IV KR 221/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik. Sędziowie: R. Młynkiewicz (sprawozdawca), Z. Rychlewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Stefana K., oskarżonego z art. 227 § 1 k.k., i Witolda B., oskarżonego z art. 227 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 8 maja 1975 r.:1) zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Stefana K. i na podstawie art. 384 k.p.k. co do oskarżonej Marii W. w ten sposób, że przyjął, iż czyn przypisany Stefanowi K. zawiera cechy usiłowania nieudolnego, a Marii W. - pomocy do takiego usiłowania, i za to na podstawie art. 11 § 2, art. 12 § 2 k.k. w związku z art. 227 § 1 i art. 57 § 1 i 3 k.k. wymierzył Stefanowi K. - obok orzeczonej kary grzywny - karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zaliczeniem jej na poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 25 sierpnia 1974 r.; ponadto odstąpił od orzeczenia kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych;2) co do oskarżonego Witolda B. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy Stefana K., oskarżonego o to, że:I) dnia 25 sierpnia 1974 r. w B. podrobił banknoty 1.000-złotowe w ten sposób, że na zwykłym papierze dokonał namalowania znaków podobnych jak na banknocie 1.000-złotowym Narodowego Banku Polskiego, a następnie w ten sposób podrobione banknoty puszczał w obieg, tj. o czyn określony w art. 227 § 1 i 2 k.k.,Marii W., oskarżonej o to, że:II) dnia 25 sierpnia 1974 r. w B. udzieliła pomocy Stefanowi K. w podrabianiu banknotów 1.000-złotowych opisanych w pkt I w ten sposób, że osobiście wycinała papier na banknoty, a ponadto użyczyła swych nożyczek, tj. o czyn określony w art. 19 § 1 k.k. w związku z art. 227 § 1 k.k.,Witolda B. i Kazimierza P., oskarżonych o to, że:III) dnia 25 sierpnia 1974 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu, puścili w obieg banknot 1.000-złotowy wiedząc, że jest on podrobiony, tj. o czyn określony w art. 227 § 2 k.k. - wyrokiem z dnia 8 maja 1975 r.:1) Stefana K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt I oraz za ten czyn skazał go na podstawie art. 227 § 1 k.k. i na podstawie tegoż przepisu w związku z art. 36 § 2 i 3, art. 40 § 1 pkt 3 k.k. wymierzył mu karę pozbawienia wolności w wysokości 3 lat i 6 miesięcy, karą grzywny w wysokości 8.000 zł oraz pozbawił go praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat; 2) Marię W. uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt II oraz skazał ją za ten czyn na podstawie art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 227 § 1 k.k. i na podstawie tychże przepisów w związku z art. 20 § 1, art. 57 § 2 pkt 2 i 3, art. 36 § 2 i 3 k.k. wymierzył jej karę pozbawienia wolności w wysokości 2 lat oraz karę grzywny w wysokości 2.000 zł; ponadto na podstawie art. 73 § 1 i 2, art. 74, 75 § 2 pkt 6 i art. 76 § 2 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił oskarżonej tytułem próby na okres 3 lat, zobowiązał ją do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz oddał ją pod dozór wyznaczonej osoby;3) Witolda B. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt III oraz skazał go za ten czyn na podstawie art. 227 § 2 k.k. i na podstawie tegoż przepisu w związku z art. 36 § 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę pozbawienia wolności w wysokości 2 lat oraz karę grzywny w wysokości 3.000 zł; ponadto na podstawie art. 73 § 1 i 2, art. 74, 75 § 2 pkt 6 i art. 76 § 2 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił temuż oskarżonemu tytułem próby na okres 4 lat, zobowiązał go do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz oddał go pod dozór wyznaczonej osoby;4) Kazimierza P. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt III, z ta różnicą, że przestępstwa tego dopuścił się w warunkach przewidzianych w art. 60 § 1 k.k., oraz za ten czyn skazał go na podstawie art. 227 § 2 k.k. i na podstawie tegoż przepisu w związku z art. 61 k.k. oraz art. 36 § 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę pozbawienia wolności w wysokości 1 roku oraz karę grzywny w wysokości 2.000 zł.Wyrok ten zaskarżyli obrońcy oskarżonych Stanisława K. i Witolda B.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty rewizji co do obrazy przepisów prawa procesowego i błędu w ustaleniach faktycznych nie są zasadne.Sąd Wojewódzki ustalenia o winie oskarżonego Stefana K. oparł na szczegółowej analizie wszystkich zebranych dowodów, przy czym ocena tych dowodów nie zawiera żadnych luk, sprzeczności i pozostaje pod ochroną art. 4 § 1 k.p.k.Wprawdzie oskarżony Stefan K. nie przyznał się do winy, ale jego wyjaśnieniom sąd nie dał wiary, uzasadniając w sposób przekonujący swoje w tej mierze stanowisko.O winie oskarżonego Stefana K. świadczą nie tylko pomówienia współoskarżonych, ale również zeznania świadka Marianny P. i zabezpieczone dowody rzeczowe w postaci sfałszowanych pieniędzy oraz narzędzi, którymi oskarżony się posługiwał.W świetle tych dowodów wina oskarżonego Stefana K. nie budzi najmniejszych wątpliwości. Ponieważ jednak warunkiem przyjęcia, że nastąpiło podrobienie pieniędzy w rozumieniu art. 227 § 1 k.k., jest wytworzenie przedmiotu o takim podobieństwie do pieniędzy, że dorosły doświadczony przeciętnie człowiek, przyjmując taki przedmiot w normalnych okolicznościach, nie mógłby od razu zorientować się o jego nieprawdziwości, a zabezpieczone w sprawie dowody (sfałszowane banknoty) zrobione zostały w sposób tak prymitywny, że od razu każdy przeciętny człowiek pozna, iż nie są to pieniądze, lecz falsyfikaty - Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Stefana K. oraz - z tych samych względów - w zakresie kwalifikacji prawnej - co do oskarżonej Marii W. - w ten sposób, że uznał, iż przypisany oskarżonemu czyn nosi cechy usiłowania nieudolnego.W przyjęciu tej kwalifikacji nie stoi na przeszkodzie fakt dokonania przestępstwa przez oskarżonych Witolda B. i Kazimierza P., zakup bowiem przez nich wódki za podrobiony banknot nastąpił w warunkach szczególnych, u osoby, która nielegalnie handlowała wódką.Uwzględniając zmianę w ocenie prawnej czynu oskarżonego Stefana K., okoliczności tego czynu, dotychczasową jego niekaralność - Sąd Najwyższy zastosował przepisy o nadzwyczajnym złagodzeniu kary i wymierzył mu - obok kary grzywny - karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, odstępując od wymierzenia kary dodatkowej. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że określenie użyte w wyroku Sądu Wojewódzkiego: "obywatelskich praw honorowych" nie jest zgodne z treścią art. 38 i 39 k.k. (...).