Rw 731/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak. Sędziowie: płk S. Wojtczak (sprawozdawca), płk W. Morawski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1976 r. na rozprawie sprawy Andrzeja G., nieprawomocnie skazanego za przestępstwa określone w: 1) art. 311 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 315 § 1 k.k. na 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2) art. 313 k.k. w związku z art. 312 § 1 k.k., art. 315 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 i art. 316 k.k. na 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności - łącznie na karę 3 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej na niekorzyść oskarżonego przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 8 grudnia 1975 r.nie uwzględnił rewizji prokuratora, lecz z urzędu zmienił zaskarżony wyrok w sprawie Andrzeja G. przez:a) poprawienie błędnej kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt 2 wyroku z art. 313 k.k. w związku z art. 312 § 1 k.k., z art. 315 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 i art. 316 k.k. na prawidłową z art. 315 § 1 k.k. w zbiegu z art. 166 k.k. i w związku z art. 59 § 1 i art. 316 k.k.;b) przyjęcie za podstawę wymiaru kary za ten czyn art. 315 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k.;c) złagodzenie kary za powyższy czyn do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z jednoczesnym orzeczeniem na podstawie art. 59 § 3 k.k. nawiązki na rzecz PCK Oddział Wojewódzki w N. w wysokości 1.000 zł oraz złagodzenie kary łącznej do 2 lat pozbawienia wolności, i z tymi zmianami w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Powyższy wyrok zaskarżony został przez prokuratora, który w złożonej na niekorzyść oskarżonego rewizji zarzuca sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego, polegającą na pominięciu przy podstawie wymiaru kary za czyn opisany w pkt 2 wyroku art. 59 § 1 k.k. oraz wymierzeniu za ten czyn kary poniżej ustawowego minimum, a także orzeczeniu rażąco niewspółmiernie łagodnej kary łącznej i nieorzeczeniu nawiązki.W konkluzji rewizji skarżący wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie za podstawę wymiaru kary za czyn opisany w pkt 2 art. 313 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. i wymierzenie kary 3 lat pozbawienia wolności oraz kary łącznej w wysokości 4 lat pozbawienia wolności wraz z nawiązką 1.000 zł.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł rewizję prokuratora, przy czym co do kary łącznej wnosił o podwyższenie jej do 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności wraz z nawiązką w wysokości 1.000 zł, natomiast obrońca oskarżonego, uznając rewizję prokuratora za słuszną w części dotyczącej czynu opisanego w pkt 2 wyroku, jednocześnie wnosił o nieuwzględnienie tej rewizji w części dotyczącej wymiaru kary łącznej.Uzasadnienie prawneW związku z powyższym Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora z formalnego punktu widzenia jest niewątpliwie słuszna. Jeżeli bowiem przyjąć, tak jak to uczynił skarżący w akcie oskarżenia i sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że oskarżony dopuścił się przestępstwa określonego w art. 312 § 1 k.k. w warunkach przewidzianych w art. 313 i 120 § 14 k.k., to należy przyznać rację skarżącemu, że podstawę wymiaru kary za ten czyn powinien stanowić przepis art. 313 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k., a orzeczona kara nie może być niższa od 3 lat pozbawienia wolności. Rzecz jednak w tym, czy oskarżony swoim postępowaniem rzeczywiście wyczerpał znamiona przypisanego mu przestępstwa przewidzianego w art. 312 § 1 k.k., co warunkuje jego odpowiedzialność również z przepisu art. 313 k.k. Z materiałów dowodowych sprawy bezspornie wynika, że oskarżony użył groźby karalnej w stosunku do swojego przełożonego Zdzisława W. Z materiałów tych wynika także, że czyn oskarżonego miał charakter chuligański i popełniony został w obecności zebranych żołnierzy. W toku natomiast postępowania przygotowawczego i na rozprawie nie ustalono, aby wspomniane wyżej działanie oskarżonego, tj. użycie groźby wobec przełożonego, miało na celu przeszkodzenie przełożonemu w jakiejkolwiek czynności służbowej albo zmuszenie go do przedsięwzięcia lub zaniechania jakiejś czynności służbowej. Brak tego istotnego ustalenia, odnoszącego się do jednego ze znamion przestępstwa określonego w art. 312 § 1 k.k., nie dawał sądowi żadnych podstaw do zakwalifikowania omawianego czynu oskarżonego ze wspomnianego wyżej przepisu, a w konsekwencji także z art. 313 k.k. Użycie bowiem przez sprawcę przemocy lub groźby w stosunku do przełożonego w innym celu niż określony w art. 312 § 1 k.k. nie wyczerpuje znamion przestępstwa przewidzianego w tym przepisie. Czyn bowiem taki może, w zależności od konkretnej sytuacji i ustaleń, stanowić naruszenie innych norm prawa karnego. Wyżej wspomniano już, że w świetle materiałów dowodowych sprawy bezsporny jest fakt użycia przez oskarżonego groźby w stosunku do przełożonego. Materiały te (...) pozwalają przyjąć, że groźba oskarżonego wzbudziła w zagrożonym uzasadnioną obawę jej spełnienia, a zatem że oskarżony czynem swoim w pełni wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w art. 166 k.k. Ze względu na to, że w tym samym czasie i miejscu oskarżony znieważył słownie swoich przełożonych Ś. i W. oraz G., przy czym wszystkie te osoby domagały się ścigania oskarżonego na drodze sądowej, przeto omawiany czyn jego należało zakwalifikować w zbiegu kumulatywnym z art. 315 § 1 k.k. i art. 166 k.k. w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k. (...).