V KR 30/78

WyrokIzba Karna1978-03-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może skazać oskarżonego, w stosunku do którego postępowanie zostało umorzone przez sąd pierwszej instancji na podstawie ustawy o amnestii, mimo zakazu skazania przez Sąd Najwyższy zawartego w art. 383 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może skazać oskarżonego, co do którego postępowanie zostało umorzone przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli umorzenie nastąpiło na podstawie ustawy o amnestii. Przepis art. 383 § 1 k.p.k. wprowadza bezwzględny zakaz skazania przez Sąd Najwyższy w takiej sytuacji, niezależnie od podstawy prawnej umorzenia przez sąd pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Aleksander M. został oskarżony o podpalenie sali rozpraw Sądu Wojewódzkiego w Łodzi, spowodowanie strat materialnych i sprowadzenie niebezpieczeństwa. Sąd Wojewódzki w Łodzi umorzył postępowanie karne na podstawie ustawy o amnestii, uznając czyn za wyczerpujący znamiona występku z art. 139 § 1 k.k. i popełniony przy ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu. Prokurator wniósł rewizję, domagając się zmiany kwalifikacji prawnej czynu i skazania oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął, iż w działaniu oskarżonego mieszczą się znamiona usiłowania nieudolnego do przestępstwa określonego w art. 139 § 1 k.k., jednakże utrzymał w mocy orzeczenie o umorzeniu postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański. Sędziowie: M. Regent-Lechowicz (sprawozdawca), M. Budzianowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Petela.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Aleksandra M., oskarżonego z art. 137 § 1 i art. 212 § 2 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 24 września 1977 r.:1) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął, iż w działaniu oskarżonego mieszczą się znamiona usiłowania nieudolnego (art. 11 § 2 k.k.) do przestępstwa określonego w art. 139 § 1 k.k.;2) utrzymał tenże wyrok w mocy w pozostałej części (...).Uzasadnienie faktyczneAleksander M. został oskarżony o to, że w dniu 22 stycznia 1976 r. w Ł., po uprzednim rozbiciu czterech butelek nafty w sali rozpraw Sądu Wojewódzkiego w Ł. dopuścił się podpalenia tegoż pomieszczenia, powodując straty materialne na szkodę sądu w wysokości 2.193 zł, a ponadto sprowadzając niebezpieczeństwo eksplozji materiałów łatwopalnych zagrażającej życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 137 § 1 i art. 212 § 2 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k.Sąd Wojewódzki w Łodzi wyrokiem z dnia 24 września 1977 r. przyjmując, że czyn zarzucany oskarżonemu stanowi bezpośrednie sprowadzenie niebezpieczeństwa pożaru i wyczerpuje znamiona występku określonego w art. 139 § 1 k.k. oraz że popełniony został przy ograniczonej w znacznym stopniu zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem w rozumieniu art. 25 § 2 k.k., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) umorzył postępowanie karne o ten czyn (...).Powyższy wyrok zaskarżył prokurator.Rewizja zarzuciła obrazę art. 138 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 1 k.k., polegającą na nieprzyjęciu kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z tych przepisów w następstwie niesłusznego uznania, że Aleksander M. dopuścił się występku określonego w art. 139 § 1 k.k., i na podstawie tego zarzutu wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, iż popełniony przez Aleksandra M. czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 138 § 1 k.k. w związku z art.11 § 2 k.k., oraz orzeczenie wobec oskarżonego kary 3 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Wniosek zawarty w rewizji prokuratora, postulujący zmianę zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia skazującego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, jest oczywiście błędny. Przepis art. 383 § 1 k.p.k. bowiem zawiera wyraźny zakaz skazania przez Sąd Najwyższy oskarżonego uniewinnionego przez sąd pierwszej instancji lub co do którego w sądzie pierwszej instancji umorzono postępowanie.Ze względu na to, że art. 383 § 1 k.p.k. (zdanie drugie) wprowadza zakaz skazania przez Sąd Najwyższy oskarżonego, co do którego w sądzie pierwszej instancji umorzono postępowanie, nie wymieniając podstaw prawnych umorzenia, przeto przez umorzenie postępowania przez sąd pierwszej instancji, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć nie tylko umorzenie z powodów wymienionych w art. 11 k.p.k. oraz umorzenie warunkowe na podstawie art. 27 k.k., ale także umorzenie postępowania na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 137 § 1art. 212 § 2 KKart. 10 § 2 KKart. 11 § 2 KKart. 139 § 1 KKart. 25 § 2 KKart. 2 ust. 1art. 138 § 1 KKart. 11 § 1 KKart.11 § 2 KKart. 383 § 1 KPKart. 11 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.