I PRN 39/79

WyrokIzba Cywilna1979-06-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby w Milicji Obywatelskiej, zgodnie z art. 71 ustawy o służbie funkcjonariuszy MO, powinien być zaliczany do okresu zatrudnienia przy ustalaniu prawa do dodatku za wysługę lat, nawet jeśli układy zbiorowe pracy tego nie przewidują?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 71 ustawy o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego i stanowi podstawę do zaliczenia okresu służby w MO do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, w tym prawa do dodatku za wysługę lat, nawet jeśli układy zbiorowe pracy tego nie przewidują. Sformułowanie "w zakresie wszelkich uprawnień" oznacza, że źródłem tych uprawnień mogą być nie tylko przepisy kodeksu pracy, ale także inne obowiązujące unormowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, po okresie zatrudnienia w Wytwórni Pieczywa Cukierniczego, przez pewien czas pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej, a następnie powrócił do pracy w tej samej Wytwórni. Domagał się zasądzenia dodatku za wysługę lat z zaliczeniem okresu służby w MO. Zarówno Zakładowa Komisja Rozjemcza, jak i Okręgowy Sąd Pracy oddaliły jego żądania, uznając, że układy zbiorowe pracy nie przewidują zaliczenia służby w MO do stażu pracy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN E. Brzeziński (sprawozdawca). Sędziowie SN: A. Szczurzewski, Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Józefa S. przeciwko Wojewódzkiemu Związkowi Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", Wytwórni Pieczywa Cukierniczego w G. o zapłatę dodatku za wysługę lat na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 1978 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku do ponownego rozpatrzenia odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Wojewódzkim Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", Wytwórni Pieczywa Cukierniczego w G. z dnia 20 marca 1978 r.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca był zatrudniony w pozwanej Wytwórni w okresie od dnia 1.XI.1962 r. W dniu 15.VIII.1972 r. w drodze porozumienia stron została rozwiązana łącząca go z Wytwórnią umowa o pracę i od dnia 16.VIII.1972 r. rozpoczął służbę w organach Milicji Obywatelskiej. W dniu 30.II.1976 r. w drodze porozumienia stron rozwiązany został stosunek służbowy w Milicji Obywatelskiej i od dnia 20.X.1976 r. wnioskodawca ponownie pracuje w pozwanej Wytwórni.W niniejszej sprawie wnioskodawca domagał się zasądzenia na jego rzecz dodatku za wysługę lat, poczynając od dnia 20.X.1976 r. z zaliczeniem do okresu zatrudnienia służby w MO.Żądania wnioskodawcy zostały oddalone zarówno przez Zakładową Komisję Rozjemczą, jak i przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Zdaniem Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uprawnienie pracowników zatrudnionych w spółdzielczości zaopatrzenia i zbytu do dodatku za wieloletnią pracę wynika z postanowień układu zbiorowego pracy dla pracowników zatrudnionych w spółdzielczości zaopatrzenia i zbytu z dnia 28.XII.1974 r., który nie przewiduje możliwości zaliczenia służby w organach MO do okresu zatrudnienia, od którego zależy uprawnienie do dodatku za wysługę lat. Wprawdzie art. 71 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (Dz. U. z 1973 r. Nr 23, poz. 136) stanowi, że funkcjonariusz MO, który podejmie zatrudnienie w ciągu jednego roku od dnia zwolnienia ze służby, zachowuje ciągłość pracy, a okres służby w MO zalicza się mu do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jednakże - zdaniem Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - przepis ten dotyczy jedynie tych uprawnień pracowniczych, które wynikają z ciągłości pracy, a o których jest mowa w kodeksie pracy, tj. okresu wypowiedzenia umowy o pracę, długości urlopu wypoczynkowego, okresu korzystania ze świadczeń społecznych w razie choroby oraz wysokości odprawy pośmiertnej. Natomiast kodeks pracy nie reguluje uprawnień wynikających z ciągłości pracy, a w związku z tym i nabycia dodatku za staż pracy. Powyższe kwestie są regulowane przez układy zbiorowe pracy.W rewizji nadzwyczajnej, wniesionej do Sądu Najwyższego dnia 15 maja 1979 r., Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego domaga się uchylenia wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającego ten wyrok orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej z dnia 20.III.1978 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizji nadzwyczajnej nie można odmówić słuszności.Układ zbiorowy pracy dla pracowników zatrudnionych w spółdzielczości zaopatrzenia i zbytu z dnia 28.XII.1974 r. w § 41 załącznika nr 5, podobnie jak uchwała nr 116/73 Zarządu Głównego CRS "Samopomoc Chłopska" z dnia 2.XI.1973 r., przewiduje dodatek za wieloletnią nieprzerwaną pracę w tym samym zakładzie dla pracowników objętych postanowieniem układu zbiorowego pracy. Postanowienie § 42 tegoż załącznika wymienia sytuacje, w których przerwa w zatrudnieniu lub zmiana zakładu pracy nie przerywa ciągłości pracy stanowiącej podstawę do przyznania dodatku. W postanowieniu tym nie wymieniono służby w Milicji Obywatelskiej wśród takich sytuacji, jednakże z mocy art. 71 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej pełnienie przez wnioskodawcę tej służby nie przerwało w omawianym zakresie ciągłości jego pracy, a okres służby zalicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem.Odmienny pogląd Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrażony w zaskarżonym wyroku, rażąco narusza prawo. Zgodnie bowiem z art. 302 k.p. do okresu zatrudnienia należy wliczyć okres służby w organach Milicji Obywatelskiej w zakresie i na zasadach przewidzianych odrębnymi przepisami.Zasady te uregulowane zostały w odniesieniu do służby w organach Milicji Obywatelskiej w ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. Przepis art. 71 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 1973 r. Nr 23, poz. 136) stanowiący, że funkcjonariusz, który podejmie zatrudnienie w ciągu jednego roku od dnia zwolnienia ze służby, zachowuje ciągłość pracy, a okres służby w Milicji Obywatelskiej zalicza się mu do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, wchodzi więc w zastosowanie również w przypadku, gdy skutku takiego nie przewidują postanowienia układu zbiorowego pracy, i daje podstawę do zaliczenia okresu służby w organach MO, jeżeli zachowane zostały warunki w przepisie tym zastrzeżone, m.in. również do okresu zatrudnienia pracownika, od którego zależy prawo do dodatku za wysługę lat. Zawarte w powołanym przepisie sformułowanie "w zakresie wszelkich uprawnień" wskazuje na to, że źródłem tych uprawnień mogą być nie tylko przepisy kodeksu pracy, lecz także jakiekolwiek inne, obowiązujące w zakładzie zatrudniającym byłego funkcjonariusza MO unormowania.Wnioskodawca podjął zatrudnienie w pozwanej Wytwórni w ciągu jednego roku od zwolnienia ze służby, spełnił więc przewidziany w art. 71 wymienionej wyżej ustawy warunek, od którego zależy zaliczenie jego służby w organach MO do okresu zatrudnienia w Wytwórni w rozważanym zakresie.Rewizja nadzwyczajna trafnie podnosi, że oparty na odmiennych założeniach zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych narusza zarazem interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej polegający na zapewnieniu pracownikom wynagrodzenia odpowiedniego do wykonywanej przez nich pracy, prowadzi bowiem do bezpodstawnego pozbawienia wnioskodawcy części należnego mu wynagrodzenia za pracę.W konsekwencji z mocy art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 277 k.p., uwzględniając rewizję nadzwyczajną, należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpatrzenia odwołania wnioskodawcy od niekorzystnego dlań orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej z dnia 20.XII.1978 r. Merytorycznemu zakończeniu sprawy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym stanął na przeszkodzie brak ustaleń dotyczących wysokości należnego wnioskodawcy świadczenia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 71art. 302 KPart. 422 § 2 KPCart. 277 KP§ 41§ 42§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.