III CRN 254/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. WypiórkiewiczSędziowie SN: J. Gudowski (spraw.), J. SucheckiSentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 7 września 1990 r. na rozprawie sprawy z wniosku J. N. o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości S/C III, 5310/4/90 od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 października 1989 r. sygn. akt (...),postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie i wniosek odrzucić.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 19 września 1989 r., sygn. akt (...), Sąd Rejonowy w W. stwierdził, że spadek po S. M. zmarłym w dniu 14 maja 1989 r. w W. nabył na mocy ustawy syn B. M. w całości.Powyższe orzeczenie było wynikiem postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 11 sierpnia 1989 r., w trakcie którego Sąd ustalił, że spadkodawca zmarł jako rozwiedziony, nie sporządziwszy testamentu, pozostawiając po sobie jedno dziecko - syna B. M.W dniu 4 września 1989 r. do Sądu Rejonowego w W. wpłynął kolejny wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po S. M., tym razem autorstwa J. N., wskazującej na testament szczególny powołujący ją do spadku w całości. Po ustaleniu bytu i treści testamentu, a także odebraniu zapewnienia wnioskodawczyni, z którego wynikało, że testator był w chwili zgonu bezdzietnym kawalerem, Sąd Rejonowy - postanowieniem z dnia 13 października 1989 r., sygn. akt (...) - stwierdził nabycie spadku po S. M. przez J. N. w całości na podstawie testamentu szczególnego z dnia 11 maja 1989 r.Postanowienie to, które uprawomocniło się bez zaskarżenia w trybie zwykłym, zostało zaskarżone rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, zarzucającą rażące naruszenie przepisów art. 365 i 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz domagającą się uchylenia tego postanowienia i odrzucenia wniosku. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W sytuacji, gdy sprawa z wniosku В. М. o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. była w toku, a następnie została prawomocnie osądzona, wniosek w tym samym przedmiocie pochodzący od J. N. - nie naprowadzający okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 679 k.p.c. - ulegał odrzuceniu. Skoro jednak Sąd Rejonowy tego wniosku nie odrzucił, ani nie przekazał go jako pisma procesowego do toczącej się już sprawy zainicjowanej przez В. M., lecz nadał mu bieg i wydał orzeczenie co do istoty sprawy, przeto postąpił z rażącym naruszeniem przepisu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.W tej sytuacji, gdy w wyniku uchybienia sądu istnieją obecnie dwa prawomocne - sprzeczne ze sobą - postanowienia stwierdzające nabycie spadku po tej samej osobie, rewizję nadzwyczajną uznać trzeba za w pełni uzasadnioną. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł po myśli art. 422 § 1 k.p.c. jak w sentencji.