IV CZ 43/78

PostanowienieIzba Cywilna1978-03-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniosku o wykładnię postanowienia w sprawie o dział spadku podlega opłacie sądowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniosku o wykładnię postanowienia w sprawie o dział spadku podlega opłacie sądowej. Zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1967 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych, od zażalenia należy pobierać połowę wpisu, jaki przypadałby od wniosku o wszczęcie postępowania. Wniosek o wykładnię orzeczenia nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie nieprocesowe, ale zażalenie na postanowienie w przedmiocie wykładni rodzi obowiązek uiszczenia wpisu.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o wykładnię postanowienia w sprawie o dział spadku. Sąd Wojewódzki oddalił ten wniosek. Następnie przewodniczący wydziału wezwał wnioskodawczynię do uiszczenia wpisu od zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na to zarządzenie, argumentując, że wniosek o wykładnię nie podlega opłacie, a zatem i zażalenie powinno być wolne od opłat.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 6 grudnia 1977 r.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Marmaj. Sędziowie SN: A. Gola (sprawozdawca), J. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Jadwigi K. z udziałem Marii T. i Stanisławy U. o dział spadku na skutek zażalenia wnioskodawczyni na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 6 grudnia 1977 r.oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 7 listopada 1977 r. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek wnioskodawczyni o wykładnię postanowienia z dnia 30 czerwca 1976 r.Powyższe postanowienie wnioskodawczyni zaskarżyła zażaleniem, w związku z którym zarządzeniem przewodniczącego z dnia 6 grudnia 1977 r. wezwano ją do uiszczenia wpisu w kwocie 1.051 zł.W zażaleniu na to zarządzenie zarzucono, że skoro wniosek o wykładnię wyroku nie podlegał opłacie, to i zażalenie na odmowę dokonania wykładni wolne jest od opłaty sądowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Kwestię opłat w postępowaniu nieprocesowym uregulowano w rozdziale trzecim rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1967 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych, w brzmieniu załącznika do obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 maja 1973 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 127).Według przepisu § 20 ust. 1 powołanego rozporządzenia od zażalenia należy pobierać połowę wpisu, jaki przypadałby od wniosku o wszczęcie postępowania w konkretnej sprawie nieprocesowej. Sprawy o dział spadku podlegają wpisowi stosunkowemu w wysokości 1/5 części, obliczonemu od wartości spadku, po odliczeniu długów obciążających spadek, a gdy wniosek w takiej sprawie zawiera zgodne wskazanie sposobu działu, pobiera się dziesiątą część wpisu (§ 40 ust. 1).Połączenie z postępowaniem o dział spadku postępowania o zniesienie współwłasności sprawia, że należny wpis pobiera się od wartości majątku będącego przedmiotem obu połączonych postępowań (§ 40 ust. 2). Wynika z tego, że w sprawie niniejszej nie chodziło o postępowanie, którego wszczęcie nie podlegałoby opłacie (§ 20 ust. 2). Błędne jest też zapatrywanie wyrażone w zażaleniu, że skoro od wniosku o wykładnię postanowienia nie pobiera się wpisu, to i zażalenie w tym przedmiocie wolne jest od opłat. Wniosek o wykładnię orzeczenia nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie nieprocesowe i dlatego nie może on być traktowany na równi z wnioskiem o wszczęcie postępowania. W konsekwencji wniosek o wykładnię orzeczenia nie powoduje obowiązku uiszczenia wpisu. Jeśli natomiast postanowienie w zakresie wykładni jest przedmiotem zażalenia, powstaje obowiązek uiszczenia wpisu od takiego zażalenia według zasad przyjętych w § 20 ust. 1 rozporządzenia, a to w wysokości połowy wpisu, jaki przypadałby od wniosku o wszczęcie postępowania.Przy tak ukształtowanym stanie prawnym zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie i dlatego Sąd Najwyższy z mocy art. 387 w związku z art. 397 k.p.c. postanowił jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 387art. 397 KPC§ 20 ust. 1§ 40 ust. 1§ 40 ust. 2§ 20 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.