II CZ 136/75

PostanowienieIzba Cywilna1975-11-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik strony może zostać ukarany grzywną za złożenie wniosku o wyłączenie sędziego w złej wierze?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pełnomocnik strony może zostać ukarany grzywną na podstawie art. 53 k.p.c. za złożenie wniosku o wyłączenie sędziego w złej wierze. Zła wiara polega na przedstawianiu przyczyn wniosku jako prawdziwych, mimo świadomości ich nieprawdziwości. W analizowanej sprawie zarzuty dotyczące przeinaczenia protokołu i przyjmowania poczęstunków przez sędziego zostały uznane za złożone w złej wierze.
Stan faktyczny
Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego, które wyłączyło wszystkich sędziów Sądu Rejonowego z wyjątkiem jednego. Pełnomocnik powódki zarzucił wyłączonemu sędziemu dobre stosunki z pozwanym, przyjmowanie od niego poczęstunków oraz przeinaczenie protokołu oględzin sądowych. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za niezasadne i złożone w złej wierze.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki i ukarał Władysława P. grzywną w wysokości 500 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krajewski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Rudnicki, J. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Zofii O. przeciwko Andrzejowi P., Helenie F. i Władysławowi P. o zakaz wykonywania aktów posiadania na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 1975 r.oddalił zażalenie i skazał Władysława J. na grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych).Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki wyłączył wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Jaśle z wyjątkiem sędziego Karola C.W zażaleniu od tego postanowienia w części dotyczącej odmowy wyłączenia pełnomocnik powódki zarzuca nierozważenie faktu, że wymieniony sędzia "żyje" w dobrej komitywie z pozwanym Andrzejem P. oraz że przyjmuje od niego poczęstunki, i to bezpośrednio po wygranej przez pozwanych sprawie.Ponadto żalący się zarzuca niewzięcie pod uwagę faktu, iż sędzia ten dopuścił się przeinaczenia protokołu oględzin sądowych.Zażalenie nie jest zasadne.Według prawidłowych ustaleń Sądu Wojewódzkiego sędzia Karol C. sporządził własnoręcznie protokół z oględzin sądowych, a następnie polecił go przepisać protokolantce. Porównanie treści obu protokołów wskazuje na ich identyczność. W tym warunkach wniosek o wyłączenie sędziego z tej przyczyny był złożony w złej wierze, skoro wnioskodawca zdawał sobie sprawę z nieprawdziwości swych twierdzeń. Jeżeli pełnomocnik powódki miał zastrzeżenie co do tego, czy protokół wiernie odzwierciedla przebieg czynności procesowych, to mógł żądać wniesienia uwag we właściwej drodze. Zaskarżenie to nie uzasadnia jednak wyłączenia sędziego.Niesłuszny jest również zarzut nierozważenia bliskich kontaktów zachodzących pomiędzy sędzią Karolem C. a pozwanymi. W szczególności w złej wierze podniesiony jest zarzut przyjmowania "poczęstunków" po wygraniu przez pozwanych sprawy. Jest to zarzut gołosłowny, skoro żalący się ani nie wskazuje czasu spotkania, ani nie podaje konkretnych okoliczności ewentualnych spotkań i "biesiad". Instytucja wyłączenia sędziego stanowi jedną z gwarancji procesowych bezstronności sędziego, a w konsekwencji prawidłowości wymiaru sprawiedliwości. Prawo zapewnia stronom możność pełnego korzystania z tej instytucji. Z drugiej jednak strony w obronie dobrego imienia sędziów i powagi wymiaru sprawiedliwości zabrania zgłaszania w złej wierze wniosków o wyłączenie sędziów. Zła wiara zaś polega na przedstawieniu przyczyn wyłącznie jako prawdziwych mimo zdawania sobie sprawy z ich nieprawdziwości. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.Brak zaś ograniczenia w art. 53 k.p.c. kręgu osób, które podlegają ukaraniu grzywną, oraz użycie w nim zwrotu "zgłaszającego" bez bliższego określenia pozwala na wysunięcie tezy, iż zgłaszającym w złej wierze w rozumieniu art. 53 k.p.c. wniosek o wyłączenie sędziego jest nie tylko strona lub interwenient uboczny, lecz również ich przedstawiciele.Z powyższych względów na podstawie art. 397 § 2 w związku z art. 387 k.p.c. i art. 53 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 53 KPCart. 397 § 2art. 387 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.