III CRN 429/89

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Piasecki (spr.).Sędziowie SN: Ł. Grygołajtys, Z. Świeboda.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 1990 r. sprawy z powództwa B. Spółdzielni Mieszkaniowej w B. przeciwko Klementynie Ł. o zapłatę na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości S/C III.5311/2421/89 od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 4 kwietnia 1989 r. sygn. akt I C.299/89uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o wpisie należnym od rewizji nadzwyczajnej.Uzasadnienie faktyczneB. Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. dla uzasadnienia żądania zasądzenia od pozwanej Klementyny Ł. kwoty 52.260 zł z odsetkami przytoczyła, że w 1985 r. pozwana dokonała zamiany mieszkania spółdzielczego w związku z tym, że poprzednio zajmowane mieszkanie miało wady. W wyniku zamiany pozwana uzyskała mieszkanie i większe, i droższe. Z tego wynika zasadność dochodzonych roszczeń.Wyrokiem zaocznym z dnia 27 kwietnia 1988 r. (I C.501/88) Sąd Rejonowy powództwo uwzględnił.Wyrokiem z dnia 29 czerwca 1988 r. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wyrok zaoczny zaznaczając, że odmowa dopłaty do pełnego wkładu jest całkowicie niezasadna. Sąd Wojewódzki w B. uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który wyrokiem z dnia 4 kwietnia 1989 r. (I C.299/89) uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo. Sąd Rejonowy zaznaczył, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki zalecił konieczność ustalenia ceny 1 m2 według daty powstania zobowiązania do wymiany wadliwego lokalu na wolny od wad, przy uwzględnieniu, że pozwana już uiściła na rzecz powódki 161.760 zł (po wstępnym rozliczeniu kosztów budowy), a powinna ją obciążać jedynie dopłatą za dodatkowe 10 m2 powierzchni. W lutym 1984 r. średni członkowski koszt 1 m2 lokalu zwolnionego, według którego to kosztu rozliczani są członkowie zwalniający lokale własnościowe, wynosił 23.000 zł, natomiast koszt 1 m2 lokalu nowego (ustalony według rzeczywistych kosztów budowy nowych mieszkań) wynosił 23.977 zł za 1 m2. Pozwaną zatem obciążać powinna jedynie kwota 9.770 zł wynikająca z różnicy między wartości 10 m2 nowego lokalu (otrzymanego w zamian wadliwego), tj. 239.770 złotych (10 m2 x 23.977 zł) a 10 m2 wadliwego lokalu (rozliczonego według średniego członkowskiego kosztu budowy mieszkań), tj. 230.000 zł (10 m2 x 23.000 zł). Ponieważ kwota ta mieści się w dokonanej przez pozwaną wpłacie sumy 161.760 zł, powództwo o zapłatę podlegało oddaleniu.W rewizji nadzwyczajnej od tego wyroku Minister Sprawiedliwości wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Za uzasadniony należy uznać zarzut rażącego naruszenia art. 3 § 2, art. 316 § 1 k.p.c. oraz art. 266 § 1 w związku z art. 208 § 1 prawa spółdzielczego z dnia 16 września 1982 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 210). Słusznie wywodzi skarżący w uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej, że wyrok pozostaje w rażącej sprzeczności z wymienionymi przepisami prawa spółdzielczego, według których wnoszone przez członków spółdzielni wkłady stanowią z ekonomicznego punktu widzenia ekwiwalent otrzymanego od spółdzielni mieszkania. O wysokości wkładu budowlanego decyduje wyłącznie koszt budowy lokalu przydzielonego członkowi spółdzielni, który obowiązany jest pokryć całość kosztów budowy, gdyż działanie przeciwko tej zasadzie prowadziłoby do przerzucenia tego obowiązku na innych członków spółdzielni, zważywszy, że spółdzielnia nie otrzymuje z tego tytułu żadnego zysku. Dlatego też wyrażony w tej kwestii pogląd Sądu Wojewódzkiego nie ma uzasadnienia w przepisach prawa spółdzielczego, które stanowią jedyną podstawę rozstrzygnięcia i błędne jest powoływanie się przez Sąd Wojewódzki na przepisy kodeksu cywilnego.Dokonany przez Sąd Rejonowy sposób obliczenia różnicy nadwyżki metrażu w porównaniu ze zwolnionym lokalem, w wyniku którego Sąd stwierdził, że pozwana nie jest zobowiązana do żadnej dopłaty, mimo że sama uznała za słuszną samą zasadę dochodzonego pozwem roszczenia, co wyraziło się w uznaniu kwoty 19.680 zł, jest nieprawidłowy. Takie bowiem rozliczenie nie uwzględnia tej okoliczności, że za dodatkowe 10 m2 powierzchni pozwana nie wniosła żadnego wkładu budowlanego, a za tę nadwyżkę metrażu powinna pokryć pełny wkład budowlany, nie zaś tylko różnicę między wartością 1 m2 lokalu zwolnionego i otrzymanego.W konsekwencji tych wywodów należy dojść do wniosku, że uzyskanie przez członka spółdzielni mieszkaniowej w wyniku przydzielenia mu - ze względu na wady pierwotnie przydzielonego lokalu mieszkalnego - innego lokalu, mającego większy metraż, stwarza po jego stronie obowiązek odpowiedniego uzupełnienia wkładu budowlanego odnośnie nadwyżki uzyskanego metrażu.W tym stanie rzeczy wobec potrzeby dokonania ustaleń pod kątem widzenia powyższej wykładni zaskarżony wyrok podlega uchyleniu i sprawa przekazaniu Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.