III CZP 29/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pietrzykowski. Sędziowie: S. Rudnicki (sprawozdawca), K. Piasecki.SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Barbary B. przeciwko Tadeuszowi B. o opróżnienie lokalu mieszkalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 13 kwietnia 1976 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy rozwiedzionemu małżonkowi przysługuje przeciwko byłemu małżonkowi roszczenie o rozwiązanie stosunku najmu i opróżnienie lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy lokal ten jest mieszkaniem funkcyjnym przydzielonym pozwanemu?"udzielił następującej odpowiedzi:Małżonek może po ustaniu małżeństwa wytoczyć przeciwko drugiemu małżonkowi powództwo o rozwiązanie stosunku najmu i nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego wspólnie zajmowanego przez rozwiedzionych małżonków, przydzielonego drugiemu małżonkowi decyzją o przydziale jako mieszkanie przeznaczone dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej (art. 37 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. prawo lokalowe - Dz. U. Nr 14, poz. 84). Uzasadnienie faktycznePytanie przedstawione Sądowi Najwyższemu powstało przy rozpoznawaniu przez Sąd Wojewódzki rewizji od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił powództwo o eksmisję wytoczone po rozwodzie przez żonę przeciwko mężowi, któremu mieszkanie to przydzielone zostało w związku z jego pracą w organach Milicji Obywatelskiej. Sąd Rejonowy uznał, że mieszkanie to jest mieszkaniem funkcyjnym, w którym powódka ma prawo mieszkać tylko do czasu uzyskania innego lokalu, a wobec tego nie może żądać eksmisji pozwanego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zajmowane przez strony mieszkanie znajduje się w budynku przy ul. (...) w B. i zostało przydzielone pozwanemu w 1964 r. jako milicjantowi przez Komendę Wojewódzką MO.Stosownie do przepisu art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. prawo lokalowe dotychczasowe mieszkania służbowe stają się mieszkaniami funkcyjnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 46 i 47. Przedmiotowe mieszkanie nie odpowiada jednakże tym warunkom, co między stronami jest niesporne. W związku z tym nie może być uważane za mieszkanie funkcyjne. Nie będąc mieszkaniem funkcyjnym w rozumieniu prawa lokalowego pozostaje w gestii odpowiednich organów Milicji Obywatelskiej jako mieszkanie przeznaczone dla funkcjonariuszy MO. Zasady przydziału i opróżniania tych mieszkań reguluje wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 63 ust. 5 prawa lokalowego zarządzenie nr 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz remontu mieszkań zajmowanych przez tych funkcjonariuszy (Dz. Urz. MSW Nr 6, poz. 20), które zastąpiło obowiązujące przed nim w tej samej materii zarządzenie nr 13 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 lutego 1969 r. Ani obecne, ani poprzednie zarządzenie nie regulują sprawy opróżnienia wymienionych w nich mieszkań w wypadkach określonych w art. 685 k.c. w zw. z art. 37 prawa lokalowego i nie przekazują tych spraw do właściwości innych organów. W związku z tym droga sądowa w tych sprawach nie jest wyłączona. Stwierdził to już Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznawania podobnej sprawy w postanowieniu z dnia 14.VIII.1975 r. III CRN 194/75.Ponieważ mieszkanie stron nie należy do kategorii mieszkań funkcyjnych, przeto oboje małżonkowie są jego najemcami (art. 9 ust. 1 i 3 prawa lokalowego). Powołane przez Sąd Rejonowy przepisy rozdziału 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego (Dz. U. Nr 26, poz. 152) nie mają w sprawie niniejszej zastosowania, gdyż dotyczą tylko mieszkań funkcyjnych. W związku z tym błędne jest stanowisko Sądu Rejonowego, że powódce nie przysługuje legitymacja czynna do wystąpienia z żądaniem opróżnienia mieszkania stron przez pozwanego. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela odmienny pogląd wyrażony już przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18.IX.1975 r. III CRN 248/75, według którego żądanie eksmisji może być w takich warunkach dochodzone na podstawie art. 73 prawa lokalowego. Należy przy tym podkreślić, że Sąd Najwyższy uchwalił w dniu 15.XI.1975 r. w sprawie III CZP 37/75 zasadę prawną, według której małżonek może po ustaniu małżeństwa wytoczyć przeciwko drugiemu małżonkowi powództwo o rozwiązanie stosunku najmu i nakazanie opróżnienia wspólnie zajmowanego przez małżonków lokalu mieszkalnego (art. 37 ust. 3 prawa lokalowego) niezależnie od tego, czy lokal został faktycznie podzielony.Powyższe przesłanki uzasadniają udzielenie na przedstawione pytanie prawne odpowiedzi zawartej w sentencji.