Z 9/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Gawrysiak. Sędziowie: ppłk H. Kmieciak (sprawozdawca), ppłk J. Górski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 1974 r. na posiedzeniu zażalenia prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na zawarte w wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 19 kwietnia 1974 r. rozstrzygnięcie w kwestii kosztów postępowania, mocą którego kosztami postępowania w sprawie skazanego za przestępstwo określone w art. 156 § 1 i art. 318 w związku z art. 59 § 1 k.k. Aleksandra F. obciążono Skarb Państwa,uwzględniając zażalenie prokuratora, zmienił zaskarżone orzeczenie przez ustalenie, że koszty postępowania w sprawie Aleksandra F. ponosi oskarżony.Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator zgadzając się z rozstrzygnięciem sądu pierwszej instancji w kwestii winy i kary wniósł na podstawie art. 558 k.p.k. jedynie zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł zażalenie, ale jednocześnie (przy okazji) wniósł ponadto o zmianę wyroku sądu pierwszej instancji w kwestii winy i kary, a mianowicie przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu - na art. 156 § 1 i art. 318 k.k. (bez art 59 § 1 k.k.),b) wymierzenie oskarżonemu zamiast kary pozbawienia wolności kary aresztu wojskowego.Uzasadnienie prawneW związku z tym Sąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Zażalenie jest zasadne. Skarb Państwa ponosi koszty postępowania "w wypadku skazania żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową" (art. 547 § 3 k.p.k.), natomiast oskarżony - jak to wynika z pisma kierownika sekcji ogólnej jednostki wojskowej - w momencie skazania nie pełnił już w ogóle czynnej służby wojskowej, gdyż znacznie wcześniej został przeniesiony do rezerwy. W związku z tym kosztami postępowania karnego należało obciążyć oskarżonego (art. 547 § 1 k.p.k.), a nie Skarb Państwa.2. Nie do przyjęcia jest natomiast zgłoszony przez przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniosek o zmianę wyroku sądu pierwszej instancji w kwestii rozstrzygnięcia o winie i karze.Wniosek ten zgłoszony został na podstawie przepisu "art. 389 k.p.k. w związku z art. 383 § 2, art. 404, 405 i 86 § 1 k.p.k."Powołanie się na przepis art. 86 § 1 k.p.k. niczego nie wyjaśnia, ponieważ przepis ten stanowi jedynie, że jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku, sąd wydaje postanowienie. Przepisy art. 404 i 405 k.p.k., co wynika zarówno z ich treści, jak i z zamieszczenia w rozdziale 40 kodeksu postępowania karnego, zatytułowanym "Rewizja", mają zastosowanie tylko w postępowaniu rewizyjnym, a nie zażaleniowym. Pozostałe powołane przepisy, stanowiące bądź to, że środek odwoławczy wniesiony na niekorzyść oskarżonego może spowodować orzeczenie także na korzyść oskarżonego (art. 383 § 2 k.p.k.), bądź też to, że orzeczenie podlega zmianie na korzyść oskarżonego lub uchyleniu niezależnie od granic środka odwoławczego, jeżeli jest ono oczywiście niesprawiedliwe (art. 389 k.p.k.) - jako przepisy ogólne dotyczące całego postępowania odwoławczego - mają niewątpliwie zastosowanie zarówno w postępowaniu rewizyjnym, jak i zażaleniowym.W postępowaniu rewizyjnym kontroli podlega zasadność wyroku (art. 392 k.p.k.), natomiast w postępowaniu zażaleniowym zasadność postanowienia (art. 409 k.p.k.), z którym ustawa (art. 558 k.p.k.) zrównuje orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w wyroku, jeżeli nie wniesiono rewizji. W zależności zatem od rodzaju postępowania odwoławczego krąg kwestii, które mogą być w nim rozstrzygane - obojętne, czy w granicach środka odwoławczego, czy niezależnie od jego granic - jest inny; w postępowaniu rewizyjnym - szeroki, w postępowaniu zażaleniowym - ściśle ograniczony. To, co jest zastrzeżone tylko i wyłącznie do rozstrzygania w postępowaniu rewizyjnym, nie może być przeto rozstrzygane w postępowaniu zażaleniowym. Inaczej między tymi dwoma rodzajami postępowania nie byłoby praktycznie różnicy.Skoro zatem zmiana wyroku (co do istoty sprawy) może nastąpić tylko w postępowaniu rewizyjnym - i to zarówno w granicach rewizji, jak i niezależnie od jej granic, gdy przepisy na to zezwalają lub do tego zobowiązują - a rewizji w tej sprawie nie wniesiono, nie ma żadnych podstaw prawnych do rozstrzygania w kwestii winy i kary.