Z 17/79

PostanowienieIzba Wojskowa1979-05-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji, rozpoznając zażalenie podejrzanego na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, może badać i korygować opis czynu oraz jego ocenę prawną, które należą do wyłącznej kompetencji prokuratora w postępowaniu przygotowawczym?
Ratio decidendi
Sąd, rozpoznając zażalenie na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, nie może badać i korygować opisu czynu ani jego oceny prawnej, gdyż te kwestie należą do wyłącznej kompetencji prokuratora w postępowaniu przygotowawczym, zgodnie z art. 270 k.p.k. Obowiązkiem sądu jest ocena, czy zebrane dowody uzasadniają popełnienie przestępstwa, czy przesłanki z art. 217 § 1 pkt 4 k.p.k. i art. 584 k.p.k. przemawiają za aresztowaniem oraz czy zachodzą okoliczności z art. 218 k.p.k.
Stan faktyczny
Prokurator przedstawił podejrzanemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 156 § 1 k.k. w zbiegu z art. 158 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k., polegającego na pobiciu pokrzywdzonego, które spowodowało obrażenia ciała naruszające czynności narządu ciała na czas powyżej 7 dni. Zastosowano wobec podejrzanego tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgu Wojskowego uchylił to postanowienie, uznając, że nie można przypisać podejrzanemu działania w stanie nietrzeźwości i w warunkach chuligańskich, a jego zachowanie odbiega od ustaleń prokuratora. Prokurator złożył zażalenie na uchylenie aresztowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgu Wojskowego, uznając zażalenie prokuratora za słuszne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Juszczak, ppłk J. Jeż.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk S. Dudziński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa P., podejrzanego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. w zbiegu z art. 158 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 3 maja 1979 r. zażalenia podprokuratora Prokuratury Okręgu Wojskowego w N. z dnia 23 kwietnia 1979 r. co do uchylenia zastosowanego wobec podejrzanego środka zapobiegawczego - tymczasowego aresztowania oraz po wysłuchaniu prokuratora, wnoszącego o uwzględnienie zażalenia,Uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneProkurator Okręgu Wojskowego w N. w dniu 27 marca 1979 r. przedstawił podejrzanemu Zbigniewowi P. zarzut dopuszczenia się przestępstwa, polegającego na tym, że w dniu 1 marca 1979 r. około godz. 22.30 w kawiarni "Hanka" w N., znajdując się w stanie nietrzeźwości i działając z pobudek chuligańskich, dokonał wspólnie z osobami cywilnymi (...) pobicia bez żadnego powodu Janusza C., zadając mu uderzenia pięścią w twarz i inne okolice ciała, przez co spowodował u wymienionego obrażenia ciała w postaci złamania żuchwy i kości nosa oraz wstrząśnienia mózgu, naruszające czynności narządu ciała na czas powyżej 7 dni, tj. przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. w zbiegu z art. 158 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k.Postanowieniem z tego samego dnia, z przyczyn wymienionych w art. 217 § 1 pkt 4 k.p.k. i art. 586 k.p.k., zastosowano wobec podejrzanego środek zapobiegawczy - tymczasowe aresztowanie.Na postanowienie złożył zażalenie podejrzany, a Sąd Okręgu Wojskowego w N. w dniu 23 kwietnia 1979 r., uwzględniając wspomniane zażalenie, uchylił zastosowany wobec podejrzanego środek zapobiegawczy.Tę decyzję sądu zaskarżył prokurator, wnosząc o uchylenie cytowanego na wstępie postanowienia sądu i utrzymanie w mocy zastosowanego wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania.Uzasadnienie prawneW związku z powyższym Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie prokuratora domagające się uchylenia zaskarżonego postanowienia sądu jest merytorycznie słuszne.Rozpoznając zażalenie podejrzanego, sąd pierwszej instancji uznał opierając się na materiałach dowodowych zebranych w toku nie zakończonego jeszcze postępowania przygotowawczego, że nie można przypisać podejrzanemu działania w stanie nietrzeźwości i w warunkach wyczerpujących znamiona czynu o charakterze chuligańskim, że jego zachowanie się oraz wynikający z tych materiałów przebieg wydarzeń odbiegają od ustalonego przez prokuratora w postępowaniu o przedstawieniu zarzutów i że w związku z tym błędna jest również ocena prawna czynu przyjęta w tym postanowieniu.Z powyższego wynika, że sąd w swoich rozważaniach zajął się przede wszystkim korektą stawianego podejrzanemu zarzutu, zmianą jego opisu i oceny prawnej, a więc problemami, które w tym stadium postępowania karnego - w myśl art. 270 k.p.k. - należą do wyłącznej kompetencji prokuratora i które w związku z tym w czasie rozpoznawania zażalenia podejrzanego na postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania nie mogą być podejmowane i oceniane przez sąd nawet wtedy, gdy zezwala na to stan dowodowy sprawy.Sąd bowiem obowiązany był rozważyć, czy - stosownie do art. 209 k.p.k. - zebrane dotychczas w postępowaniu przygotowawczym dowody w dostatecznej mierze uzasadniają popełnione przez podejrzanego przestępstwa, czy powołane w postanowieniu o tymczasowym aresztowaniu przesłanki, które wymieniają art. 217 § 1 pkt 4 k.p.k. i art. 584 k.p.k., przemawiają za stosowaniem tego środka zapobiegawczego oraz czy w grę wchodzą okoliczności, o których stanowi art. 218 k.p.k.W związku z powyższym, opierając się na materiałach dowodowych sprawy, podnieść należy, że udział podejrzanego w popełnieniu wspólnie z innymi osobami (tymczasowo aresztowanymi) przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, w wyniku którego pokrzywdzony doznał obrażeń naruszających czynności narządów jego ciała na okres powyżej 7 dni (złamanie żuchwy, kości nosa, wstrząśnienie mózgu), znajduje uzasadnienie w tych materiałach oraz że wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi sądu pierwszej instancji charakter oraz okoliczności popełnienia przestępstwa, a także wymienione wyżej skutki świadczą o znacznym stopniu jego społecznej szkodliwości i ze względu na osobę sprawcy nie mogą być niedoceniane przy ocenie wpływu tego przestępstwa na dyscyplinę wojskową.W tej sytuacji oraz wobec niewykazania przez sąd, aby tymczasowe aresztowanie podejrzanego pociągało za sobą wyjątkowo ciężkie skutki dla niego lub jego najbliższej rodziny (art. 218 pkt 2 k.p.k.), należało uznać, że brak dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia decyzji prokuratora o zastosowaniu wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania, zwłaszcza że taki sam środek zastosowała prokuratura powszechna do pozostałych sprawców przestępstwa.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 156 § 1 KKart. 158 § 1 KKart. 59 § 1 KKart. 217 § 1 pkt 4 KPKart. 586 KPKart. 270 KPKart. 209 KPKart. 584 KPKart. 218 KPKart. 218 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.