Rw 199/77
WyrokIzba Wojskowa1977-07-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową jest zwolniony z obowiązku uiszczania opłat w sprawach karnych, mimo że sąd pierwszej instancji zasądził je od niego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania opłat w sprawach karnych. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o opłatach w sprawach karnych, przepisy tej ustawy stosuje się również w postępowaniu w stosunku do żołnierzy. Zwolnienie od opłat jest możliwe jedynie na warunkach przewidzianych w przepisach dotyczących zwolnienia od kosztów postępowania karnego (art. 545 i 556 k.p.k.).Stan faktyczny
Obrońca Stanisława Józefa Ł., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo z art. 319 k.k., wniósł rewizję od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego. W rewizji domagał się uniewinnienia lub złagodzenia kary, a także podniósł zarzut obrazy art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych, wskazując, że sąd zasądził opłatę od oskarżonego, podczas gdy powinna ona obciążać Skarb Państwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Górski, płk J. Woźniak.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Stefaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 1977 r. sprawy Stanisława Józefa Ł., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 319 k.k. z zastosowaniem art. 293 § 1 i art. 396 § 2 k.k. na karę 10 miesięcy aresztu wojskowego z degradacją, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 1 czerwca 1977 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji wnosi o uniewinnienie oskarżonego albo o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary aresztu wojskowego do 6 miesięcy i odroczenie jej wykonania do czasu ukończenia służby wojskowej lub o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej oskarżonemu kary.Niezależnie od powyższego obrońca zauważa, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 27, poz. 152), gdyż w myśl tego przepisu - tak jak koszty postępowania według art. 547 § 3 k.p.k. - opłatę ponosi Skarb Państwa, a sąd pierwszej instancji zasądził ją od oskarżonego.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, który poparł rewizję, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Żądanie uniewinnienia oskarżonego nie może być uwzględnione, gdyż jest niezasadne.Rewizja nie przeczy, że oskarżony postępował ze swoimi podwładnymi w sposób opisany w zaskarżonym wyroku. Rewizja wyraża jedynie pogląd, że zebrane w sprawie dowody nie upoważniały sądu pierwszej instancji do przyjęcia, iż oskarżony czynił to "w celu wyrządzenia dolegliwości" tym podwładnym.(...) Tymczasem obrona oskarżonego, że nie działał "w celu wyrządzenia dolegliwości" podwładnym, została na rozprawie odparta zeznaniami pokrzywdzonych i innych świadków, co szczegółowo i trafnie wykazał sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W związku z tym, że rewizja nie podejmuje nawet próby podważenia żadnego z argumentów sądu pierwszej instancji, a cel działania sprawcy myli nawet z pobudką jego działania (nie należącą do znamion przestępstwa określonego w art. 319 k.k.), nie ma potrzeby prowadzenia dalszych rozważań na ten temat (...).Nietrafna jest też uwaga rewizji co do bezpodstawności zasądzenia opłaty od oskarżonego przez sąd pierwszej instancji.Żaden przepis ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 27, poz. 152) nie stanowi, że żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową nie uiszcza opłat przewidzianych w tej ustawie. Wprost przeciwnie, z treści art. 21 ust. 3 tejże ustawy głoszącego, że jej przepisy stosuje się również w postępowaniu "w stosunku do żołnierzy", wynika jednoznacznie, że wszyscy żołnierze - a zatem i żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową - obowiązani są do uiszczenia wspomnianych opłat. Ilekroć bowiem ustawodawca określonym uregulowaniem nie obejmuje wszystkich żołnierzy, tylekroć wyraźnie to zaznacza (np. w art. 465 § 3 k.p.k. lub art. 303 § 6 k.k.). Przepis art. 17 ust. 1 powołanej ustawy nie stanowi zaś niczego więcej ponad to, że: "Do zwolenienia od opłat stosuje się odpowiednio przepisy o zwolnieniu do kosztów postępowania karnego". Przepisami traktującymi o zwolnieniu od kosztów postępowania karnego są przepisy art. 545 i 556 kp.k., i tylko na warunkach przewidzianych w tych przepisach żołnierz - w tym również żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową - może być zwolniony od uiszczenia opłat, o których mowa w powołanej ustawie (...).
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 64/70 1971-01-21Czy żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową lub pełniący służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, skazany wyrokiem, ponosi opłatę sądową określoną w art. 8 dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r…
- I KA 16/22 2023-02-28Czy żołnierze pełniący czynną służbę wojskową mogą być zobowiązani do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w ramach kary ograniczenia wolności, czy też powinni podlegać innej formie tej kary pr…
- WK 9 13 2013-07-10Czy żołnierz pełniący służbę w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, skazany za wykroczenie, może być obciążony kosztami postępowania sądowego, w tym opłatą?
- WK 7/13 2013-07-03Czy żołnierz pełniący służbę w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, skazany za wykroczenie, może być obciążony kosztami postępowania sądowego?
- WK 5/13 2013-07-03Czy żołnierz pełniący służbę w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, skazany za wykroczenie, może być obciążony kosztami postępowania sądowego, w tym opłatą?
Powołane przepisy
art. 319 KKart. 293 § 1art. 396 § 2 KKart. 17 ust. 1art. 547 § 3 KPKart. 21 ust. 3art. 465 § 3 KPKart. 303 § 6 KKart. 545§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.