i 14 listopada 1980 r. stawił się do pracy. Tak więc, jak na to trafnie zwraca uwagę Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Wiesław B. uchybił obowiązkom pracowniczym przez fakt samowolnej zmiany terminu wyjazdu, ale to uchybienie nie może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Dopuścił się on zresztą jedynie uchybienia polegającego na kilkugodzinnym opóźnieniu wyjazdu. Cel wyjazdu został jednak osiągnięty, dostarczył on bowiem części do maszyn, po które został delegowany.Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie dał wiary zeznaniom świadka, który widział wnioskodawcę w dniu 12 listopada o godz. 13.30 czekającego na samochód, że był on wówczas w stanie nietrzeźwym. Dostrzegł go bowiem z odległości około 10 m z jadącego samochodu i mógł się mylić, zwłaszcza że W.B. chciał go zatrzymać, czego by nie czynił, gdyby był pijany.Odmienny pogląd na zeznania świadka przedstawiony w rewizji nadzwyczajnej jest teoretycznie jednym z możliwych do przyjęcia. Nie wynika stąd jednak, że ocena tego dowodu dokonana przez Sąd przekracza granice swobodnej oceny i jest dowolna w stopniu rażąco naruszającym prawo. Wnioskodawca nie został zresztą zwolniony z pracy za spożywanie alkoholu w godzinach pracy.Na rozstrzygnięcie sprawy nie ma wpływu błędny pogląd Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, że nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika tylko wówczas, gdy jest ona wielokrotna. Jednorazowe natomiast opuszczenie pracy uprawnia zakład pracy tylko do zastosowania wobec pracownika kary regulaminowej (art. 108 § 2 k.p.). W rzeczywistości bowiem nawet jednorazowa nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy - w zależności od okoliczności konkretnego przypadku - może stanowić ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.).Oddalając rewizję nadzwyczajną, Sąd Najwyższy nie stwierdził w zaskarżonym wyroku rażącego naruszenia prawa.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych mógł bowiem dopatrzyć się w postępowaniu wnioskodawcy uchybienia jego obowiązkom, nieposiadającego jednak charakteru ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.