II CR 655/70
PostanowienieIzba Cywilna1971-01-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy negatywna opinia biegłego psychiatry, stwierdzająca brak choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego, ma rozstrzygające znaczenie w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie?Ratio decidendi
W postępowaniu o ubezwłasnowolnienie negatywna opinia biegłego lekarza psychiatry, stwierdzająca, że badany nie jest chory psychicznie ani nie cierpi na niedorozwój umysłowy, ma rozstrzygające znaczenie. Sąd nie może orzec ubezwłasnowolnienia wbrew takiej opinii, chyba że nasuną mu się wątpliwości co do poczytalności uczestnika i zażąda opinii innego biegłego.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ubezwłasnowolnienia Jana Z., osoby w wieku 75 lat. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, opierając się na opinii biegłego psychiatry, który stwierdził, że Jan Z. nie przejawia objawów choroby psychicznej ani zaburzeń psychicznych, a jedynie procesy sklerotyczne związane z wiekiem. Sąd Wojewódzki uznał, że uczestnik ma orientację w sprawach rodzinnych i majątkowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję wnioskodawców od postanowienia Sądu Wojewódzkiego, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie o oddaleniu wniosku o ubezwłasnowolnienie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Wesely. Sędziowie: K. Piasecki, Z. Wasilkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku: 1) Zofii Z., 2) Tadeusza Z., 3) Ireny P., 4) Zofii M. o ubezwłasnowolnienie Jana Z., na skutek rewizji wnioskodawców od postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 1970 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 21.VIII.1970 r. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek o ubezwłasnowolnienie Jana Z.Sąd Wojewódzki ustalił, że uczestnik postępowania Jan Z., liczący 75 lat, przebywał w 1966 r. w szpitalu dla psychicznie chorych, jednakże został wypisany w stanie poprawy i obecnie nie zdradza żadnych objawów choroby ani zaburzeń psychicznych. Zgodnie z opinią biegłego uczestnik ma orientację w sprawach rodzinnych i majątkowych i zachował zdolność decyzji; może jedynie mieć trudności w obliczu zawiłych spraw majątkowych, jednakże procesy sklerotyczne zachodzące u niego nie mogą być zakwalifikowane jako choroba lub zaburzenia psychiczne.Rozpoznając rewizję wnioskodawców od powyższego postanowienia Sąd Najwyższy uznał ją za nieuzasadnioną.W postępowaniu o ubezwłasnowolnienie negatywna opinia biegłego lekarza psychiatry stwierdzająca, że badany nie jest chory psychicznie ani nie cierpi na niedorozwój umysłowy, ma rozstrzygające znaczenie w tym sensie, że sąd nie może brew takiej opinii orzec ubezwłasnowolnienia z powodu choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego. Sąd może jedynie, jeśli w świetle pozostałego materiału dowodowego nasuną mu się wątpliwości co do poczytalności uczestnika, zażądać opinii innego biegłego psychiatry.W danej sprawie Sąd Wojewódzki nie miał podstaw do podawania w wątpliwość negatywnej opinii biegłego, sporządzonej na piśmie i potwierdzonej ustnie na rozprawie, albowiem - jak to sam stwierdził - uczestnik wysłuchany w trybie art. 556 § 1 k.p.c. udzielał na zadawane mu pytania odpowiedzi trafnych, logicznych i rzeczowych i robił wrażenie dobrze zorientowanego w sprawach rodzinnych i związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Podnoszone w rewizji pewne dziwactwa uczestnika mogą być położone na karb jego podeszłego wieku i nie świadczą o konieczności jego ubezwłasnowolnienia.W każdym razie skoro ani wnioskodawcy nie wnosili w I instancji o poddanie uczestnika ponownemu badaniu, ani Sądowi z urzędu nie nasunęły się wątpliwości co do opinii biegłego, to orzeczenie Sądu Wojewódzkiego oddalające wniosek o ubezwłasnowolnienie jest prawidłowe i nie może być wzruszone.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił rewizję (art. 387 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CR 297/71 1971-08-19Czy opinia biegłego psychiatry, która stwierdza chorobę psychiczną, ale nie zawiera szczegółowej oceny zdolności kierowania postępowaniem, może stanowić wystarczającą podstawę do orzeczenia całkowitego ubezwłasnowolnieni…
- II CR 183/66 1966-09-14Czy ubezwłasnowolnienie orzeczone bez przeprowadzenia ekspertyzy sądowej i bez zbadania strony, a także bez jej zawiadomienia, może być uchylone na podstawie późniejszej opinii biegłego, która nie wykazuje poprawy stanu…
- II C 784/53 1954-12-03Czy ubezwłasnowolnienie osoby z powodu niedorozwoju psychicznego może być orzeczone na podstawie nieuzasadnionej opinii biegłego, bez przeprowadzenia badania somatycznego i psychiatrycznego oraz bez ustalenia konkretnych…
- II CR 548/73 1973-10-23Czy wniosek o ubezwłasnowolnienie powinien zostać oddalony, jeśli nie stwierdzono objawów choroby psychicznej u osoby, której dotyczy, pomimo wątpliwości wnioskodawcy co do jej stanu psychicznego?
- II CR 48/72 1972-09-05Czy opinia biegłego wydana na podstawie jednorazowego badania, bez uwzględnienia całego dostępnego materiału dowodowego, może stanowić podstawę do orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu?
Powołane przepisy
art. 556 § 1 KPCart. 387 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.