IV KR 175/77

WyrokIzba Karna1977-09-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oskarżony, który popełnił pięć czynów nierządnych, działał w warunkach przestępstwa ciągłego, jeśli poszczególne czyny były skierowane przeciwko różnym osobom?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, iż oskarżony popełniając pięć czynów nierządnych działał w warunkach przestępstwa ciągłego. Przesłanką przestępstwa ciągłego w sprawach, w których poszczególne czyny skierowane są przeciwko dobrom ściśle osobistym, jest tożsamość osoby pokrzywdzonej. W niniejszej sprawie czyny były skierowane przeciwko różnym osobom, co wyklucza zastosowanie instytucji przestępstwa ciągłego.
Stan faktyczny
Oskarżony Marian K. został oskarżony o popełnienie czynów nierządnych wobec pięciu nieletnich dziewczynek oraz o kradzież pieniędzy. Sąd Wojewódzki uznał go za winnego popełnienia zarzucanych czynów i wymierzył mu karę łączną 10 lat pozbawienia wolności. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję, kwestionując m.in. uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu nierządnego oraz orzeczoną karę. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, ale jednocześnie stwierdził, że Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, iż oskarżony działał w warunkach przestępstwa ciągłego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, ale stwierdził, że oskarżony nie działał w warunkach przestępstwa ciągłego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Polony. Sędziowie: R. Młynkiewicz (sprawozdawca), J. Wieczorek.Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Flatt- Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Mariana K., oskarżonego z art. 168 § 2 k.k w związku z art. 58 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krośnie z dnia 25 lutego 1977 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, przy czym na podstawie art. 82 k.k. w związku z art. 39 § 1 pkt 6 k.k.w. stwierdził, że oskarżony powinien odbywać karę w zakładzie karnym dla skazanych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych (...).Uzasadnienie faktyczneMarian K. oskarżony został o to, że:1) w okresie od dnia 23 marca 1975 r. do dnia 21 lutego 1976 r., będąc uprzednio karany za podobne przestępstwo umyślne i w ciągu 5 lat od odbycia kary ponad 6 miesięcy pozbawienia wolności w warunkach przestępstwa ciągłego, ze szczególnym okrucieństwem dopuścił się czynów nierządnych wobec 5 nieletnich dziewczynek, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 168 § 2 w związku z art. 169 k.k. i w art. 11 § 1 w związku z art. 168 § 2, art. 169, 156 § 2 k.k. oraz w art. 176 w związku z art. 10 § 2 k.k. i w art. 58 i 60 § 1 k.k.;2) w dniu 21 lutego 1976 r. w S., będąc uprzednio karany za umyślne przestępstwo podobne i w ciągu 5 lat od odbycia kary ponad 6 miesięcy pozbawienia wolności, zabrał w celu przywłaszczenia 1.000 zł na szkodę Marty F., tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 203 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w Krośnie, po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 25 lutego 1977 r.:a) uznał oskarżonego Mariana K. za winnego zbrodni określonej w art. 168 § 2, art. 169, 11 § 1 k.k. w związku z art. 168 § 2 k.k., art. 169, 156 § 2 k.k. i art. 176 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k. oraz w art. 58 i 60 § 1 k.k., popełnionej w sposób opisany w pkt 1 wyroku, przy czym początkowy okres działalności przestępczej oskarżonego ustalił na dzień 2 stycznia 1975 r., i za czyn ten na podstawie art. 168 § 2 k.k. w związku z art. 58 k.k. i zastosowaniem art. 10 § 3 k.k. oraz art. 60 § 3 k.k. skazał go na karę 10 lat pozbawienia wolności;b) uznał oskarżonego Mariana K. za winnego występku określonego w art. 203 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., popełnionego w sposób opisany w pkt 2 wyroku, i za czyn ten na podstawie powołanych przepisów i art. 36 § 3 k.k. skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 2.000 zł (...);c) na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu Marianowi K. łączną karę 10 lat pozbawienia wolności (...);d) na podstawie art. 62 § 1, art. 63 § 1-3 pkt 3 i 4 k.k. orzekł względem oskarżonego Marian K. nadzór ochronny na okres 4 lat z nałożeniem na niego poleceń podjęcia i wykonywania stałej pracy zarobkowej oraz powstrzymywania się od nadużywania alkoholu (...).Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego w części uznającej oskarżonego za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt 1 aktu oskarżenia, dotyczącego usiłowania zgwałcenia w dniu 23 marca 1975 r. w R. nieletniej Barbary S., jak też w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności oraz w części zasądzającej od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania karnego i opłaty sądowe, a ponadto kwotę 5.000 zł tytułem powództwa cywilnego na rzecz nieletniej Barbary S. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki ustalenia o winie oskarżonego dokonał po bardzo dokładnej analizie wszystkich zebranych dowodów i z analizy tej wyprowadził prawidłowe i logiczne wnioski.Ustalenia o winie oskarżonego w części dotyczącej przestępstwa usiłowania zgwałcenia Barbary S. oparte są na zeznaniach pokrzywdzonej, która "w sposób stanowczy i budzący zaufanie" - jak to stwierdził Sąd Wojewódzki - rozpoznała oskarżonego.Sąd Wojewódzki szczegółowo rozważył zeznania świadków - na których powołuje się rewizja - Władysława W., Mariana D., i Tadeusza Ł., przy czym ocena tych zeznań nie przekracza granic określonych w art. 4 § 1 k.p.k.Co do prawidłowego rozpoznania oskarżonego przez pokrzywdzoną należy podkreślić i dodać jednoznaczne zeznania świadka Mieczysława H. oraz charakterystyczne zeznania matki pokrzywdzonej świadka Reny S., która po rozpoznaniu oskarżonego przez córkę zapytała: "Basiu, może ty nie wiesz", na co ona stanowczo stwierdziła, że to oskarżony jest sprawcą tego czynu.Nie bez znaczenia są w tym zakresie również wyjaśnienia oskarżonego, który przyznał, że pokrzywdzona rozpoznała go.Sąd Wojewódzki, analizując całość materiału dowodowego w sprawie, szczegółowo rozważył przestawioną opinię sądowo-psychiatryczną, podzielając zawartą w niej ocenę co do stanu poczytalności oskarżonego.Również niezasadne są zarzuty co do orzeczonej kary i zasądzonego odszkodowania.Charakter popełnionych przestępstw, wielkość wyrządzonych krzywd oraz poprzednia karalność nie mogą być zrównoważone faktem przyznania się do winy, i dlatego zarzut rażącej niewspółmierności kary jest oczywiście bezzasadny.Wobec nieuwzględnienia wyżej wymienionych zarzutów rewizyjnych bezprzedmiotowy okazał się wniosek o pozostawienie bez rozpoznania powództwa cywilnego.Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że Sąd Wojewódzki - idąc za koncepcją aktu oskarżenia - błędnie przyjął, iż oskarżony popełniając pięć czynów nierządnych działał w warunkach przestępstwa ciągłego.Przesłanką przestępstwa ciągłego w sprawach, w których poszczególne czyny skierowane są przeciwko dobrom ściśle osobistym, jak życie, zdrowie, wolność, cześć, nietykalność cielesna, jest tożsamość osoby pokrzywdzonej (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 § 2 k.kart. 58 KKart. 82 KKart. 39 § 1 pkt 6 KKart. 168 § 2art. 169 KKart. 11 § 1art. 169art. 176art. 10 § 2 KKart. 58art. 203 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.