Rw 488/74
WyrokIzba Wojskowa1974-10-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd rewizyjny jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania zarzutów i wniosków rewizji, których obrońca nie popierał w czasie rozprawy rewizyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 380 i 381 k.p.k., traktują środek odwoławczy jako niepodzielną całość w aspekcie możliwości jego wycofania. W związku z tym, jeśli obrońca w czasie rozprawy rewizyjnej nie popiera niektórych zarzutów i wniosków zawartych w rewizji, sąd rewizyjny nie może pozostawić ich bez rozpoznania, lecz jest obowiązany do ich merytorycznego rozpoznania.Stan faktyczny
Antoni B. został nieprawomocnie skazany za przestępstwa znieważenia funkcjonariusza MO i czynnej napaści na niego w celu zmuszenia do zaniechania czynności służbowej, a także za użycie przemocy wobec funkcjonariuszy MO w celu zmuszenia ich do zaniechania zatrzymania. Obrońca wniósł rewizję, domagając się uniewinnienia lub złagodzenia kar. W trakcie rozprawy rewizyjnej obrońca popierał rewizję jedynie w części dotyczącej złagodzenia kar, rezygnując z wniosku o uniewinnienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu z art. 235 w zbiegu z art. 236 k.k. na art. 235 k.k. i wyeliminowanie z opisu czynu ustalenia o znieważeniu funkcjonariuszy MO, a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk dr W. Sieracki (sprawozdawca).Sędziowie: ppłk C. Bakalarski, ppłk H. Góra. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 października 1974 r. na rozprawie sprawy Antoniego B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa:1) określone w art. 234 § 1 k.k. w zbiegu z art. 235 i art. 236 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,2) określone w art. 235 k.k. w zbiegu z art. 236 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności - łącznie wymierzono oskarżonemu karę 3 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 6 września 1974 r.,częściowo uwzględniając rewizję, z m i e n i ł zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 235 w zbiegu z art. 236 k.k. na art. 235 k.k. i wyeliminowanie z opisu czynu przedstawionego w pkt 2 zaskarżonego wyroku ustalenia, że oskarżony Antoni B. znieważył funkcjonariuszy MO Józefa K. i Ryszarda M. przez użycie pod ich adresem słów powszechnie uznanych za obelżywe, i z tymi zmianami wyrok ten u t r z y m a ł w mocy. Uzasadnienie faktyczne(...) Powołanym wyrokiem Antoni B. skazany został za to, że: 1) w dniu 23 lipca 1974 r. w N., około godziny 14.00, będąc w stanie nietrzeźwości, znieważył wulgarnymi słowami wykonującego obowiązki służbowe funkcjonariusza MO Józefa K. oraz dopuścił się czynnej napaści na niego, po czym działając w celu zmuszenia Józefa K. do zaniechania prawnej czynności służbowej, polegającej na doprowadzeniu go do posterunku MO, groził mu pobiciem, w następstwie czego Józef K. zmuszony był odstąpić od wykonywania tej czynności, 2) w tym samym dniu i miejscu, około godziny 15.00 używał przemocy wobec funkcjonariuszy MO Józefa K. i Ryszarda M. w celu zmuszenia ich do zaniechania zatrzymania go. Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy oskarżonego. Skarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego, "a w każdym razie przez wydatne złagodzenie oskarżonemu orzeczonych kar za przypisane mu czyny oraz złagodzenie kary łącznej". Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie rewizji tylko w części dotyczącej zarzutu wymierzenia oskarżonemu rażąco surowej kary, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawowym wnioskiem rewizji jest wniosek o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia opisanych w zaskarżonym wyroku przestępstw. Ponadto rewizja zawiera - jako alternatywny - wniosek o złagodzenie wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych i wymierzonej kary łącznej. W czasie rozprawy rewizyjnej obrońca wniósł o uwzględnienie rewizji tylko w części postulującej złagodzenie wymierzonych oskarżonemu kar, natomiast nie popierał rewizji w zakresie zawartego w jej treści wniosku o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia opisanych w zaskarżonym wyroku przestępstw. W związku z tym powstaje pytanie, czy tego rodzaju modyfikacja, stanowiąca w swej istocie częściowe wycofanie przez obrońcę wniesionej rewizji, obliguje sąd rewizyjny do pozostawienia bez rozpoznania rewizji w odniesieniu do tych zarzutów i wniosków, których obrońca w czasie rozprawy rewizyjnej nie popierał. Na pytanie to należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Przepisy kodeksu postępowania karnego, a w szczególności unormowania zawarte w art. 380 i art. 381 k.p.k. nie przewidują ani częściowego wycofania środka odwoławczego, ani też częściowego pozostawienia bez rozpoznania środka odwoławczego. Powołane przepisy traktują więc środek odwoławczy - w aspekcie możliwości wycofania go - jako niepodzielną całość. W związku z tym należy wyrazić pogląd, że w wypadku, gdy obrońca w czasie rozprawy rewizyjnej nie popiera niektórych zarzutów i wniosków zawartych w treści wniesionej rewizji, to w takim wypadku sąd rewizyjny nie może pozostawić bez rozpoznania rewizji w części odnoszącej się do tych zarzutów i wniosków, z których obrońca w czasie rozprawy rewizyjnej zrezygnował, lecz obowiązany jest do ich merytorycznego rozpoznania. Analizując ujawniony w czasie rozprawy głównej materiał dowodowy, należało uznać, że zawarty w rewizji wniosek o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia opisanych w zaskarżonym wyroku przestępstw nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że podstawą poczynionych w zaskarżonym wyroku ustaleń faktycznych były przede wszystkim zeznania świadków - Józefa K. i Ryszarda M. Zeznania tych świadków ocenione zostały przez sąd pierwszej instancji jako wiarygodne, a w rewizji nie przytoczono takich faktów, które wskazywałyby na to, że przedstawione w czasie rozprawy głównej przez tych świadków relacje o zachowaniu się oskarżonego nie odpowiadały rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń opisanych w zaskarżonym wyroku. Jeżeli z jednej strony zważy się, że zeznania świadka Józefa K. w odniesieniu do niektórych fragmentów zachowania się oskarżonego zostały potwierdzone zeznaniami świadków Marii S. i Piotra W., a z drugiej strony zwróci się uwagę na treść zeznań Ireny K. i Weroniki M., to należało dojść do wniosku, iż złożone w czasie rozprawy głównej zeznania Anieli B. i wyjaśnienia oskarżonego, jakoby Józef K. pierwszy uderzył oskarżonego, nie odpowiadają rzeczywistości. W związku z tym zawarte w rewizji wywody zmierzają do uzasadnienia wniosku o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przezeń opisanych na wstępie przestępstw uznać należało za nieprzekonujące, z tym zastrzeżeniem, że w świetle ujawnionego w czasie rozprawy głównej materiału dowodowego brak podstaw do ustalenia, iż oskarżony w drugiej fazie zdarzenia znieważył Józefa K. i Ryszarda M., co w konsekwencji powoduje konieczność wyeliminowania z opisu czynu przedstawionego w pkt 2 zaskarżonego wyroku ustalenia, że oskarżony wobec nich "używał słów powszechnie uznanych za obelżywe", i w związku z tym należało poprawić kwalifikację prawną omawianego czynu z art. 235 k.k. w zbiegu z art. 236 k.k. na art. 235 k.k.Nie są przekonujące wywody rewizji, zmierzające do uzasadnienia wniosku o złagodzenie wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych i kary łącznej. Wprawdzie wymierzona oskarżonemu kara jest karą surową, to jednak kara ta zarówno ze względu na znaczny stopień społecznego niebezpieczeństwa przestępnego zachowania się oskarżonego, jak i ze względu na naganny dotychczasowy sposób jego życia nie jest karą rażąco surową (...). Skoro zatem wymierzona oskarżonemu kara łączna, mimo że czynnej napaści na funkcjonariusza MO w związku z pełnieniem przezeń obowiązków służbowych dokonał oskarżony w sposób drastyczny i mimo że oskarżony swym przestępnym działaniem wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w przepisach art. 235 k.k. i w art. 236 k.k., jest niższa od tzw. średniego ustawowego zagrożenia przewidzianego w przepisie art. 234 § 1 k.k., to należało dojść do wniosku, iż kara ta nie jest rażąco surowa, i dlatego kara ta nie może być w postępowaniu rewizyjnym złagodzona.
Powiązane orzeczenia
- II KO 34/55 1955-10-27Czy sąd rewizyjny ma podstawę prawną do uchylenia wyroku z urzędu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd I instancji naruszył przepis art. 310 § 2 k.p.k. (uchybienie zasadzie bezpośredniości i koncentra…
- III K 58/59 1959-05-05Czy obraza przepisów postępowania karnego, takich jak art. 226 k.p.k. (poprawki do protokołu), art. 306 k.p.k. (oględziny miejsca przestępstwa), art. 371 k.p.k. (ograniczenie prawa do obrony po wydaniu wyroku), art. 339…
- V KRN 102/80 1980-05-27Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał rewizję obrońcy, która została cofnięta za zgodą oskarżonego, a następnie została pozostawiona bez rozpoznania?
- VI KZP 12/71 1971-07-29Czy sąd odwoławczy, uwzględniając rewizję powoda cywilnego dotyczącą kwalifikacji prawnej przestępstwa, może wymierzyć karę na zasadzie nowego, surowszego przepisu, jeśli rewizję wniósł również oskarżony?
- V KRN 355/73 1973-09-18Czy rozpoznanie przez sąd rewizyjny rewizji wniesionej przez obrońcę, z pominięciem rewizji wniesionej w terminie przez samego oskarżonego, stanowi obrazę przepisów postępowania, która może mieć wpływ na treść orzeczenia…
Powołane przepisy
art. 234 § 1 KKart. 235art. 236 KKart. 235 KKart. 380art. 381 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.