VII KZP 50/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Bartosik (sprawozdawca). Sędziowie: M. Budzianowski, W. Żebrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka H., oskarżonego z art. 156 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 22 lipca 1978 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w razie skazania oskarżonego w sprawie, w której występował oskarżyciel posiłkowy korzystający z pełnomocnika, sąd może - stosując odpowiednio art. 102 k.p.c. - zasądzić od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego tylko część kosztów albo nie obciążyć go w ogóle kosztami, a w wypadku odpowiedzi pozytywnej - czy o zastosowaniu tego przepisu powinny decydować tylko okoliczności charakteryzujące postawę skazanego w czasie procesu (szczere przyznanie się do winy, złożenie obszernych wyjaśnień itp.), czy też również okoliczności wpływające na ocenę rozmiaru jego zawinienia?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneKwestia zasądzenia od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego wyłożonych przez niego kosztów zastępstwa adwokackiego nie została w sposób bezpośredni unormowana w kodeksie postępowania karnego. W związku w tym - zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.k. - stosuje się w tym wypadku posiłkowo przepisy kodeksu postępowania cywilnego. W tym też kierunku ukształtowało się dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego, przyjmując, że w razie skazania oskarżonego w sprawie, w której występował oskarżyciel posiłkowy korzystający z pełnomocnika, sąd zasądza na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 80 k.p.k. od oskarżonego na rzecz tego oskarżyciela zwrot wyłożonych przez niego kosztów zastępstwa adwokackiego.Natomiast co do poruszonej w pytaniu kwestii ustalania wysokości tych kosztów stwierdzić należy, że podstawę do określenia ich wysokości stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich (Dz. U. Nr 48, poz. 241). Zostało ono wydane zamiast uchylonego nim rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 1961 r. w sprawie wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych (Dz. U. Nr 24, poz. 118), przy czym nie recypowało przepisu § 10 tegoż rozporządzenia, według którego w razie zasądzenia kosztów procesu od przeciwnika sąd nie był związany co do wysokości wynagrodzenia umową zawartą między kierownikiem zespołu lub adwokatem a klientem i w granicach stawek określonych w rozporządzeniu ustalał koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony.W konsekwencji takiego unormowania należy stwierdzić, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów sąd nie może odmówić zasądzenia od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kosztów wynagrodzenia adwokackiego w wysokości rzeczywiście zapłaconej lub umówionej w granicach stawek przewidzianych w wymienionym wyżej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. Ze względu na wskazane wyżej unormowanie rozważanej kwestii, w sytuacji przedstawionej w pytaniu, nie może mieć zastosowanie art. 102 k.p.c. Przedstawione wyżej stanowisko jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego; por. np. uchwały z dnia 10 września 1970 r.: VI KZP 20/70 (OSNKW 1970, z. 12, poz. 167) oraz VI KZP 31/70 (OSNKW 1971, z. 1, poz. 13), a także uchwałę składu 7 sędziów z dnia 17 maja 1973 - VI KZP 10/73 (OSNKW 1973, z. 7-8, poz. 86).