VI KZP 15/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski. Sędziowie: M. Paluch (sprawozdawca), W. Komorniczak.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana D., oskarżonego z art. 155 § 1 pkt 2 k.k., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu - Ośrodek w Kaliszu postanowieniem z dnia 8 marca 1973 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy o terminie rozprawy rewizyjnej należy zawiadomić oskarżyciela posiłkowego, jeżeli wyrok został zaskarżony tylko w części dotyczącej orzeczenia o karze?2. Czy w wypadku pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie należy się oskarżycielowi posiłkowemu zwrot należności z tytułu udziału w rozprawie jego pełnomocnika?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi na pierwsze pytanie jak wyżej, a odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie.Uzasadnienie faktyczne1. W myśl art. 44 § 2 k.p.k. oskarżycielowi posiłkowemu - dopuszczonemu do udziału w postępowaniu sądowym - przysługuje prawo udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, mającej szeroki zakres uprawnień, działającej obok oskarżyciela publicznego i niezależnie od niego (art. 47 k.p.k.).Ustawa poza przewidzianym w art. 395 k.p.k. ograniczeniem praw oskarżyciela posiłkowego, polegającym na tym, że może on zaskarżyć wyrok tylko w części dotyczącej orzeczenia o winie; żadnych innych ograniczeń nie przewiduje. W zakresie zatem składania wniosków dowodowych oraz w zakresie udziału w postępowaniu sądowym oskarżyciel posiłkowy korzysta z wszystkich uprawnień przysługujących stronie.Wynika z tego, że oskarżyciela posiłkowego należy zawiadomić o terminie rozprawy rewizyjnej także wówczas, gdy rewizja skarży wyrok jedynie w części dotyczącej kary. Należy bowiem mieć na względzie to, że sąd rewizyjny w każdym wypadku może skorzystać z uprawnień wynikających np. z art. 383 § 2, art. 384, 389 i 404 k.p.k., co nie zawsze może być obojętne dla interesów oskarżyciela posiłkowego.2. W uchwale z dnia 10 września 1970 r. - VI KZP 31/70 (OSNKW 1971, z. 1, poz. 13) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sprawie przeciwko oskarżonemu, co do którego zapadł wyrok skazujący, oskarżycielowi posiłkowemu nie przysługuje zwrot kosztów postępowania z wyjątkiem zwrotu wyłożonych kosztów zastępstwa adwokackiego. Ze względu na to, że kwestia zasądzenia od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kosztów zastępstwa adwokackiego nie została unormowana w kodeksie postępowania karnego, przeto - zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w uchwale z dnia 10 września 1970 r. - VI KZP 20/70 (OSNKW 1970, z. 12, poz. 167) - należy w tym wypadku sięgnąć do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. O obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego przeciwnikowi przez "stronę przegrywającą sprawę" stanowi przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c., przy czym - zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w tej uchwale - przez "stronę przegrywającą sprawę" w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. należy "odpowiednio" rozumieć oskarżonego, który został w procesie karnym skazany, a przez "przeciwnika" - oskarżyciela posiłkowego, i w konsekwencji przyjąć, że w razie skazania oskarżonego w sprawie, w której występował oskarżyciel posiłkowy korzystający z pełnomocnika, sąd obowiązany jest na żądanie zasądzić od oskarżonego na rzecz tego oskarżyciela koszty związane z udziałem jego pełnomocnika.Skoro zagadnienie prawne przedstawione w pytaniu drugim zostało już wyjaśnione powyższymi uchwałami, należało przeto odmówić odpowiedzi na to pytanie Sądu Wojewódzkiego.