III KRN 6/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: J. Dankowski, W. Komorniczak (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jolanty S., oskarżonej z art. 218 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości wniesionej na korzyść oskarżonej od postanowienia Sądu Powiatowego w Gdańsku z dnia 10 listopada 1972 r. oraz utrzymującego je w mocy postanowienia Sądu Powiatowego w Gdańsku z dnia 26 marca 1973 r. jako sądu odwoławczego i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił uchylić oba wymienione postanowienia zaskarżone rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi Powiatowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 marca 1972 r. uznał Jolantę S. za winną tego, że w okresie od dnia 15 lipca 1971 r. do dnia 21 sierpnia 1971 r. w S., będąc materialnie odpowiedzialna jako sprzedawca biletów w kasie imprezowej Przedsiębiorstwa Państwowego "Kąpielisko Morskie" w S., nie dopełniła swoich obowiązków w zakresie prawidłowego rozliczenia się z pobranych biletów, w wyniku czego spowodowała niedobór w wysokości 34.497 zł na szkodę tego przedsiębiorstwa, i za to na podstawie art. 218 § 1 k.k. w związku z art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1 i art. 75 § 1 k.k. skazał na 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary tytułem próby na okres 4 lat oraz na 5.000 zł grzywny, a ponadto na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 k.k. zobowiązał ją do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przez wpłacenie na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego "Kąpielisko Morskie" w S. 34.497 zł w terminie jednego roku od daty uprawomocnienia się wyroku.Sąd Powiatowy w Gdańsku na posiedzeniu, na które skazana nie stawiła się, gdyż wezwanie z powodu zmiany miejsca pobytu nie zostało jej doręczone, postanowieniem z dnia 10 listopada 1972 r. zarządził na podstawie art. 78 § 2 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem tego Sądu z dnia 6 marca 1972 r.Po rozpoznaniu zażalenia skazanej na powyższe postanowienie Sąd Powiatowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 26 marca 1973 r. zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.Podstawą do wydania obydwu powyższych postanowień było stwierdzenie, że Jolanta S. nie przystąpiła do spłacania należności na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego "Kąpielisko Morskie" w S.Oba te postanowienia zaskarżył rewizją nadzwyczajną na korzyść skazanej Jolanty S. Minister Sprawiedliwości, podnosząc zarzut obrazy art. 78 § 2 k.k. wskutek przedwczesnego i nieuzasadnionego okolicznościami sprawy zarządzenia wykonania wymierzonej Jolancie S. kary pozbawienia wolności i wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Gdańsku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości jest zasadna.Sąd nie może zarządzić wykonania poprzednio zawieszonej kary pozbawienia wolności z powodu niewykonania zobowiązania wpłaty na rzecz jednostki pokrzywdzonej określonej sumy pieniężnej, jeżeli nie upłynął termin, w którym skazany był zobowiązany do dokonania tej wpłaty.Sąd nie może tego uczynić nawet po upływie zakreślonego terminu, jeżeli skazany nie miał możliwości dokonania wpłaty.O terminie posiedzenia w sprawie wydania postanowienia w kwestii zarządzenia wykonania zawieszonej kary sąd ma obowiązek zawiadomić oskarżonego i jego obrońcę, przy czym nie stosuje się art. 125 § 1 k.p.k.Sąd Powiatowy w Gdańsku orzekł w tej sprawie warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej Jolancie S. w rozmiarze 1 roku i 6 miesięcy oraz zobowiązał oskarżoną do wpłacenia w terminie 1 roku na rzecz Przedsiębiorstwa "Kąpielisko Morskie" w S. 34.497 zł. Wyrok Sądu Powiatowego w Gdańsku uprawomocnił się w dniu 22 maja 1972 r. na skutek pozostawienia przez sąd rewizyjny bez rozpoznania rewizji prokuratora.Przed upływem rocznego terminu Sąd Powiatowy w Gdańsku zarządził wykonanie zawieszonej kary, ponieważ pokrzywdzone przedsiębiorstwo pismem z dnia 24 sierpnia 1972 r. zawiadomiło sąd, że oskarżona nie wpłaciła należnej przedsiębiorstwu kwoty.Z akt sprawy wynika, że Sąd Powiatowy, orzekający w tej sprawie jako sąd wykonawczy, trzykrotnie zawiadamiał oskarżoną o terminie posiedzenia, na którym miało zapaść postanowienie w kwestii zarządzenia wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności. Zawiadomienia były wysyłane na dotychczasowy adres zamieszkania oskarżonej i nie były jej doręczane, ponieważ oskarżona w tym czasie zmieniła miejsce pobytu.Sąd Powiatowy w Gdańsku nie podjął próby ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania oskarżonej w celu powiadomienia jej o terminie posiedzenia, lecz dnia 10 listopada 1972 r. wydał zarządzenie o wykonaniu zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonej Jolanty S.Ten sam sąd, orzekający jako instancja odwoławcza, nie uwzględnił zażalenia oskarżonej i postanowienie to utrzymał w mocy, mimo motywacji oskarżonej, że nie upłynął zakreślony przez sąd termin do dokonania wpłaty i mimo trudnej oraz skomplikowanej sytuacji materialnej, która uniemożliwiła oskarżonej wywiązanie się z nałożonego na nią zobowiązania.W tych warunkach Sąd Powiatowy w Gdańsku, wydając i utrzymując w mocy postanowienie o wykonaniu kary pozbawienia wolności orzeczonej względem oskarżonej Jolanty S., naruszył przepisy art. 78 § 2 k.k. oraz art. 74 § 4 k.k.w., wobec czego Sąd Najwyższy uchylił oba zaskarżone rewizją nadzwyczajną postanowienia i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Gdańsku w celu ponownego jej rozpoznania.