IV CZ 66/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Rudnicki. Sędziowie SN: K. Olejniczak (sprawozdawca), K. Piasecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Prokuratora Rejonowego w G. przeciwko: 1) Helenie T., 2) Walterowi O. i 3) Ewie O. o zaprzeczenie ojcostwa na skutek zażalenia pozwanego Waltera O. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 15 lutego 1980 r.oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktycznePozwem wniesionym do Sądu Wojewódzkiego w Katowicach w dniu 10 stycznia 1980 r. Prokurator Rejonowy w G. domagał się zaprzeczenia ojcostwa Waltera O. w stosunku do Ewy O., urodzonej 4 sierpnia 1971 r.Po przesłuchaniu pozwanych Waltera O. i jego byłej żony Heleny T. na rozprawie w dniu 15 lutego 1980 r. Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 15 lutego 1980 r. postępowanie w sprawie umorzył ze względu na cofnięcie pozwu przez prokuratora.Uzasadnienie prawneNa skutek zażalenia pozwanego Waltera O. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Bezsporne jest w sprawie, że pozew o zaprzeczenie ojcostwa został wytoczony przez prokuratora po upływie terminów przewidzianych w tym przedmiocie dla męża matki (art. 63 k.r.o.) i matki (art. 69 § 1 k.r.o.).Powództwo prokuratora o zaprzeczenie ojcostwa jest powództwem samodzielnym (art. 86 k.r.o.) i w takim wypadku prokurator pozywa męża matki dziecka, dziecko oraz matkę dziecka (art. 454 § 2 k.p.c.).W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 20 czerwca 1975 r. III CZP 81/74 (OSNCP z 1975 r. z. 10-11, poz. 142) Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwana matka dziecka nie może skutecznie zaskarżyć wyroku oddalającego powództwo prokuratora o unieważnienie uznania dziecka na tej podstawie, że uznający nie jest jego ojcem.W orzeczeniu z dnia 7 czerwca 1978 r. II CR 173/78 (OSNCP z 1979 r. z. 5, poz. 103) Sąd Najwyższy uznał, że powyższa zasada prawna odnosi się również odpowiednio do powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.Argumenty uzasadniające treść przytoczonych wyżej orzeczeń odnoszą się także do sytuacji występującej w niniejszej sprawie.Oprócz interesu prawnego niezbędnym warunkiem skuteczności zaskarżenia orzeczeń sądu I instancji jest istnienie po stronie skarżącego określonego prawa podmiotowego (określonego uprawnienia). Skoro skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa zaprzeczenia ojcostwa w terminie przewidzianym w art. 63 k.r.o. (w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę), prawo to z upływem powyższego terminu wygasło i tym samym pozwany utracił również podstawę zaskarżenia orzeczenia umarzającego postępowanie na skutek cofnięcia przez prokuratora powództwa o zaprzeczenie ojcostwa wniesionego na skutek własnego materialnoprawnego uprawnienia.Środek odwoławczy, w danym wypadku zażalenie pozwanego na postanowienie o umorzeniu postępowania, nie może służyć do ochrony prawa nie istniejącego. Z tych względów należało uznać, że pozwany mąż matki nie może skutecznie zaskarżyć postanowienia umarzającego postępowania na skutek cofnięcia przez prokuratora pozwu o zaprzeczenie ojcostwa, gdy powództwo prokuratora zostało wniesione po upływie przewidzianego dla ojca dziecka terminu do wniesienia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 387 i 379 k.p.c. orzekł jak w sentencji.