III PZP 30/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański. Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska, T. Szymanek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Bolesława S. przeciwko Kombinatowi Obrabiarek i Narzędzi do Obróbki Plastycznej "Formet" w B. o przywrócenie do pracy i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym następującego zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 czerwca 1974 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 § 1 k.p.c.:"Czy w razie zawarcia przez przedsiębiorstwo z pracownikiem, będącym zastępcą kierownika działu, umowy o wykonywanie pracy na stanowisku kierownika ośrodka wczasowego tego przedsiębiorstwa na czas określony - za wynagrodzeniem w określonej wysokości (w wysokości stanowiącej wynagrodzenie za pracę na stanowisku zastępcy kierownika działu) z «premią regulaminową», tj. premią umówioną jako wynagrodzenie za pracę na stanowisku zastępcy kierownika działu - jest dopuszczalne uwzględnienie przy ocenie, czy pracownikowi przysługuje premia, uchybień, których pracownik ten dopuścił się, pełniąc wspomnianą funkcję kierownika ośrodka?",postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Pracownik na stanowisku zastępcy kierownika działu, któremu zakład pracy na podstawie odrębnej umowy powierzył wykonywanie obowiązków kierownika ośrodka wczasowego tego zakładu, może być pozbawiony w całości lub w części premii regulaminowej przysługującej na podstawie wymienionej umowy, jeżeli nie wywiązał się należycie z obowiązków wynikających z zakresu jego pracy na stanowisku kierownika ośrodka wczasowego. Uzasadnienie faktycznePowód pracował w pozwanym Kombinacie na stanowisku zastępcy kierownika Działu Transportu do spraw socjalnych. W dniu 10 maja 1973 r. strona pozwana powierzyła powodowi na podstawie odrębnej umowy wykonywanie obowiązków kierownika ośrodka wczasowego pozwanego Kombinatu w S.Po przeprowadzeniu kontroli tego ośrodka strona pozwana w dniu 13 sierpnia 1973 r. rozwiązała z powodem - z jego winy - umowę o pracę bez wypowiedzenia.Powód wniósł o przywrócenie go do pracy na stanowisko kierownika tegoż ośrodka wczasowego, a ponadto domagał się zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy wraz z premią regulaminową.Sąd Powiatowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 marca 1974 r. ustalił, że rozwiązanie umowy o pracę z powodem nie nastąpiło w trybie art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. (Dz. U. Nr 2, poz. 11 ze zm.). Pismo rozwiązujące z powodem umowę o pracę podpisał kierownik działu osobowego zamiast osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorstwa na zewnątrz. Ponadto powód - zdaniem tegoż Sądu - nie dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych ani też przywłaszczenia powierzonego mu mienia.Umowa o pracę z powodem została rozwiązana - twierdzi Sąd Powiatowy - na skutek długotrwałej choroby powoda. Jednakże Sąd Powiatowy zasądził na rzecz powoda kwotę 5.995 zł tytułem premii regulaminowej za II i III kwartał 1973 r. oraz należność za urlop w kwocie 3.439,50 zł, oddalił natomiast roszczenie o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, bo powód w tym okresie otrzymywał zasiłek chorobowy równający się wysokości jego wynagrodzenia.Pozwany Kombinat zaskarżył ten wyrok rewizją.Przy rozpoznawaniu rewizji przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy powstało zagadnienie prawne przytoczone w sentencji uchwały, które - jako budzące poważne wątpliwości - Sąd ten przedstawił w trybie art. 391 § 1 k.p.c. Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Premia nie może być traktowana jako stały składnik wynagrodzenia, ponieważ wypłata premii zależy od wykonania warunków będących podstawą jej wypłacenia. Jeżeli nie ma warunków uzasadniających wypłacenie premii - premia nie może być wypłacona. Jeżeli przyznanie powodowi premii jest uzależnione od wykonania powierzonych zadań i zadania te zostały przez niego w sposób właściwy wykonane, a nie zachodzą inne okoliczności dające podstawę do pozbawienia go premii, to przyznanie premii jest obowiązkiem wypływającym z zawartej z nim umowy o pracę. Trzeba zaznaczyć, że zmniejszenie lub utrata premii może nastąpić wyłącznie na skutek ziszczenia się przesłanek przewidzianych w regulaminie premiowania.Sąd Wojewódzki dostrzega te przesłanki, lecz ma wątpliwości, czy kiedykolwiek mogą się one ziścić, skoro uprawnienie powoda do premii nie ma bezpośredniego związku z nową funkcją - kierownika ośrodka wczasowego - jaka została mu powierzona przez pozwany Kombinat. Wątpliwości te rozprasza treść umowy z dnia 10 maja 1973 r., na podstawie której strona pozwana powierzyła powodowi obowiązki kierownika ośrodka wczasowego w S. na warunkach dotychczas pobieranego wynagrodzenia zasadniczego wraz z premią regulaminową. Jeżeli zaś strony umowy o pracę utrzymały dotychczasowe warunki premiowania, przewidziane dla stanowiska zastępcy kierownika działu, przy powierzeniu powodowi wykonywania obowiązków kierownika ośrodka wczasowego, to niewykonanie lub nienależyte wykonanie przez niego obowiązków wynikających z tej umowy może prowadzić do pozbawienia go w całości lub w części premii regulaminowej, przysługującej na podstawie wymienionej umowy.Z tych przyczyn na przedstawione pytanie prawne Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi przytoczonej w sentencji uchwały.