IV CR 340/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN K. Piasecki. Sędziowie SN: S. Rudnicki (sprawozdawca), S. Dmowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Emilii G. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu "Polmozbyt" w R. i Polmo - Fabryce Samochodów Osobowych w W. o odszkodowanie na skutek rewizji obu pozwanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 19 czerwca 1978 r. sygn. akt I C 37/781) zmienił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo przeciwko Pozwanej Polmo - Fabryce Samochodów Osobowych w W. i w stosunku do tej pozwanej powództwo w całości oddalił;2) oddalił rewizję pozwanego Przedsiębiorstwa Państwowego "Polmozbyt";3) zasądził od powódki na rzecz pozwanej Polmo - Fabryki Samochodów Osobowych kwotę 3.300 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje, a od Przedsiębiorstwa Państwowego "Polmozbyt" na rzecz powódki kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od obu pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 82.613 zł z odsetkami, ustalając, że powódka uległa w dniu 3.I.1971 r. poważnemu wypadkowi przez najechanie na drzewo prowadzonym przez nią samochodem marki Fiat 125p. Doszło do tego na skutek wadliwej naprawy usterek przedniego zawieszenia, do której użyto na stacji obsługi pozwanego ad 1) sprężyn śrubowych znacznie odbiegających swymi parametrami od dopuszczalnych norm. Wspomniana naprawa była gwarancyjna.W wypadku powódka doznała poważnych obrażeń cielesnych, obniżających jej zdolność do pracy o 45-50% i utrudniających wykonywanie wyuczonego zawodu stomatologa. Z tytułu zadośćuczynienia Sąd przyznał 80.000 zł po potrąceniu świadczenia otrzymanego od PZU oraz zasądził kwotę 2.613 zł z tytułu różnicy zarobków. Od tego wyroku obaj pozwani wnieśli rewizje.Rewizja pozwanej Fabryki zasługuje na uwzględnienie. Trafny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, że w określonych warunkach wprowadzenie do obrotu handlowego, a zatem do normalnej eksploatacji samochodu z wadami produkcyjnymi grożącymi niebezpieczeństwem dla życia i zdrowia ludzkiego może uzasadniać odpowiedzialność producenta określoną w art. 420 k.c. Pogląd taki należy uważać za ugruntowany w orzecznictwie i w literaturze. Jednakże nie każda wada fabryczna przedmiotu może stanowić podstawę przypisania wytwórcy czynu niedozwolonego. Nawet bowiem w warunkach największej staranności producenta i przy zastosowaniu prawidłowych procesów technologicznych nie da się wyłączyć możliwości wprowadzenia do obrotu towaru dotkniętego wadami. W normalnym biegu rzeczy interesy nabywcy są chronione systemem odpowiedzialności gwarancyjnej i ewikcyjnej, przy czym z tą ostatnią odpowiedzialnością łączy się roszczenie do sprzedawcy z tytułu szkody poniesionej wskutek istnienia wady fizycznej rzeczy w warunkach określonych w art. 566 § 1 k.c.Dopiero w tych wypadkach, w których wada fizyczna przedmiotu jest na tyle poważna, że staje się źródłem niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego, można mówić, niezależnie od wspomnianej odpowiedzialności, o czynie niedozwolonym samego producenta. Wtedy jednak na poszkodowanym spoczywa ciężar dowodu istnienia przesłanek odpowiedzialności z art. 420 (415) k.c. Jedną z tych przesłanek, których brak wyklucza odpowiedzialność producenta, jest normalny związek przyczynowy wady z nieszczęśliwym wypadkiem (art. 361 § 1 k.c.). W niniejszej sprawie zachodzi brak tej właśnie przesłanki. Sąd Wojewódzki bowiem ustalił niewadliwie, że wyłączną przyczyną wypadku powódki była nieodpowiednia, nie pochodząca z produkcji pozwanej Fabryki sprężyna, zamontowana w toku naprawy przedniego zawieszenia przez pozwany "Polmozbyt" w jego stacji obsługi. W takiej zaś sytuacji pęknięcie tej sprężyny w czasie jazdy i nieszczęśliwy wypadek powódki były normalnym następstwem tego faktu, a nie wady fabrycznej samochodu.Z tych przyczyn brak było podstaw do uwzględnienia powództwa w stosunku do pozwanej fabryki, a skoro nastąpiło to w wyniku naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 420 k.c. (Sąd Wojewódzki mylnie powołał art. 415 k.c.), przeto Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w tej części i powództwo przeciwko temu pozwanemu oddalił (art. 390 § 1 k.p.c.).Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie rewizja pozwanego przedsiębiorstwa "Polmozbyt". Skarżący nie podważa podstawowego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu, że wypadek spowodowany został wyłącznie użyciem do naprawy wadliwej części zamiennej, nie odpowiadającej obowiązującym parametrom, a zatem i Polskim Normom. Wbrew zarzutom podniesionym w rewizji, przedsiębiorstwo specjalistyczne, powołane do obsługi technicznej samochodu i przeprowadzania napraw gwarancyjnych i innych, które dokonało naprawy w sposób stanowiący przyczynę nieszczęśliwego wypadku, nie może zwolnić się od odpowiedzialności przez wykazanie, że użyta do naprawy część zamienna została wyprodukowana przez inne przedsiębiorstwo, jeżeli następnie okaże się, że ta część posiadała określone wady lub nie posiadała określonych niezbędnych właściwości.Przy umowie o dzieło bowiem, do zawarcia której dochodzi także przy naprawach gwarancyjnych samochodów, przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do spowodowania określonego rezultatu w postaci usunięcia istniejącej wady przez dokonanie naprawy.Jeżeli do naprawy mają być użyte części zamienne przyjmującego zamówienie, to wówczas implicite odpowiedzialność jego obejmuje odpowiedzialność za materiały (części) odpowiadające obowiązującym normom. Jeżeli więc wskutek użycia do naprawy wadliwego materiału (części) zamawiający poniesie szkodę, to przyjmujący zamówienie odpowiada z tytułu rękojmi (art. 636- 637 k.c.), a niezależnie od tego zamawiającemu przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 566 § 1 i w związku z art. 638 k.c., przy czym w takim wypadku - jak już o tym była mowa - fakt użycia do naprawy materiału (części) wyprodukowanych przez inne przedsiębiorstwo nie stanowi okoliczności ekskulpującej.Z tych przyczyn, skoro przytoczona w rewizji podstawa okazała się nieuzasadniona, a w sprawie brak uchybień, które Sąd Najwyższy bierze z urzędu pod uwagę, rewizja pozwanego Przedsiębiorstwa ulega oddaleniu (art. 387 k.p.c.).