V KR 114/76

WyrokIzba Cywilna1976-09-18

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Szczepański (spraw.).Sędziowie SN: M. Budzianowski, J. Cieślak.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej Z. Śliwińskiego po rozpoznaniu w dniu 16 września 1976 r. sprawy S.L. oskarżonego z art. 223 § 3, 215 § 2 i 241 § 1 k.k.; I.P., D.T., R.D., S.S., C.G. i J.S. oskarżonych z art. 239 § 1 i 2 k.k. z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora w stosunku do oskarżonych: S.L., D.P., R.D. i J.S. oraz oskarżonych: D.P., D.T., R.D., S.S., C.G. i J.S., od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 31 grudnia 1975 r. (sygn. akt IV K. 1/75):I.zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:a)ustala wartość mięsa i przetworów mięsnych nabytych przez osk. L. (pkt III zaskarżonego wyroku) na około 133.000 zł,b)z przypisanego osk. L. przestępstwa z art. 241 § 1 k.k. (pkt VI wyroku) eliminuje czyn polegający na wręczeniu w 1963 r. korzyści majątkowej J. inspektorowi PIH w Krakowie i w zakresie tego przestępstwo z art. 290 § 1 k.k. z 1932 r. na podstawie art. 11 pkt 6 k.p.k. postępowanie karne umarza, obciążając w tej części kosztami postępowania karnego Skarb Państwa;II.w pozostałych zaskarżonych częściach powyższy wyrok utrzymuje w mocy;III.zasądza od oskarżonych wyżej wymienionych na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania rewizyjnego oraz opłaty sądowe od osk. P. i osk. D. - po 22.000 zł, od osk. G. 7.600 zł, od osk. S. 5.600 zł i od osk. S. 15.600 zł - tytułem opłaty za drugą instancję, a od osk. T. - 11.400 zł tytułem opłat sądowych za obie instancje.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Krakowie po rozpoznaniu sprawy:1. S.L. oskarżonego o to, że:I. w okresie czasu od września 1970 r. do 31 marca 1973 r. w K. jako ajent restauracji "L.", działając w ciągłości przestępstwa, zakupił na wolnym rynku, bez wymaganej dokumentacji alkohol wartości 270.000 zł, jarzyny wartości 40.000 zł oraz inne artykuły żywnościowe wartości 50.000 zł, po czym wprowadził je do sprzedaży w restauracji i w następstwie zagarnął na szkodę Przedsiębiorstwa Gastronomicznego należną z tej sprzedaży 30% marżę handlową w kwocie 100.000 zł,tj. o przest. z art. 201 k.k. w zw. z art. 58 k.k.;II. w miejscu i czasie jak w pkt I jako ajent restauracji "L." nabywał systematycznie - czyniąc z tego stałe źródło dochodu od konwojentów Zakładów Gastronomicznych, a następnie Rozbieralni Mięsa Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego - Z.W. i S.B. nie ewidencjonowane nadwyżki mięsa i przetworów mięsnych łącznej wartości 192.000 zł, wiedząc, że skradzione zostały na szkodę ww. Zakładów,tj. o przest. z art. 215 § 2 k.k.;III. od 1963 r. do marca 1973 r. w K. jako kierownik i ajent różnych zakładów gastronomicznych, działając w ciągłości przestępstwa, udzielał korzyści majątkowych w postaci kwot pieniężnych, artykułów spożywczych, alkoholi i innych prezentów rzeczowych funkcjonariuszom publicznym w związku z pełnionymi przez nich funkcjami, a w szczególności:1.w 1963 r. jako kierownik restauracji "P." 2.000 zł lub 3.000 zł inspektorowi Wydziału Kontroli Gastronomicznej Państwowej Inspekcji Handlowej - J.D. w zamian za nierzetelne przeprowadzenie inspekcji w tym lokalu i zatajenie stwierdzonych uchybień,2.w latach 1967-1970 r. jako kierownik lokali "T." i "B." 3 paczki żywnościowe łącznej wartości 1.500 zł inspektorowi Wydziału Gastronomicznego Zjednoczenie Przedsiębiorstw Handlowych - J.D. w zamian za uprzedzenie o mających nastąpić kontrolach,3.w latach 1970-1972 jako ajent restauracji "L." - 6 paczek żywnościowych wartości 6.000 zł oraz 3.000 zł gotówką w dwu ratach inspektorowi Wydziału Gastronomicznego Zjednoczenia Przedsiębiorstw Handlowych, a następnie Kierownikowi Działu Organizacji i Techniki Usług Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego - J.D. w zamian za uprzedzenie o mających nastąpić inspekcjach oraz celem zyskania sobie jego życzliwości na przyszłość,4.w październiku 1972 r. jako ajent restauracji "L." - 7.000 zł temuż J.D. celem przekazania I.P. - dyrektorowi ds. produkcyjno-handlowych Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego - Oddział "Restauracja",5.w grudniu 1970 r. jako ajent restauracji "L." - 10.000 zł głównemu księgowemu Zakładów Gastronomicznych - R.D. w zamian za pomoc w uzyskaniu ajencji tego lokalu,6.w październiku 1971 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 10.000 zł temuż R.D. w zamian za pomoc w odnowieniu umowy ajencyjnej i korzystne dla niego wyliczenie odpłatności zryczałtowanej,7.w grudniu 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 10.000 zł temuż R.D. celem przekazania tej kwoty głównemu księgowemu Oddziałowi Restauracji Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego - Stefanowi S., w okresie od września 1970 r. do 1973 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - bezpłatne posiłki na kwotę 3.000 zł, 5 butelek koniaku wartości 1.200 zł, 4 paczki herbaty ekspresowej wartości 660 zł - temuż R.D.,9.w okresie od września 1970 r. do 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - paczki żywnościowe wartości 5.000 zł oraz bezpłatne posiłki na kwotę 4.500 zł kierownikowi Sekcji Organizacji i Kontroli Wewnętrznej Zakładów Gastronomicznych W.G.,10.w 1971 r. okolicznościach jak w pkt 5, działając wspólnie z bufetową J.S. - 1.000 zł temu W.G. w zamian za załatwienie przeniesienia tej bufetowej do innego lokalu,11.w latach 1970-1973 w okolicznościach jak w pkt 5 różne artykuły żywnościowe wartości 1.400 zł, wazę kryształową wartości 700 zł oraz inne prezenty wartości 1.100 zł kierowniczce Działu Handlowego Zakładów Gastronomicznych J.S.,12.w latach 1970-1971 w okolicznościach jak w pkt 5 - 3.000 zł w dwu ratach oraz 5 paczek żywnościowych wartość 3.000 zł kierowniczce Działu Księgowości Zakładów Gastronomicznych - C.G.,13.w 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 11.000 zł zastępcy dyrektora ds. produkcyjno-handlowych Oddziału "Restauracje" Przedsiębiorstwa Gastronomicznego I.P. w zamian za załatwienie przekazania ajencji tego lokalu na rzecz syna A.L.,14.w grudniu 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - dwie paczki żywnościowe i alkohol wartości 2.400 zł tejże I.P.,15.w 1971 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 7.000 zł inspektorowi Wydziału Gastronomi Państwowej Inspekcji Handlowej Z.M. w zamian za nierzetelne przeprowadzenie i zatajenie stwierdzonych uchybień,16.w 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 7.000 zł lub 8.000 zł inspektorowi Wydziału Kontroli Gastronomii Państwowej Inspekcji Handlowej A.O. za nierzetelne przeprowadzenie inspekcji i zatajenie stwierdzonych uchybień,17.w czerwcu 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 9 - 10.000 zł inspektorowi Wydziału Kontroli Gastronomii Państwowej Inspekcji Handlowej - K.B. w zamian za nierzetelne przeprowadzenie inspekcji i zatajenie stwierdzonych uchybień,18.w styczniu 1971 r. okolicznościach jak w pkt 5 - 1.000 zł inspektorowi Działu Kontroli Branżowej Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego - J.K., w zamian za nierzetelne przeprowadzenie inspekcji,19.w sierpniu 1971 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 600 zł J.R. w zamian za nierzetelne przeprowadzenie kontroli,20.w październiku 1971 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 1.500 zł inspektorowi Działu Kontroli Branżowej Przedsiębiorstwa Gastronomicznego K.W.,21.w grudniu 1971 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 1.000 inspektorowi Działu Kontroli Branżowej Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego G.C.,22.w kwietniu 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 800 z lub 1.000 zł inspektorowi Działu Kontroli Branżowej Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego - W.B.,23.w maju 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 1.500 zł Inspektorowi Działu Kontroli Branżowej Przedsiębiorstwa Gastronomicznego Przemysłu J.R.,24.w maju 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 1.000 zł temuż W.B.,25.w latach 1970-1973 w okolicznościach jak w pkt 5 - 1.000 zł inspektorowi Działu Kontroli Branżowej Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego - K.G.,26.w 1972 r. w okolicznościach jak w pkt 5 - 5.000 zł w postaci 4-krotnego pokrycia kosztów naprawy samochodu w stacji TOS głównemu księgowemu Oddziału "Restauracja" Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego - S.S.,tj. o przest. z art. 241 § 3 k.k., art. 241 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.2. I.P. oskarżonej o to, że:IV. od 1972 r. do czerwca 1974 r. w K. w związku z pełnioną funkcją zastępcy dyrektora ds. produkcyjno-handlowych Oddziału "Restauracja" Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego, działając w ciągłości przestępstwa, żądała i przyjmowała korzyści majątkowe w gotówce i prezentach rzeczowych od podległych sobie pracowników, a w szczególności;1.w listopadzie 1972 r. od ajenta restauracji "L." S.L. zażądała 50.000 zł i przyjęła 11.000 zł w zamian za załatwienie sprawy przekazania tej ajencji na rzecz jego syna - A.L.,2.w grudniu 1972 r. od tegoż S.L. - dwie paczki żywnościowe z alkoholem wartości 2.400 zł,3.w maju 1972 r. od kierowniczki restauracji "B." D.R. kupon materiału nieustalonej wartości,4.w maju 1974 r. wspólnie z D.T., od tejże D.R. - butelkę winiaku "Cezar" oraz skórzaną kasetkę ozdobną z motywem orientalnym nieustalonej wartości,5.jesienią 1973 r. wspólnie z D.T. 5.000 zł od ajenta restauracji "N." J.S.,6.w marcu 1973 r. od kierowniczki restauracji "K." J.S. parasolkę damską wartości ok. 300 zł,7.od 1972 r. do 1974 r. od kierownika restauracji "W." T.M. obraz olejny "Gazeciarz" wartości 5.000 zł, trzy butelki koniaku wartości 1.200 zł, 1,5 kg kiełbasy - wartości 100 zł oraz perfumy francuskie wartości ok. 200 zł,8.latem 1973 r. od kierownika restauracji "Ż." S.K. dzbanek mosiężny, popielniczkę, butelkę koniaku, dzbanek gliniany z 6 czarkami nieustalonej wartości,9.w maju 1973 r. od ajenta restauracji "T." W.G. 5.000 zł w gotówce oraz wazon kryształowy wartości 1.000 zł,10.w marcu 1974 r. od kierownika restauracji "E." A.B. komplet kieliszków szklanych do koniaku nieustalonej wartości,11.w marcu 1974 r. wspólnie z D.T. od kierownika restauracji "T." M.P. - winiak jugosłowiański "Cezar" nieustalonej wartości,12.w maju 1974 r. wspólnie z D.T. od kierowniczki restauracji "J." I.K. bony towarowe banku X - 10 dolarów - wartości 720 zł,13.w maju 1974 r. od kierowniczki restauracji "G." S.K., komplet sztućców wartości 1.050 zł,14.w 1974 r. od kierowniczki restauracji "T." M.P. wełnę nieustalonej wartości i bon towarowy NBP - 1.000 zł,tj. o przest. z art. 240 pkt 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.3. D.T. oskarżonej o to, że:od jesieni 1973 r. do czerwca 1974 r. w K., pełniąc funkcję kierownika Działu Zaopatrzenia Oddziału "Restauracja" Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego, działając wspólnie i w porozumieniu z I.P. w ciągłości przestępstwa, przyjmowała korzyści majątkowe od podległych pracowników, w szczególności:1.jesienią 1973 r. od ajenta restauracji "N." J.S. - 5.000 zł,2.w maju 1974 r. od kierownika restauracji "T." M.P. butelkę winiaku "Cezar" nieustalonej wartości,3.w maju 1974 r. od kierowniczki restauracji "J." I.K. bon banku X - 10-dolarowy wartości 720 zł,4.w maju 1974 r. od kierowniczki restauracji "B." D.R. butelkę winiaku "Cezar" i kasetkę skórzaną z ozdobnym motywem orientalnym - nieustalonej wartości,tj. o przest. z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.4. R.D. oskarżonego o to, że:VI. od roku 1970 do marca 1973 r. w K. pełniąc funkcję głównego księgowego Zakładów Gastronomicznych, następnie Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego, działając w ciągłości przestępstwa przyjmował od ajenta restauracji "L." S.L. korzyści majątkowe w postaci pieniędzy poczęstunków i prezentów rzeczowych, a w szczególności:1.we wrześniu 1971 r. - 10.000 zł w trzech ratach,2.w grudniu 1970 r. - 10.000 zł,3.w grudniu 1972 r. - 10.000 zł,4.w okresie od września 1970 do marca 1973 r. bezpłatne posiłki łącznej wartości 3.000 zł, 6 butelek koniaku wartości 7.200 zł, 3 paczki herbaty ekspresowej wartości 660tj. o przest. z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.5. S.S.:VII. w 1972 r. w K., pełniąc funkcję głównego księgowego Oddziału "R." Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego, przyjął od ajenta restauracji "L." S.L. korzyści majątkowe w postaci 4-krotnej bezpłatnej naprawy swego samochodu w stacji T. łącznej wartości 5.000 zł,tj. o przest. z art. 239 § 1 k.k. w zw. 58 k.k.6. C.G. oskarżonej o to, że:VIII. w roku 1971 w K., pełniąc funkcję kierowniczki Działu Księgowości N. Przedsiębiorstwa Gastronomicznego i działając w ciągłości przestępstwa, przyjęła od ajenta restauracji "L." S.I. korzyści majątkowe w postaci 5 paczek żywnościowych łącznej wartości 3.000 zł oraz gotówkę 3.800 zł w dwu ratach,tj. o przest. z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.7. J.S. oskarżonej o to, że:IX. od roku 1970 do marca 1973 r. w K., pełniąc funkcję kierowniczki Działu N. Zakładów Gastronomicznych, a następnie Oddziału "B." Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego żądała i przyjmowała od ajenta restauracji "L." S.I. korzyści majątkowe w postaci wyrobów garmażeryjnych i innych artykułów żywnościowych wartości 14.000 zł, wazonu kryształowego o wartości 700 zł oraz nieustalonych prezentów rzeczowych wartości 1.100 zł,tj. o przest. z art. 239 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k.- wyrokiem z dnia 31 XII 1975 r. orzekł:I. Uznaje oskarżonego Stefana I. za winnego przestępstwa z art. 223 § 3 k.k. popełnionego w ten sposób, że w okresie od września 1970 r., do 31 marca w K. jako ajent restauracji "L." sprzedawał, nie mając do tego uprawnienia, zamiast towaru przeznaczonego do sprzedaży towar własny, a w szczególności alkohol wartości co najmniej 200.000 zł, jak (...) wartości 40.000 zł, oraz inne artykuły żywnościowe wartości 50.000 zł, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu i dopuszczając się przestępstwa w stosunku do mienia znacznej wartości i za czyn ten na podstawie art. 223 § 3 k.k. i 36 § 3 k.k., skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i 30.000 (trzydzieści tysięcy) złotych grzywny z zamianą na wypadek nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez 10 miesięcy, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności jako równoważny grzywnie w kwocie 100 zł.Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 VII 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) daruje oskarżonemu orzeczoną karę pozbawienia wolności w rozmiarze dwóch lat.III. Uznaje oskarżonego Stefana L. za winnego czynu opisanego w pkt II oskarżenia, a stanowiącego zbrodnię z art. 215 § 2 k.k., z tym że ustala się wartość mięsa i przetworów mięsnych na kwotę 121.200 zł i na podstawie art. 215 § 2 k.k., 36 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy) złotych grzywny z zamianą na wypadek nieuiszczenia w tej winie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez 1 rok 6 miesięcy i 20 dni przy przyjęciu jednego dnia pozbawienia wolności jako równoważnego grzywnie w kwocie 100 złotych.IV. Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 VII 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) daruje oskarżonemu orzeczoną karę dwóch lat pozbawienia wolności.V. Na podstawie art. 40 § 1 pkt 3 k.k. i art. 44 § 1 k.k. orzeka pozbawienie praw publicznych na okres lat 3.VI. Uznaje oskarżonego S.I. za winnego czynu opisanego w pkt III oskarżenia w tym, że czyn ten kwalifikuje jako przestępstwo z art. 241 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i na podstawie art. 241 § 1 k.k. oraz art. 36 § 3 k.k. skazuje go na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolność i 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych grzywny z zamian na wypadek nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez 1 rok, 6 miesięcy i 20 dni, przy przyjęciu jednego dnia pozbawienia wolności jako równoważnego grzywnie w kwocie 100 zł.VII. Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 18 VII 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) daruje oskarżonemu orzeczoną karę jednego roku pozbawienia wolności.VIII. Na podstawie art. 66 k.k. wymierza oskarżonemu S.I. łączną karę grzywny w kwocie 100.000 (sto tysięcy) złotych z zamianą na wypadek nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez okres lat 3.IX. Na podstawie art. 83 § 3 k.k. zalicza oskarżonemu S.L. na poczet orzeczonej kary grzywny okres tymczasowego aresztowania od dnia 22 marca 1974 r. do dnia 22 listopada 1974 r., przyjmując jeden dzień aresztu za równoważny grzywnie w kwocie 150 złotych.X. Oskarżoną I.P. uznaje za winną przestępstwa z art. 239 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. popełnionego w ten sposób, że w okresie od listopada 1972 r. do czerwca 1974 r. w K. jako zastępca dyrektora ds. produkcyjno-handlowych Oddziału "Restauracje" K. Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego, działając w ciągłości przestępstwa, żądała i przyjmowała korzyści majątkowe:1. w listopadzie 1972 od ajenta restauracji "L." S.L. - zażądała 50.000 zł i przyjęła kwotę 11.000 zł w zamian za obietnicę załatwienia sprawy przekazania ajencji na rzecz jego syna A.I.,2. w grudniu 1972 r. zażądała i przyjęła od S.L. dwie paczki z zawartością artykułów spożywczych i alkoholi wartości 2.400 zł,3. jesienią 1973 r. przyjęła od kierownika restauracji "W." T.M. obraz olejny "Gazeciarz" malarza Lesława Z. wartości 5.000 zł,4.w maju 1973 r. ajenta restauracji "T." W.K. przyjęła wazon kryształowy wartości co najmniej 800 zł,5. w maju 1974 r. od kierownika restauracji "J." I.K. bony towarowe banku X - 10 dolarów - wartości 720 zł,6. w maju 1974 r. od kierownika restauracji "G." S.K. komplet sztućców wartości 1.050 zł,7. w 1974 r. od kierownika restauracji "T." M.P. bon towarowy NBP wartości 1.000 zł,8. latem 1973 r. od kierownika restauracji "Ż." S.K. dzbanek mosiężny, popielniczkę, butelkę koniaku, dzbanek gliniany z 6 czarkami, nieustalonej wartości,9.w marcu 1974 r. od kierownika restauracji "E." A.B. komplet kieliszków do koniaku nieustalonej wartości i za czyn ten na podstawie art. 239 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 10 § 2 i 3 k.k. oraz art. 36 § 3 k.k. skazuje ją na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i 40.000 (czterdzieści tysięcy) złotych grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na jeden rok, jeden miesiąc i dziewięć dni, przy przyjęciu jednego dnia pozbawienia wolności jako równoważny grzywnie w kwocie 100 złotych.XI. Na podstawie art. 83 § 1 k.k. zalicza oskarżonej na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 5 czerwca 1974 r. do dnia 25 czerwca 1975 r.XII. Na podstawie art. 40 § 2 k.k. i 44 § 1 k.k. orzeka pozbawienie praw publicznych na okres lat 2.XIII. Na podstawie art. 48 § 1 k.k. orzeka przepadek na rzecz Skarbu Państwa,1.jednego obrazu olejnego "Gazeciarz" malarza Lesława Z.,2.kasety tekturowej z zawartością 6 łyżek małych, 6 łyżek dużych, 6 widelców, 6 noży, wykonanych z metalu białego z motywem orientalnym z napisem HLS "India",3. dzbanka metalowego indyjskiego,4.12 kieliszków szklanych do koniaku, pozostałe natomiast przedmioty wymienione w protokole przekazania dowodów rzeczowych z daty 16 XI 1974 r. (...), a opisane w pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 19, 20, 21, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, tegoż protokołu poleca wydać osk. I.P., natomiast pieczątkę o treści "zastępca dyrektora Oddziału «Restauracja»" wraz z futerałem metalowym poleca wydać K. Przedsiębiorstwu Przemysłu Gastronomicznego - poleca wydać W.G. bon premiowy oszczędnościowy na kwotę 500 zł nr (...).XIV. Oskarżoną D.T. uznaje za winną przestępstwa z art. 239 § 1 k.k. popełnionego w ten sposób, że w miesiącu styczniu 1974 r. w K. jako kierowniczka Działu Zaopatrzenia Oddziału Restauracje Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego przyjęła od ajenta restauracji "N." J.S. kwotę 5.000 zł i za czyn ten na podstawie art. 239 § 1 k.k. i art. 36 § 3 k.k. skazuje ją na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i 10.000 zł (dziesięciu tysięcy) złotych grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez trzy miesiące i dziesięć dni, przyjmując jeden dzień pozbawiania wolności za równoważny grzywnie w kwocie 100 złotych.XV. Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 18 VII 1974 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 159) o amnestii - daruje oskarżonej orzeczoną karę dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności.XVI. Na podstawie art. 83 § 2 k.k. zalicza oskarżonej na poczet orzeczonej kary grzywny okres tymczasowego aresztowania od dnia 23 września 1974 r. do 5 grudnia 1974 r., przyjmując jeden dzień aresztu za równoważny grzywnie w kwocie 100 złotych.XVII. Oskarżonego R.D. uznaje za winnego czynu opisanego w pkt VI oskarżenia stanowiącego przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. i na mocy art. 239 § 1 k.k. oraz art. 36 § 3 k.k. skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i 40.000 zł (czterdziestu tysięcy) złotych grzywny z zamianą na wypadek nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez jeden rok, trzy miesiące i dziesięć dni, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności jako równoważny grzywnie w kwocie 100 złotych.XVIII. Na podstawie art. 73 k.k. zawiesza osk. R.D. warunkowo wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres lat 3.XIX. Na mocy art. 83 § 3 k.k. zalicza oskarżonemu na poczet orzeczonej kary grzywny okres tymczasowego aresztowania od dnia 8 października 1974 r. do dnia 27 czerwca 1975 r.XX. Oskarżonego S.S. uznaje za winnego przestępstwa z art. 239 § 1 k.k. popełnionego w ten sposób, że w miesiącu kwietniu 1972 r. w K., pełniąc funkcję głównego księgowego Oddziału "Restauracje" K. Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego, przyjął od ajenta restauracji "L." korzyści majątkowe w postaci jednokrotnej naprawy samochodu w stacji TOS wartości co najmniej 1.000 zł i na podstawie art. 239 § 1 k.k. i 36 § 3 k.k. skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności i 5.000 (pięć tysięcy) złotych grzywny z zamianą na wypadek nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez jeden miesiąc i dwadzieścia dni, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności jako równoważny grzywnie w kwocie 100 złotych.XXI. Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 18 VII 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), daruje oskarżonemu orzeczoną karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności.XXII. Oskarżoną Cecylię O. uznaje za winną czynu opisanego w pkt VIII oskarżenia, a stanowiącego przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i za czyn ten na podstawie art. 239 § 1 k.k. i 36 § 3 k.k. skazuje ją na karę 10 (dziesięciu miesięcy) pozbawienia wolności i 10.000 (dziesięciu tysięcy) złotych grzywny z zamianą na wypadek nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez trzy miesiące i dziesięć dni, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny grzywnie w kwocie 100 złotych.XXIII. Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 6 ustawy o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) z dnia 18 VII 1974 r. daruje oskarżonej orzeczoną karę dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności.XXIV. Oskarżoną J.S. uznaje za winną czynu opisanego w pkt IX oskarżenia stanowiącego przestępstwo z art. 239 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i za czyn ten na podstawie art. 239 § 2 k.k. i 36 § 3 k.k. skazuje ją na karę 1 (jednego roku) pozbawienia wolności i 30.000 zł (trzydzieści tysięcy) złotych grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przez dziesięć miesięcy.XXV. Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 6 ustawy o amnestii z dnia 18 VII 1974 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 159) daruje oskarżonej orzeczoną karę jednego roku pozbawienia wolności.Tymże wyrokiem orzeczono w przedmiocie opłat sądowych i kosztów postępowania.Rewizje od wyroku wnieśli:Prokurator oraz oskarżeni J.P., D.T., R.D., S.S., C.G. i J.S.Rewizja prokuratora zaskarżyła powyższy wyrok w częściach dotyczących:a) "odnośnie oskarżonego S.S. w zakresie ustalonej wyrokiem Sądu w pkcie I aktu oskarżenia zaniżonej wysokości towarów wprowadzanych do obrotu restauracji na "podkład" i wymierzania mu za to kary pozbawienia wolności oraz grzywny,b) odnośnie osk. S.I. w zakresie ustalenia wartości mięsa, jakie nabył w warunkach paserstwa od Z.W. i S.B. i wymierzenie mu za to kary pozbawienia wolności,c)odnośnie osk. S.I. w zakresie wymierzenia mu za czyn z III pktu aktu oskarżenia kary pozbawienia wolności i grzywny - co skutkowało tak jak i w pkcie a i b - zastosowanie dobrodziejstwa amnestii i praktycznie darowania w całości kary z wyjątkiem grzywny,d)w odniesieniu do osk. I.P. w zakresie kary pozbawienia wolności i grzywny za czyn opisany w p-kcie IV aktu oskarżenia,e)w odniesieniu do osk. E.D. w zakresie kary pozbawienia wolności za czyn opisany w pkcie XI aktu oskarżenia,f)w odniesieniu do osk. J.S. w zakresie kary pozbawienia wolności za czyn opisany w pkcie VIII aktu oskarżenia".Rewizja ta, wnosząc o:a) "zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego S.I. przez przyjęcie, że w pkcie I aktu oskarżenia, wprowadził on do obrotu w prowadzonej restauracji własny towar w takiej ilości, jak precyzuje to akt oskarżenia i wymierzenie mu za ten czyn kary w wysokości wnioskowanej przez oskarżyciela na rozprawie,b) zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego S.I. przez przyjęcie, że w pkcie II aktu oskarżenia zakupił on w warunkach paserstwa mięso od Z.W. i S.B. w takiej ilości, jak precyzuje to akt oskarżenia i wymierzenie mu za ten czyn wnioskowanej przez oskarżyciela na rozprawie kary pozbawienia wolności i grzywny,c)zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej osk. S.I. przez wymierzenie mu za czyn opisany w pkcie III aktu oskarżenia kary pozbawienia wolności i grzywny w wysokości wnioskowanej przez oskarżyciela na rozprawie,d) orzeczenie wobec S.I. łącznej kary pozbawienia wolności, grzywny i utraty praw publicznych w wymiarze wnioskowanym przez oskarżyciela na rozprawie,e) o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej osk. I.P. przez przyjęcie, że czynem opisanym w pkcie IV aktu oskarżenia dopuściła się ona w warunkach ciągłości przestępstwa w 14 przypadkach przyjęcia korzyści majątkowych w rozumieniu przepisu art. 239 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i wymierzenie jej za to przestępstwo kary pozbawienia wolności, grzywny i pozbawienia praw publicznych oraz przepadku rzeczy w rozmiarze określonym przez oskarżyciela publicznego na rozprawie,f) o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej osk. R.D. i wymierzenie mu za czyn opisany w pkcie VI aktu oskarżenia kary pozbawienia wolności i grzywny w rozmiarze wnioskowanym przez oskarżyciela na rozprawie,g) o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej osk. J.S. przez wymierzenie jej za czyn opisany w pkcie VIII aktu oskarżenia kary pozbawienia wolności w wymiarze wnioskowanym przez oskarżyciela na rozprawie";zarzuciła:a) błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących wartości towarów wprowadzonych przez S.I. do sprzedaży na "podkład" w prowadzonej restauracji,b)błędne ustalenie wartości mięsa, jakie S.I. nabył w drodze przestępstwa od Z.W. i S.B.,c)błędne ustalenie ilości przypadków oraz łącznej wartości korzyści majątkowych, jakie przyjęła I.P. od podległych sobie pracowników,d) rażącą niewspółmierność orzeczonych kar pozbawienia wolności i grzywien, jakie wymierzył Sąd Wojewódzki w Krakowie oskarżonym S.I., I.P., R.D. i J.S.Rewizja osk. P. wnosząc:-"o zmianę zaskarżonego wyroku w ten sposób, że osk. P. uniewinnia się z zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w akcie oskarżenia w pkt IV ust. 1 i 2a, w związku z tym wymierza się stosowne kary pozbawienia wolności i grzyw za pozostałe czyny, przy czym daruje się karę pozbawienia wolności na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 6 ustawy o amnestii z dnia 18 VII 1974 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 159), a na poczet orzeczonej kary grzywny zalicza okres pobytu w tymczasowym aresztowaniu - względnie-o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w każdym razie o warunkowe zawieszenie orzeczonej kary pozbawienia wolności i zaliczenie okresu tymczasowego aresztu na poczet orzeczonej grzywny",zarzuciła:a) "obrazę zasady domniemania niewinności przez uznanie za dostateczny dowód w sprawie wyjaśnień osk. L. w przedmiocie żądania przez oskarżoną kwoty 50-60.000 zł za przekazanie ajencji na rzecz syna osk. L. i przyjęcia przez oskarżoną kwoty 11.000 zł rzekomej pożyczki na lekarstwa i dwóch paczek żywnościowych - pomimo że wyjaśnienia osk. L. jak i zeznania świadka Z. nie były konsekwentne, a poza tym były zmienne,b)rażącą niewspółmierność kary".Rewizja osk. T. - wnosząc o zmianę zaskarżonego przez uniewinnienie jej, względnie - obniżenie kary grzywny,zarzuciła:1) "obrazę przepisów prawa materialnego przez przyjęcie, że oskarżona dopuściła się czynu z art. 239 § 1 k.k.,2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na jej treść,3)rażącą niewspółmierność kary przez wymierzenie oskarżonej kary grzywny w wysokości 10.000 zł, przy przyjęciu, że osk. przyjęła kwotę 5.000 zł".Rewizja osk. D. zarzuciła"obrazę przepisów prawa procesowego w szczególności art. 3 § 3 k.p.k. oraz 157 k.p.k. poprzez pominięcie szeregu istotnych okoliczności, zwłaszcza sprzeczności i nielogiczności w materiale dowodowym przyjętym za podstawę wyroku, a nadto poprzez przyjęcie licznych wątpliwości na niekorzyść oskarżonego (art. 387 pkt 2 k.p.k.)".W konkluzji rewizja ta wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego, względnie - uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Rewizja osk. S., wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie go, zarzuciła:a) "obrazę przepisów prawa materialnego (art. 387 k.p.k.) przez naruszenie przepisu art. 3 § 2 i 3 k.p.k.,b) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, co miało wpływ na treść orzeczenia (art. 387 pkt 3 k.p.k.), przez naruszenie zasady domniemanej niewinności, a także nierozważenie całokształtu ujawnionych w toku rozprawy okoliczności (art. 357 k.p.k.)".Rewizja osk. G. zarzuciła:"błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na przyjęciu, że osk. C.G., w roku 1971 w K., pełniąc funkcję kierowniczki Działu Księgowości N. Przedsiębiorstwa Gastronomicznego i działając w ciągłości przestępstwa przyjęła od ajenta restauracji "L." S.I. korzyści majątkowe - gotówkę 3.000 zł w dwóch ratach - pomimo braku dostatecznych dowodów winy".W konkluzji rewizja ta wniosła o uniewinnienie oskarżonej.Rewizja osk. S. zarzuciła:1) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 372 k.p.k., tu konkretnie w postaci braków w logicznym rozumowaniu Sądu, opierającego swe przekonanie o bezinteresowności pomówień osk. S. przez osk. I. na równoczesnym jego samoobciążaniu się, co zdaniem Sądu eliminuje zarzut obrony, iż osk. L. pomawia współoskarżonych z zemsty na niewłaściwe traktowanie go przez nich - skoro istnieje alternatywa, wskazująca na zasadność tej tezy obrony (wyjaśnienia osk. S. i przedłożone przez obronę odpisy korespondencji w sprawie dostaw mięsa dla restauracji "L.", zeznania świad. Z.M., nawiązującej do istnienia nieporozumień u osk. I. z osk. S., błędnie ocenione przez Sąd jako oparte jedynie na przypuszczeniach tego świadka, a także przedłożone przez obronę inne dokumenty, wskazujące na nieprawdziwość pomówień osk. S. przez tego oskarżonego), z czego wniosek, że fakt samoobciążania się osk. I. w tej sytuacji stanowić może równie dobrze element taktyki oskarżonego, zmierzającej do przekonania Sądu o wiarygodności i bezinteresowności pomówień etc.;2) błąd w ustaleniach faktycznych, przejętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na treść tego orzeczenia, polegający w szczególności na dokonaniu ustaleń faktycznych odnośnie do działania osk. S. wyłącznie na pomówieniach osk. I. i zeznaniach św. Z. - b. pracownika tego oskarżonego, przy jednoczesnej odmowie dania wiary wyjaśnieniom osk. S. i zeznaniom powołanych przez nią świadków: K., M. - b. współpracowników osk. S., który to fakt - zdaniem Sądu - odbiera zeznaniom tych świadków walor prawdziwości, gdyż "dążą do nieobciążania oskarżonej" m.in. dlatego, że same "korzystały z przesyłanych przez osk. L. potraw". Nadto: negowanie wartości dowodowej zeznań świadków jw. z uwagi na ich rzekomą "niejednolitość", tudzież wyprowadzanie przez Sąd własnych wniosków, mimo braku jakichkolwiek podstaw w materiale dowodowym, o rzekomym szerokim reklamowaniu kiermaszy w restauracji "L.", które to fakty wg Sądu były znane szerokiemu ogółowi ludności, co ma - zdaniem Sądu - dyskwalifikować wartość dowodową zeznań św. K., która zeznała, że: "nie słyszała, by w tej restauracji urządzano kiermasz i by osk. (S.) w czasie tego kiermaszu coś kupowała".Także odmówienie waloru prawdziwości zeznaniom św. M. z tej przyczyny, że dwaj poprzedni świadkowie: K. i M. zeznają, iż osk. S. partycypowała zarówno w konsumpcji, jak i opłacaniu zamawianych u osk. L. potraw, zaś św. M. "nic nie wspomina o osk. S.", w konsekwencji odrzucenie zeznań świadków jw. jako nieprawdziwych, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, i to wobec istnienia drugiej alternatywy w postaci co najmniej równorzędności wartości pod względem dowodowym wersji osk. S.;3) rażącą niewspółmierność kary wymierzonej osk. S. w stosunku do stopnia niebezpieczeństwa społecznego inkryminowanego jej działania, który to zarzut podnosi rewizja jedynie w daleko posuniętej ostrożności procesowej, mając w szczególności na uwadze, że nikt nie twierdził, by zamawiane przez osk. S. wzgl. jej współpracownice - co same potwierdziły - potrawy były wyłącznie przez tą oskarżoną konsumowane, jak też i w każdym przypadku niezapłacone, podobnie by zakupy, dokonywane przez osk. S. w restauracji "L.", miały być każdorazowo czynione nieodpłatnie, a co w sposób ewidentny rzutuje na ciężar gatunkowy zarzutu, tym samym umniejszając w sposób zasadniczy stopień zawinienia oskarżonej S., co nie może nie wpłynąć na wymiar kary, zwłaszcza zaś niewspółmierną wysokość orzeczonej grzywny".W konkluzji rewizja ta wniosła:o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonej względnie - wydatne złagodzenie kary grzywny.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym prokurator ograniczył zakres rewizji co do osk. P., nie popierając jej w zakresie przyjęcia, że przyjęła ona korzyść majątkową w 14 wypadkach, jak to twierdziła rewizja pisemna i uznając w tej mierze za trafny wyrok Sądu I instancji, który przypisał tej oskarżonej przyjęcie korzyści majątkowej 9 razy.Obrońca osk. S. zgłosił dodatkowo, z powołaniem się na treść protokołu rozprawy, zarzut obrazy art. 352 k.p.k., przez nieudzielenie głosu osk. S.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:W zakresie ustaleń faktycznych1. Rewizja prokuratora w zakresie wartości wyrobów alkoholowych, nabytych przez osk. L. (pkt 1a), nie może być uznana za zasadną.Rewizja ta bowiem stwierdza, że osk. I. "przed zamknięciem śledztwa uznał, iż wartość tego alkoholu nie jest niższa niż 270.000 zł" i że na rozprawie oskarżony ten "(...) gołosłownie i bez uzasadnienia obniżył jeszcze wartość alkoholu do 200.000 zł i Sąd tę ostatnią wyraźnie tendencyjną i zmierzającą do pomniejszenia swojej odpowiedzialności wersję uznał za całkowicie wiarygodną".Przeciwko trafności tej argumentacji przemawia to, że w wyjaśnieniach z dnia 28 XI 1974 r. (...) osk. I. wartość nabytego przez siebie alkoholu określił na około 200.000 zł, wyjaśniając jednocześnie, dlaczego obniżył ją z ok. 270.000 do 200.000 zł (...).W żadnych z późniejszych wyjaśnień osk. I. nie zmienił ww. wyjaśnień, a na rozprawie przed Sądem I instancji podtrzymał wersję zawartą w protokole z 28 XI 1974 r.Tak więc nie sposób zgodzić się z twierdzeniem rewizji jako osk. I. przed zamknięciem śledztwa uznał jednoznacznie, że wartość alkoholu wynosiła ok. 270.000 zł, a nadto, że dopiero na rozprawie podał tendencyjną wersję w omawianej kwestii.Dodać na marginesie trzeba, iż w danej sprawie omawiany problem wartości alkoholu nie ma znaczenia dla istoty przestępstwa z art. 223 § 3 k.k., a jego ewentualnego znaczenia dla wymiaru kary także nie należy przeceniać, skoro kwestionowana przez rewizję różnica sięga około 70.000 zł, co przy ogólnej wartości towarów wprowadzonych nielegalnie do obrotu w restauracji "L." stanowi zaledwie ok. 25%.Z tych też względów i podzielając w omawianej kwestii motywy zaskarżonego wyroku, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do zmiany wyroku w zakresie ustaleń faktycznych co do czynu z art. 223 § 3 k.k.2. Częściowo trafna jest rewizja prokuratora w zakresie ustaleń faktycznych co do wartości przedmiotu przestępstwa z art. 215 § 2 k.k. przypisanego osk. I.W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że wartość mięsa i przetworów mięsnych ustalił na 121.200 zł, aczkolwiek powinien był ją ustalić na 133.200 zł, albowiem prawidłowa ocena materiału dowodowego (wyjaśnienia osk. I., zeznania św. Z.W. i S.B., w powiązaniu z opinią biegłego B.T., nakazywała dokonać takiego ustalenia w zakresie wartości owego mięsa i jego przetworów (str. 30 uzasadniania zaskarżonego wyroku).Konieczność doliczenia kwoty 12.000 zł jest oczywista w świetle bezspornego faktu, że osk. I. nabywał mięso i jego przetwory ze świadomością, że pochodzą one z kradzieży także od św. B.Brak jest natomiast podstaw do podzielenia poglądu rewizji prokuratora, jakoby materiał dowodowy dawał podstawę do ustalenia wartości przedmiotu przestępstwa z art. 215 § 2 k.k. w wysokości podanej w akcie oskarżenia tj. 192.000 zł. Wprawdzie św. Z.W. podawał, że wartość mięsa i przetworów sprzedanych przez niego wynosiła 192.000 zł i tak też wartość tę w niektórych wyjaśnieniach określał osk. I., ale nie nożna pomijać - jak to czyni rewizja prokuratora - że podając ogólną wartość przedmiotu sprzedaży osk. L., a zwłaszcza św. W. podawali jak często, jakie przeciętnie ilości mięsa i o jakiej cenie detalicznej były przedmiotem nielegalnych transakcji pomiędzy nimi. Szczególnym rozważaniom Sądu I instancji na str. 29-30, w których Sąd ten wskazał, na jakich przesłankach oparł ustalenia faktyczne, rewizja - bez wdawania się w ocenę słuszności tego rozumowania - przeciwstawia pogląd, iż należy dać wiarę Z.W., że ogólna wartość mięsa wyniosła 190.000 zł, przy czym pomija się w ogóle to, co wynika z zeznań Z.W., a mianowicie, że bardzo różnie określał on wartość mięsa sprzedanego osk. L. (...) i że w zeznaniach tych operował on nieprecyzyjnymi danymi, na podstawie których wyliczył ową wartość ("L. otrzymywał do 35 kg mięsa"; "L. odbierał od nas około 35 kg mięsa"), a ponadto - zachodzi zasadnicza różnica pomiędzy czasokresem podawanym przez Z.W. w śledztwie (lata 1968-72), a przyjętym w akcie oskarżenia w zaskarżonym wyroku (IX 1970 - III 1973).Podzielając motywy zaskarżonego wyroku Sąd Najwyższy skorygował wartość podmiotu przestępstwa z art. 215 § 2 k.k. na około 133.000 zł (brak jest możliwości precyzyjnego jej ustalenia) i nie znalazł podstaw do uwzględnienia rewizji prokuratora w zakresie dalej idącym, zwłaszcza że do argumentów Sądu I instancji ze str. 29-30 dodać trzeba istotny argument, a mianowicie, że należało mieć także na uwadze obiektywne możliwości rozmiarów nadużyć dokonywanych przez Z.W. I w tym miejscu dodać trzeba marginesowo, że dla istoty przypisanego osk. L. przestępstwa z art. 215 k.k. bardziej precyzyjne ustalenia wartości przedmiotu przestępstwa nie były niezbędne, albowiem bezsporne jest to, że wartość ta dotyczyła mienia społecznego znacznej wartości, a nadto - że z popełnienia omawianego przestępstwa osk. L. uczynił sobie stałe źródło dochodu.Tak więc - przy przyjęciu przedmiotu paserstwa na ok. 133.000 zł działaniem swym osk. I. wypełnił oba znamiona kwalifikujące jego czyn z art. 215 § 2 k.k.3. Rewizje oskarżonych P., T., D., S., G. i S. - w zakresie kwestionującym ustalenia faktyczne - sprowadzają się w gruncie rzeczy do stwierdzenia, iż wyjaśnienia osk. L. i św. Z., na których to dowodach oparto ustalenia w przedmiocie przyjmowania przez nich korzyści majątkowych w warunkach określonych art. 239 k.k., są dowodami niewiarygodnymi. Stąd też istnieje możliwość ogólnego i łącznego ustosunkowania się do tego zarzutu.Rewizje oskarżonych w omawianym zakresie nie mogą być uznane za zasadne, albowiem w sposób przesadny i z nadawaniem szczegółom nadmiernego znaczenia, eksponują one drobne lub niemające większego znaczenia, sprzeczności pomiędzy poszczególnymi wyjaśnieniami osk. L., które w swej głównej treści, tj. co do faktów kiedy i w jakich ogólnie biorąc - warunkach wręczał korzyści majątkowe, są niezmienne od momentu złożenia pierwszych, spontanicznych wyjaśnień na temat wręczania korzyści majątkowych, wbrew argumentacji rewizji oskarżonych nie sposób uznać za przekonywający "poglądu, jakoby osk. I., obciążając urzędników K. Przedsiębiorstwa Gastronomicznego przyjmowaniem korzyści majątkowych dążył do polepszenia swej sytuacji w zakresie odpowiedzialności karnej. Przecież u podłoża tego poglądu leży myśl, że osk. L. chcąc ponieść łagodniejszą odpowiedzialność karną wymyślił fakty wręczania łapówek i że za cenę bezpodstawnego obciążenia innych liczył na łagodniejsze potraktowanie siebie za to, czego nie popełnił (w ramach art. 241 k.k.). Taki pogląd jest tak dalece wadliwy, że nie trzeba nawet szerzej tej wadliwości uzasadniać.Nie zmienia tutaj niczego fakt, że osk. I. popełnił także i czyny z art. 223 i 215 k.k., albowiem do tych czynów przyznał się on w zasadzie ze skruchą i w całej rozciągłości, bez potrzeby uzyskania łagodnego ukarania za te czyny w drodze "sfabrykowania" dodatkowego, własnego i cudzego przestępstwa; wyjaśnienia osk. I. w omawianym zakresie znalazły potwierdzenie nie tylko w zeznaniach św. Z., któremu także rewizje chcą odmówić wiarygodności, nie przytaczając przekonywających argumentów, ale nawet i w wyjaśnieniach niektórych oskarżonych jak osk. T. i osk. P., które przyznały fakt przyjmowania korzyści majątkowych (wprawdzie nie od osk. L., ale od innych osób). Jest to fakt o charakterze ogólnym, potwierdzający przyjmowanie korzyści majątkowych w związku z pełnieniem funkcji publicznych.Dodać wreszcie trzeba, że np. w stosunku do osk. S. wyjaśnienia osk. I. znalazły potwierdzenie w zeznaniach św. M.Te ogólne uwagi - w zestawieniu z argumentacją Sądu I instancji w zakresie oceny omawianych dowodów, którą Sąd Najwyższy podziela i która to ocena w pełni odpowiada wskazaniom zawartym w art. 4 § 1 k.p.k. - dają podstawę do ogólnego stwierdzenia o braku podstaw do odmówienia wiarygodności wyjaśnieniom osk. I. i św. Z. Przechodząc w dalszej kolejności do zarzutów poszczególnych rewizji, wymagających (z punktu widzenia art. 406 § 2 k.p.k.) zajęcia stanowiska, należy stwierdzić, co następuje:Lektura cytowanych w rewizji protokołów przesłuchania osk. L. prowadzi do wniosku, że z upływem czasu oskarżony ten ujawniał nowe fakty wręczenia korzyści majątkowych, a nadto - że w toku kolejnych przesłuchań ujawniał on szczegółowe okoliczności wręczania korzyści majątkowych i stąd też nie sposób jest zgodzić się z poglądem, jakoby pomiędzy poszczególnymi wyjaśnieniami osk. I. występowały sprzeczności co do konkretnych faktów.Nie jest także zasadne twierdzenie rewizji, jakoby istniały podstawy do uznania, że osk. L. kierował się zemstą wobec osk. P. Hipotezy i plotki, na które powołuje się rewidujący, nie dają żadnych podstaw, aby przypisać osk. L. działanie z zemsty. Pozostałe argumenty tej rewizji znajdują wyjaśnienie w argumentach ogólnych, wyżej przytoczonych.Argumenty i wnioski tej rewizji o uniewinnienie są z punktu widzenia faktycznego wręcz niezrozumiałe choćby tylko w świetle własnego przyznania tej oskarżonej, która przecież nie negowała faktu otrzymania od osk. J.S. kwoty 5.000 zł, przy czym należytej w pozostającej pod ochroną art. 4 § 1 k.p.k. ocenie i ustaleniom Sądu I instancji, iż oskarżona tę całą kwotę otrzymaną od J.S. zatrzymała, nie przekazując żadnej kwoty osk. P. (str. 36-37 i 56-57), rewizja przeciwstawia dowód z wyjaśnień oskarżonej jako jedynie wiarygodny.O problematyce prawnej czynu oskarżonej będzie mowa w dalszej części nin. uzasadnienia.Rewizja ta sprowadza się właściwie do tezy, że nieprawdę wyjaśnił osk. L., natomiast osk. D. zgodnie z prawdą zaprzeczył przyjmowaniu korzyści majątkowych od niego. O rzekomym braku konsekwencji w wyjaśnieniach osk. I. o problematyce obciążania przez niego innych osób, aby w ten sposób złagodzić swą odpowiedzialność, była już mowa, natomiast okoliczność, że nie od razu osk. L. wymienił osk. D. jako biorącego łapówki, jest zrozumiała w świetle tego, iż oskarżony I. w miarę upływu czasu ujawniał inne osoby, o których wcześniej nie mówił.Dostrzegając nielogiczności w wyjaśnieniach osk. I. rewizja ta poza stwierdzeniem owej nielogiczności nie wykazuje, na czym ona polega. Nie może przecież być uznane za nielogiczne to, że osk. I. z wdzięczności za uzyskanie od ajencji - wręcza osk. D. 10.000 zł po kilku miesiącach od daty owej decyzji, a wreszcie - że opłaca się nie tylko osk. D., ale i innym osobom, które - jego zdaniem - razem z osobna mogą mieć wpływ na dalszą możliwość prowadzenia przez niego lub jego syna restauracji w "L.".Rewizja pomija całkowicie fakt, że wyjaśnienie osk. L. w zakresie obciążającym osk. D. znalazły potwierdzenie pośrednie lub bezpośrednie w innych dowodach jak np. - zeznania św. Z.Wyjaśnienia osk. I. (oczywiście co do korzyści majątkowej dla osk. S. w postaci jednorazowej naprawy samochodu) znalazły potwierdzenie w zeznaniach św. J.M. (...), z tym że niezrozumiałe jest twierdzenie rewizji co do braku świadomości osk. S., iż za naprawę samochodu zapłacił nie on, ale osk. I. Przecież św. M. podał wyraźnie, że za naprawę samochodu zapłacił L. i że o tym fakcie powiadomił on osk. S. (...).Argumentacja rewizji co do (...) wiarygodności zeznań św. M. obraca się w sferze hipotez i przypuszczeń, i rzecz jasna nie może mieć żadnego znaczenia, a jeśli chodzi o zeznania św. B. i św. K., to w tym zakresie ocena Sądu I instancji nie nasuwa żadnych wątpliwości (...).Poza wyżej przytoczonymi uwagami ogólnymi na temat braku podstaw do zakwestionowania wiarygodności wyjaśnień osk. L., podkreślenia wymagają następujące okoliczności. Świadek F.Z. - wbrew wywodom rewizji - podał okoliczności które potwierdzają wyjaśnienia osk. L. w części dotyczącej osk. G. (...), jeśli zaś chodzi o rzekomy błąd sądu I instancji polegający wg rewizji na powołaniu się na dowód z nieprzesłuchanego świadka (Z.), to uważna lektura uzasadnienia przekonuje, iż Sąd I instancji nie powołał się na K.S. jako na dowód (...).Poza argumentacją o charakterze ogólnym co do wiarygodności wyjaśnień osk. I. i zeznań św. Z., a o czym była wyżej mowa, wskazać trzeba na to, że rewizja oskar. pomija istotną w sprawie okoliczność, iż materiał dowodowy nie dostarczył dostatecznych podstaw do uznania, że oskarżona S. była tak rygorystyczna w pracy i że "krzywdzi osk. L. przy przydziałach towarów tak dalece, że na tym tle wyrosło poczucie krzywdy osk. I. i zemsta jako motyw jej bezpodstawnego pomówienia, a już całkiem dowolne jest twierdzenie że i św. Z. był na tyle niechętnie nastawiony do oskarżonej, że posunął się do jej fałszywego obciążenia. Sąd Najwyższy nie widzi potrzeby szerszego, szczegółowego omawiania hipotez i przypuszczeń zawartych w rewizji na str. 6, 7, albowiem przedmiotem oceny i wnioskowania mają być dowody, a nie hipotezy i przypuszczenia.Jeśli chodzi o zeznania św. M. i św. M., a nadto św. K., argumenty Sądu I instancji ze str. 51-52 wystarczająco przekonują, iż zasadnie dowody te uznane zostały za niewiarygodne.Brak "podległości" restauracji prowadzonej przez osk. L. oskarżonej S. od 1 III 1973 r. jest w istocie bez znaczenia w aspekcie tego, że w K. Przedsiębiorstwie Przemysłu Gastronomicznego część pracowników tego Przedsiębiorstwa przyjmowała korzyści majątkowe od kogo się dało i bez świadczenia za to jakichś usług w ramach swej działalności urzędowej.W zakresie problematyki prawnej1. W pierwszej kolejności ustosunkować się należy do zarzutu obrońcy osk. S. do obrazy art. 352 k.p.k.Przyjmując za podstawę rozważań treść protokołu rozprawy przed Sądem I instancji (...), uznać trzeba, że Sąd I instancji obraził treść art. 352 k.p.k., albowiem nie udzielił tzw. ostatniego słowa osk. S. Pozostaje więc do rozstrzygnięcia, czy obraza ta mogła mieć wpływ na treść wyroku i czy powinna skutkować jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Z wyroku SN z 23 VII 1975 r. (OSNKW z. 3/75, poz. 126) wynika, że naruszenie treści art. 352 k.p.k. może mieć wpływ na treść wyroku, a zatem traktować owo naruszenie należy w aspekcie art. 387 pkt 2 k.p.k., jednak owej możliwości nie należy traktować teoretycznie i z oderwaniem od konkretnej sytuacji danego oskarżonego.Oskarżony S. od początku postępowania przeczył swej winie i takie też wyjaśnienia złożył przed Sądem I instancji, a rewizja tego oskarżonego domagała się uniewinnienia.W takich warunkach - bez niedopuszczalnej antycypacji oceny, co mógłby powiedzieć oskarżony w tzw. ostatnim słowie - należy przyjąć, iż kontynuował on by swe stanowisko i wnosił o uniewinnienie, a zatem - nie można przyjmować, aby nieudzielenie głosu osk. S. miało tak istotne znaczenie, że omawiana obraza art. 352 k.p.k. powinna spowodować uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dodać należy, że treść wyjaśnień osk. S. z rozprawy pokrywa się co do argumentacji z argumentami rewizji na piśmie.2. Do istoty przestępstwo z art. 239 k.k. należy przyjmowanie przez osobę pełniącą funkcję publiczną korzyści majątkowej w związku z pełnieniem owej funkcji, przy czym ów związek nie zachodzi tylko wtedy, gdy korzyść majątkowa wręczana jest za konkretną czynność, ale także i wówczas, gdy owa korzyść ma na celu całokształt działalności osoby pełniącej funkcję publiczną, np. osobie wręczającej korzyść majątkową chodzi o przychylne usposobienie danej osoby do siebie, względnie - o uniknięcie z jej strony niekorzystnych decyzji. Pogląd taki znajduje oparcie w dotychczasowej linii orzecznictwa SN (por. m.in. wyrok z 15 XI 1971 r. OSNKW z. 3/7 poz. 53).Powracając na grunt nin. sprawy, stwierdzić należy, że zakres i charakter korupcji w KPPG był taki, że tak osk. L., jak inne osoby (np. św. G. i inni) dążyli do jak najprzychylniejszego ustosunkowania do siebie osób, od których wprost lub pośrednio należały decyzje w sprawie przyznania lub cofnięcia ajencji, przydziału surowca, ustalenia planu obrotów itp.Przy uwzględnieniu tej argumentacji za chybione uznać należało zarzuty obrazy prawa materialnego rewizji osk. T. oraz - pośrednio wynikające z rewizji osk. D., G. oraz S.3. Skorygowania wymagał zaskarżony wyrok w części dotyczącej przypisanego osk. I. przestępstwa ciągłego z art. 241 § 1 k.k.Trafnie stwierdził Sąd I instancji, iż skoro pomiędzy czynem polegającym na wręczeniu korzyści majątkowej J.D. a następnymi (wręczenie kolejnej korzyści temuż D.) upłynęły 4 lata, to nie sposób traktować pierwszego z tych czynów (z 1963 r. (...)) jako fragmentu przestępstwa ciągłego (s. 64 uzasadnienia), albowiem byłoby to sprzeczne ze wskazaniami zawartymi w uchwale SN z 8 IV 1966 r. (OSNKW z 7/66, poz. 69), a zwłaszcza treścią pkt 4 tejże uchwały, w którym m.in. wskazano, że przestępstwo ciągłe ma miejsce wtedy, gdy pomiędzy poszczególnymi czynami zachodzi stosunkowo krótki odstęp czasowy, za jaki nie sposób uznać odstępu wynoszącego aż 4 lata.Wręczając J.D. korzyść majątkową osk. L. popełnił przestępstwo z art. 290 § 1 k.k. z 1932 r. (taką ocenę prawną nakazuje przyjąć art. 2 § 1 k.k.), a skoro od daty tego występku upłynęło blisko 13 lat, zgodnie z treścią art. 11 pkt 6 k.p.k. oraz art. 105 § 1 pkt 3 k.k. należało postępowanie o to przestępstwo umorzyć, obciążając kosztami postępowania w tym zakresie Skarb Państwa (art. 549 k.p.k.).III. W zakresie wymiaru kary.1. Rewizja prokuratora zarzut rażącej niewspółmierności kar wobec oskarżonego I. formułuje niejako z oderwaniem się od roli, jaką ten oskarżony odegrał w postępowaniu w nin. sprawie, a zwłaszcza tak istotnej okoliczności, że w gruncie rzeczy on ujawnił niektóre przestępstwa własne i innych osób (np. z art. 241 i 239 k.k.), co musi mieć istotne znaczenie dla wymiaru kary.Wskazówkę w tej materii zawiera ustawa, która w art. 57 k.k. taką postawę sprawcy kształtuje jako samoistną przesłankę nadzwyczajnego złagodzenia kary.Rewizja prokuratora przechodzi do porządku dziennego nad tym, co wiąże się z atmosferą, w jakiej oskarżony popełnił przestępstwo z art. 215 § 2 k.k., a mianowicie ograniczanie przydziałów surowców w sposób nie zawsze prawidłowy, a ponadto - co ma istotne znaczenie dla oceny wymiaru kary za występek z art. 241 § 1 k.k., iż udzielał on korzyści majątkowych w określonej łapówkarskiej atmosferze.Wreszcie - co nakazuje rozważać treść art. 50 k.k. - rewizja nie dostrzega ani wieku osk. I. (ma on obecnie lat 59), ani też jego stanu zdrowia (por. m.in. (...)). Nie sposób także podzielić poglądu rewizji prokuratora, jakoby kary wymierzone osk. I. (za czyn z art. 241 § 1 k.k.) prowadziły do wniosku o wewnętrznej niesprawiedliwości wyroku zwłaszcza z tego względu, że ujmując rzecz ogólnie - niewątpliwie niższy jest stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu polegającego na dawaniu korzyści majątkowych, niż na ich przyjmowaniu. Trafność tego poglądu wynika choćby z porównania sankcji za przestępstwo z art. 239 k.k. z sankcjami z art. 241 k.k., przy uwzględnieniu treści art. 243 k.k., który mógłby mieć zastosowanie przynajmniej co do przeważającej części przypisanego osk. L. przestępstwa z art. 241 § 1 k.k. Chybiona jest także argumentacja rewizji o praktycznym uwolnieniu osk. L. od kary, albowiem dobrodziejstwo ustawodawcy w postaci amnestii nie może być wiązane z problematyką współmierności kary. Jest to pogląd tak oczywisty, iż nie wymaga uzasadnienia.Zarzut rażącej niewspółmierności kary wobec osk. P. rewizja prokuratora formułowała przy założeniu, iż przyjęła ona korzyść majątkową w 14 wypadkach.Argumentacja ta jest o tyle chybiona, że w świetle stanowiska prokuratora na rozprawie przed Sądem Najwyższym, za zasadne uznać należy przypisanie osk. P. przyjęcie korzyści majątkowej w 9 wypadkach, jak przyjął to Sąd I instancji.Przy ocenie wymiaru kary wobec osk. P. rewizja prokuratora pominęła jej trudne warunki osobiste (mąż poważnie chory; dwoje nieletnich dzieci na jej utrzymaniu).Jeśli zaś chodzi o osk. D., to w tym wypadku rewizja prokuratora nie w pełni dostrzega tak istotną okoliczność łagodzącą, jak wyjątkowo zły stan zdrowia tego oskarżonego, który w wieku 55 lat jest rencistą. W związku z tym złym stanem zdrowia (...). Dodać należy, iż oskarżony ten doznał dolegliwości karnej, przebywając przez kilka miesięcy w tymczasowym areszcie.Wreszcie - czego też pominąć przy wymiarze kary nie można - osk. D. nie ma praktycznej możliwości ponownego popełnienia przestępstwa z art. 239 k.k., bo już nie pracuje zawodowo.Jeśli zaś chodzi o osk. S., to przy uwzględnieniu jej nienagannej przeszłości, warunków osobistych i wysokiej kary grzywny, nie sposób uznać, aby argumenty zawarte w rewizji prokuratora na str. 11 prowadziły do wniosku o rażącej łagodności kary pozbawienia wolności.Za chybione uznał Sąd Najwyższy zarzuty rażącej surowości kar grzywien oskarżonych: T. i osk. S., kary te bowiem pozostają we właściwej proporcji do wysokości przyjętych przez te oskarżone korzyści majątkowych a obok tego w stosunku do ich możliwości finansowych (np. osk. T. posiada m.in. samochód osobowy, a osk. S. obok samochodu osobowego miała i ma stosunkowo dobre warunki materialne - (...)).Z wyżej przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania i opłat sądowych oparto na przepisach art. 548 § 1 i 551 k.p.k. oraz art. 2 ust. 1 pkt 3, 4, art. 3, 7 i 16 ust. 2 ustawy z 23 VI 1973 r. poz. 152) z tym, że:a)osk. T. skorygowano opłatę za I instancję, którą to opłatę Sąd Wojewódzki w Krakowie zasądził błędnie (3.200 zł zamiast 3.800 zł - 1.800 zł w związku z karą pozbawienia wolności i 2.000 zł w związku z karą grzywny),b)nie uwzględnił Sąd Najwyższy wniosku osk. D. o zwolnienie go od opłat sądowych i kosztów postępowania, albowiem w świetle danych o jego stanie majątkowym i rodzinnym brak podstaw do przyjęcia, że zachodzą przesłanki z art. 556 k.p.k.

Powołane przepisy

art. 223 § 3art. 239 § 1art. 241 § 1 KKart. 290 § 1 KKart. 11 pkt 6 KPKart. 201 KKart. 58 KKart. 215 § 2 KKart. 241 § 3 KKart. 240 pkt 1 KKart. 239 § 1 KKart. 239 § 2 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.