III CZP 14/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: W. Kuryłowicz, E. Mielcarek.SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Zakładu Energetycznego w S. przeciwko Kazimierzowi K. o 1.793,70 zł, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym następującego zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Kielcach postanowieniem z dnia 12 lutego 1972 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy narusza przepis art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110 z późn. zm.) zarządzenie przewodniczącego wzywające pełnomocnika procesowego strony do usunięcia braku opłaty sądowej należnej od wniesionej przez samą stronę rewizji?",postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Przepis art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110 z późn. zm.) nie zwalnia od obowiązku doręczenia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi procesowemu wezwania do uiszczenia opłaty sądowej należnej od rewizji również wtedy, gdy rewizja została wniesiona przez samą stronę. Uzasadnienie prawneRozpoznając przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl założenia przyjętego przez ustawodawcę, kodeks postępowania cywilnego z 1964 r. nie zajmuje się w ogóle sprawą kosztów sądowych, ogranicza się natomiast do normowania wzajemnych praw i obowiązków osób, biorących udział w postępowaniu, z tytułu kosztów procesu.Kwestii zaś kosztów sądowych poświęcona jest odrębna ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, która z kolei ogranicza się do problematyki związanej z należnościami z tego tytułu, zajmując się zagadnieniami procesowymi tylko wyjątkowo i odsyłając co do zagadnień z tej dziedziny wyraźnie w ustawie nie unormowanych do przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 28 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).Nie można zatem treści art. 16 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nakazującego wezwać do uiszczenia opłaty "wnoszącego pismo", nadawać tak daleko idącego znaczenia, by miała ona prowadzić do zmiany ogólnie obowiązującego w postępowaniu cywilnym sposobu doręczeń. Stosownie zaś do art. 133 § 3 k.p.c. w razie ustanowienia pełnomocnika procesowego doręczeń należy dokonywać do jego rąk, a reguła ta - w myśl powołanego poprzednio art. 28 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - odnosi się także do doręczeń dokonywanych na podstawie tej ustawy.Nadmienić należy, że chodzi tu nie tylko o zagadnienie natury porządkowej, lecz - i to przede wszystkim - o interes strony, która, ustanowiwszy pełnomocnika procesowego, ma prawo korzystać z jego zastępstwa i pomocy także wówczas, gdy aktualne jest usunięcie formalnych braków czynności dokonanych przez nią osobiście. Nie można przy tym traktować odmiennie wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, gdyż i w tym wypadku pełnomocnik procesowy ma obowiązek z góry zatroszczyć się o zapewnienie przez jego mocodawcę potrzebnego na ten cel funduszu albo należycie go poinformować o skutkach zaniedbań w tym zakresie.Podobne stanowisko zajął już Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 29.I.1968 r. sygn. I CZ 124/67 (OSNCP 1968, z. X, poz. 170), zaznaczając jedynie, że w razie wyraźnego wniosku strony, mającej pełnomocnika procesowego, o dokonywanie doręczeń do jej rąk uwzględnienie takiego żądania jest dopuszczalne, a doręczenie tak dokonane - skuteczne. Jednakże tego rodzaju sytuacji rozważane zagadnienie nie dotyczy.W konsekwencji należy stwierdzić, że złożenie rewizji przez stronę osobiście, jeśli nie wiąże się z tym odwołanie udzielonego przez nią pełnomocnictwa procesowego, nie wpływa na zmianę sposobu doręczeń, a w szczególności nie pozbawia skuteczności wezwania do uiszczenia należnych od rewizji opłat, doręczonego do rąk pełnomocnika procesowego.Dlatego też na przekazane do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c. zagadnienie prawne należało udzielić odpowiedzi sformułowanej w sentencji.