III ARN 5/91
WyrokIzba Cywilna1991-03-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji jest właściwy do rozstrzygania sporu o przebieg granicy nieruchomości, czy też sprawę taką należy przekazać do rozpoznania sądowi w postępowaniu nieprocesowym?Ratio decidendi
Organ administracji do spraw geodezji nie jest właściwy do rozstrzygania sporu co do przebiegu granicy nieruchomości. W przypadku braku ugody przed geodetą, sprawę należy przekazać do rozstrzygnięcia sądowi, który rozpoznaje ją w postępowaniu nieprocesowym. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia stanowiska jest naruszeniem istotnym.Stan faktyczny
Skarżąca nie złożyła oświadczenia co do przebiegu granicy ustalonej w protokole granicznym, ponieważ nie uczestniczyła w tej czynności i nie została wezwana do złożenia oświadczenia po sporządzeniu protokołu. Organ administracji nie podjął postępowania w celu zawarcia ugody. Naczelny Sąd Administracyjny uznał naruszenie przepisów za nieistotne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji (...) Urzędu Wojewódzkiego (...) w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 10 lutego 1989 r. SA/Po 957/881.uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji (...) Urzędu Wojewódzkiego (...).Uzasadnienie faktyczneSkarżąca nie złożyła oświadczenia co do przebiegu granicy ustalonej w protokole granicznym, gdyż w czynności tej nie uczestniczyła a także - już po sporządzeniu tego protokołu granicznego - nie była wzywana do oświadczenia się co do przebiegu granicy.Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - podstawowej zasady procesu administracyjnego uniemożliwiło stronie wyrażenia stanowiska niezbędnego dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W żadnym więc razie nie może być traktowane - tak jak to ocenił Naczelny Sąd Administracyjny jako naruszenie nieistotne.Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1946 r. Nr 53, poz. 298 z późn. zm.) sprawa, w której zachodzi spór co do przebiegu granicy może być zakończona przez zawarcie ugody przed geodetą.Takie postępowanie w celu zawarcia ugody nie zostało w ogóle podjęte.Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 3 tego dekretu jeżeli do ugody nie dojdzie, otwiera się drugie stadium postępowania rozgraniczeniowego - postępowanie sądowe.Organ administracji do spraw geodezji nie jest bowiem właściwy do rozstrzygania sporu co do przebiegu granicy lecz przekazuje sprawę do rozstrzygnięcia sądowi, który rozpoznaje ją w postępowaniu nieprocesowym (art. 14 ust. 2 dekretu).
Powiązane orzeczenia
- III CZP 23/66 1966-05-20Czy organ do spraw geodezji jest uczestnikiem w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości przekazanej sądowi na podstawie art. 7 ust. 3 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, co skutkowałoby obow…
- III RN 15/99 1999-06-09Czy strona niezadowolona z decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu nieruchomości, która nie skorzystała z możliwości przekazania sprawy do sądu powszechnego w terminie 14 dni, może następnie żądać stwierdzenia nieważno…
- II CSK 571/12 2013-04-26Czy w sprawie o wydanie nieruchomości, w której spór dotyczy przebiegu granicy, sąd może rozgraniczyć nieruchomości na podstawie art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czy też konieczne jest wcześniejsze przeprow…
- III CZP 9/68 1968-03-15Czy możliwość stwierdzenia granicy na podstawie decyzji organu administracji wyłącza dopuszczalność jej ustalenia według ostatniego spokojnego stanu posiadania w świetle art. 153 k.c.?
- III ARN 16/84 1984-10-30Czy istniały podstawy do przekazania sądowi sprawy o ustalenie przebiegu granicy między działkami, jeśli nie powstał spór co do ustalenia granic?
Powołane przepisy
art. 10 § 1 KPart. 7 ust. 1art. 7 ust. 3art. 14 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.